ПОВРЗАНИ ЛИ СЕ ШПАНСКО-АЛЖИРСКИТЕ ОДНОСИ СО МИГРАНТСКАТА ИНВАЗИЈА ОД МАРОКО ВО ШПАНИЈА? На Рабат не му се допаѓа зближувањето на Мадрид и Алжир

Кога десетици илјади луѓе од Мароко влегоа во шпанската енклава Сеута само за еден ден, веднаш се појави прашањето што никој не можеше да го избегне: како толку многу луѓе успеаја да ја преминат една од најстрого чуваните граници во Европската Унија?

Шпанската влада сè уште не го обвини Мароко. Премиерот Педро Санчез тврди дека мрежите за шверц ги искористиле гласините за неодамнешната судска одлука за да ги наведат луѓето да веруваат дека нема да бидат вратени откако ќе пристигнат во Сеута. Мароканските сили во меѓувреме се обидоа да спречат нови преминувања, вклучително и со водни топови и солзавец.

Но, она што се случи во 2021 година објаснува зошто некои политичари и дел од шпанската јавност не веруваат дека ова е само спонтан бран на мигранти.

Граница што Мароко може да ја отвори и да ја затвори

Во мај 2021 година, околу 8.000 луѓе влегоа во Сеута за само 2 дена. Тие пливаа по брегот, преминаа огради и поминаа покрај мароканските сили кои направија мал или никаков обид да ги спречат.

Во тоа време, шпанските власти отворено го обвинија Мароко дека ги користи мигрантите како средство за политички притисок. Шпанската министерка за одбрана Маргарита Роблес зборуваше за „уцена“, додека снимките од границата покажuvаа како марокански службеници ги пуштаат луѓето да поминат низ Сеута.

Причината за конфликтот тогаш не беше поврзана со миграцијата, туку со Западна Сахара.

Шпанија тајно му дозволи на Брахим Гали, лидерот на Фронтот Полисарио, да се лекува во нејзина болница. Полисарио се бори за независноста на Западна Сахара, поранешна шпанска колонија, од која поголемиот дел сега ја контролира Мароко.

Рабат ја смета Западна Сахара за своја територија и беше бесен што Шпанија го прими Гали. Самиот марокански министер за надворешни работи подоцна ја поврза кризата во Сеута со неговиот третман.

Пораката беше прилично јасна: Мароко ја чува границата со Европа, но очекува Шпанија за возврат да се грижи за неговите политички интереси.

Кризата заврши дури откако Мадрид ја смени својата долгогодишна политика во 2022 година и поддржа марокански план што би ѝ дал на Западна Сахара одредена автономија, но би останал под мароканска власт. Односите меѓу Мадрид и Рабат оттогаш значително се подобрија.

Зошто се споменува Алжир сега?

Овој пат, нема хоспитализиран лидер на Полисарио или јавен дипломатски конфликт меѓу Шпанија и Мароко. Сепак, постои Алжир.

Мароко и Алжир се главни регионални соперници со децении. Нивната копнена граница е затворена, дипломатските односи се прекинати, а Западна Сахара е една од главните причини за конфликтот.

Додека Мароко сака да ја задржи Западна Сахара, Алжир го поддржува Фронтот Полисарио и правото на самоопределување на Сахраците. Исто така, има бегалски кампови во Алжир, каде што десетици илјади Сахраци живеат со децении.

 

Само 10 дена пред да избувне кризата во Сеута, шпанскиот премиер Педро Санчез го посети Алжир. Тоа беше прва посета на шпански премиер на земјата по четири години многу лоши односи.

Санчез и алжирскиот претседател Абделмаџид Тебун најавија „нова фаза“ во односите, политички консултации и состанок на двете влади во октомври. Шпанија истакна дека Алжир во текот на 2026 година станал нејзин главен снабдувач со природен гас.

Сега има сомнежи дека Мароко сака да испрати предупредување до Мадрид поради шпанските односи со Алжир.

Според оваа теорија, Рабат не сака Шпанија премногу да се приближи до неговиот главен противник. Масовниот прилив на мигранти во Сеута би бил начин Мароко да покаже колку Мадрид зависи од неговата соработка на границата.

Ова не е само аргумент на политичките активисти. Рикардо Фабијани од Меѓународната кризна група рече дека Мароко можеби се обидува да ја казни Шпанија за повторното приближување кон Алжир. Шпанскиот јавен радиодифузер РТВЕ, исто така, ја анализираше кризата прашувајќи дали станува збор за миграциска криза или за политичка принуда.

Сè уште нема докази дека Рабат овој пат намерно го олабавил својот надзор.

Како Израел се вклучува во приказната?

Во 2020 година, Мароко ги обнови официјалните односи со Израел. Договорот беше посредуван од Соединетите Американски Држави, чиј тогашен претседател Доналд Трамп, исто така, го призна правото на Мароко врз Западна Сахара.

Со други зборови, Мароко ги нормализираше односите со Израел, а за возврат извојува голема дипломатска победа во својот најважен територијален спор. Мароко и Израел оттогаш дополнително ги зајакнаа политичките и безбедносните врски.

Алжир гледа на овој однос со голема недоверба. Од негова перспектива, зближувањето на Израел со Мароко ја зајакнува државата што е главен регионален противник.

Израел, исто така, директно се вклучи во дебатата за Сеута откако избувна кризата. Амбасадорот на Израел во Обединетите нации, Дани Данон, ја нападна Шпанија и ја повика да објасни зошто сè уште има она што го нарече „колонијални енклави во Африка“, осврнувајќи се на Сеута и Мелиља.

Spain, which never misses an opportunity to lecture Israel, has declared a state of emergency in Ceuta following the crisis over its immigration policy.

Maybe before it continues lecturing us, it’s time it explained to the world why it still maintains colonial enclaves in…

— Danny Danon 🇮🇱 דני דנון (@dannydanon) July 30, 2026

Шпанскиот министер за транспорт, Оскар Пуенте, остро одговори.

„Па, работите почнуваат да стануваат сосема јасни“, објави тој споделувајќи ја објавата на амбасадорот.

Pues empieza a estar todo bastante claro. https://t.co/8yj8juVp2B

— Óscar Puente (@oscar_puente_) July 31, 2026

Таквата порака дополнително ги разгоре сомнежите кај некои од шпанската левица дека Израел ја користи кризата за да му се одмазди на Мадрид за неговата критика кон израелските политики.

Пратеничката Сумара Теш Сиди, која е од сахарско потекло и е еден од најгласните застапници на независноста на Западна Сахара, повика настаните да се гледаат во поширок геополитички контекст.

Таа го спомена подобрувањето на односите меѓу Шпанија и Алжир, ставот на шпанската влада во врска со војната меѓу Израел и Иран и блиските односи меѓу Мароко, Израел и САД.

Што може да се заклучи?

Факт е дека Мароко ги олабави граничните контроли во 2021 година за време на конфликтот со Шпанија, дозволувајќи им на околу 8.000 луѓе да влезат во Сеута.

Исто така, факт е дека сегашната криза се случи само десет дена по посетата на Санчез на Алжир, најголемиот регионален противник на Мароко.

Исто така, факт е дека Мароко и Израел се блиски партнери и дека нивните односи се поврзани со прашањето за Западна Сахара.

Сè друго сега е во доменот на сомнеж и политичка теорија.

Шпанската влада јавно не го обвини Рабат. Мароканските сили сега ги спречуваат новите обиди за премин, а двете земји работат заедно за враќање на луѓето што влегоа во Сеута. Санчез главната одговорностја префрла на шверцерите и лажните пораки што се шират на социјалните медиуми.

Сепак, по искуството од 2021 година, тешко е да се очекува Шпанците да го сметаат сегашното масовно преминување само како случајност.

Мароко можеби не ја отвори својата граница. Но, сите знаат дека веќе покажа дека може да го стори тоа.

🎥 ПОЧНАА ТЕПАЧКИ ПО УЛИЦИТЕ НА СЕУТА, ПО ИНВАЗИЈАТА ОД МИГРАНТИ ШТО ДОПЛИВАА ОД МАРОКО Италија бара Шпанија да биде суспендирана од Шенген