СИЛИКОСКАТА ДОЛИНА ПОД ПРИТИСОК Калифорнија сака да ги оданочи милијардерите

Американската држава Калифорнија планира да воведе  привремен данок на милијардери. Граѓаните за три недели  ќе одлучат на референдум за тоа дели милијардерите треба да плаќаат данок за своето богатство, а неговиот исход  што би можел да влијае на остатокот од САД.

Како што објави агенцијата АФП, предлогот предвидува оданочување на приближно 200 милијардери во таа федерална држава со стапка од 5%од нивната нето-имотна актива, а собраните пари би биле наменети за финансирање на јавниот здравствен систем од кој зависат половина од жителите на Калифорнија. Системот е под притисок поради големите намалувања на федералното финансирање што ги наметна американскиот претседател Доналд Трамп.

Поддржувачите на предлогот се надеваат дека тој ќе поттикне слични иницијативи во други делови од САД, во време на растечко незадоволство поради продлабочувањето на нееднаквоста и вртоглаво богатство на технолошките милијардери како Илон Маск.

– Не им значи многу, но им значи сè на луѓето на кои им е потребна здравствена заштита. Привремениот данок „е само капка во кофата од нивното богатство – изјави Лорен Фиерман, пензионирана графичка дизајнерка која се потпира на Медикер, здравствено осигурување за лица над 65 години.

Сепак, референдумот предизвикува загриженост во Силиконската долина. Меѓу противниците на предлогот, наречен „Предлог 40“, е коосновачот на Google, Сергеј Брин, кој издвои повеќе од 205 милиони долари за кампањата против него.

Противниците постојано предупредуваат во телевизиските реклами дека привремениот данок би можел да стане траен, што ќе предизвика егзодус на најбогатите жители на Калифорнија и ќе предизвика пад на даночните приходи на државата.

– Постојат стравувања дека поединци, претприемачи и други ќе почнат да сметаат на можноста таквата мерка да се повтори – вели Кирк Старк, професор по даночно право на Универзитетот во Калифорнија, Лос Анџелес (UCLA).

Покрај милијардерите, на предлогот се спротивставуваат и други влијателни актери, вклучувајќи го и гувернерот на Калифорнија, Гевин Њусом.

По повеќе од седум години на чело на федералната држава, демократот, кој има претседателски амбиции за 2028 година, официјално го поддржува гласањето против предлогот. И моќниот синдикат „Обединети домашни работници“, кој претставува 250.000 домашни работници и работници за нега на деца, ги повика своите членови да гласаат против него.

Синдикатот верува дека еднократниот данок наменет за здравствениот систем нема да ги покрие милијардите долари дефицит во буџетот на Калифорнија на долг рок.

Идејата, сепак, не е нова. Во последните 15 години, Калифорнија веќе три пати се обиде со референдуми да ги зголеми даноците за најбогатите, но сите предлози не успеаја.

Предлогот 40 имаше широка поддршка пред неколку месеци, но се намалува како што се приближува гласањето, покажуваат анкетите. Дебатата доби национални размери. На почетокот на октомври, социјалистот Берни Сандерс, поранешен кандидат за претседателска номинација на Демократската партија, го посети Лос Анџелес за да го поддржи данокот.

Доколку биде усвоена, мерката треба да донесе 100 милијарди долари даночни приходи, рече Брајан Гале, професор по право на Универзитетот во Калифорнија, Беркли, кој помогна во изготвувањето на предлогот.

-Тие и онака не плаќаат даноци. Ако си заминат, што имаме да изгубиме? Без тие пари, домаќинствата во Калифорнија ќе мора да издвојат просечно 7.500 долари повеќе за здравствена заштита во следните неколку години – проценува тој.

Гале верува дека намалувањата на федералното финансирање спроведени од администрацијата на Трамп ќе се почувствуваат особено во руралните области, каде што жителите имаат поголема веројатност да зависат од јавна помош.

– Откако ќе се затвори рурална болница, таа многу ретко повторно ги отвора своите врати – предупреди тој.

Исходот од гласањето ќе биде познат на 3 ноември, кога ќе завршат среднорочните избори.