ЈОНЧЕ ХРИСТОВСКИ ДОБИ СПОМЕНИК ВО РОДНАТА БИТОЛА Авторот на „Македонско девојче“ покрај Мостот на вљубените

Споменик на Јонче Христовски, пејачот и композитор чии песни ги пеат генерации Македонци, е поставен на влезот во Старата битолска чаршија, во близина на Мостот на вљубените на реката Драгор. Свеченото откривање е најавено за 4 ноември, Денот на ослободувањето на Битола.

Спомен-обележјето е донација од поранешната Стопанска банка Битола, а Општината ја подготвила потребната документација и го поддржала проектот. По поставувањето е најавено уредување на околниот простор и обновување на муралот на блискиот ѕид. Скулптурата добива место во дел од градот во кој се одржуваат настапи со староградска и чалгиска музика.

Човекот зад песните што сите ги знаат

За помладите на кои името можеби не им е толку познато, доволно е да се споменат „Македонско девојче“, „Едно име имаме“, „Куќа имам на Пелистер“ и „Ај, засвирете ми чалгии“. Јонче Христовски е пејач, текстописец и композитор што остави авторски песни во народен дух, прифатени и пеени како дел од заедничкото музичко наследство. Роден е во Битола во 1931 година, а почина во Скопје во 2000 година.

Неговиот музички пат го одбележа ансамблот „Танец“, каде што настапуваше како пејач и играорец до 1967 година. Се занимаваше и со кореографија, а потоа работеше како соработник и уредник во Македонската радио-телевизија. Зад препознатливиот глас стоеше уметник со искуство во песната, играта и во телевизиското претставување на македонскиот фолклор.

Христовски имаше и значајна улога во телевизиската серија „Распеани градови“, посветена на македонската староградска песна. Преку овој проект телевизиската публика ги запознаваше музичките традиции, чалгиските состави и песните од различни градови во Македонија. Неговиот придонес во зачувувањето на музиката опфаќаше и работа зад камерата, како сценарист и музички соработник.

На сцена пееше со целото тело

Публиката го памети по настапите исполнети со силна емоција: фрлањето на палтото, бакнувањето на земјата и мераклиското, непосредно обраќање кон луѓето. Неговата сценска појава беше дел од доживувањето на песната. Настапуваше во земјава и во странство, особено пред македонските иселеници, а меѓу најпознатите му се дуетите со Виолета Томовска, со која ги пееше „Македонско девојче“ и „Ој, Вардаре македонски“.

Иако често се поврзува со родољубивите песни, неговиот репертоар беше многу поширок. Ги снимаше и ги изведуваше „Оздола иде Али-паша“, „Коце, берберот, чалгаџијата“ и други народни песни, а посебно место имаа хумористичните „Модерна си имам жена“ и „До две ми сваќи седнале“. Во нив до израз доаѓаа неговиот темперамент и чувството за раскажување приказна преку музика.

Колку неговите песни живеат и по неговата смрт покажа и концертот на Битолскиот камерен оркестар во 2023 година, посветен на Христовски. Пред исполнетата сала во Центарот за култура, неговиот репертоар го изведуваа Виолета Томовска, Ристо Самарџиев, Елена Андоновска, Петар Младеновски и други музичари. „Едно име имаме“, „Македонско девојче“ и „Ако умрам ил’ загинам“ повторно собраа изведувачи и публика од различни генерации.