ЕУ ТЕСТИРА СВОЈ „ЧЛЕН 5“, БЕЗ ТРАМП Ако членка биде нападната, другите ќе мора да ѝ помогнат?

Европската Унија ќе тестира како да ѝ помогне на членка што е нападната, преку нови вежби и планови за примена на членот 42.7, во услови на зголемени сомнежи за улогата на САД под водство на претседателот Доналд Трамп, јавува „Гардијан“.

Лидерите на Унијата ќе работат на оперативен план на самитот во Кипар. Планот треба да ги координира воените и цивилните ресурси. Целта е побрза реакција при евентуална криза.

Во средината на мај ќе се одржат симулациски вежби. Тие ќе ја тестираат примената на членот 42.7 од Договорот за Европската Унија. Станува збор за клаузула што предвидува колективна помош при напад врз членка.

„Постојат проблеми, решенијата се бараат“

Претседателот на Кипар Никос Христодулидес изјави дека постојат нејаснотии околу примената на членот.

– Не знаеме што би се случило ако некоја земја-членка го активира тој член – изјави Христодулидес.

Toj додава:

– Постојат голем број проблеми со тоа.

Христодулидес посочи дека целта на самитот е да се „даде суштина“ на механизмот. Лидерите ќе се обидат да дефинираат конкретни чекори. Ова треба да ја направи клаузулата пооперативна.

Кипар веќе побарал помош по напад со дрон врз база во Акротири. Според властите, леталото било лансирано од Либан. Неколку европски земји испратиле бродови со системи за одбрана.

„Се бара одговор, се тестира системот“

Вежбите на ЕУ ќе бидат насочени кон политички одлуки. Тие нема да вклучуваат воени единици на терен. Намерата е да се утврди како институциите би реагирале во реална ситуација.

Членот 42.7 се смета за европски еквивалент на членот 5 на НАТО. Тој предвидува обврска за помош со сите достапни средства. Истовремено, мора да биде усогласен со обврските кон НАТО.

Членот досега бил активиран само еднаш. Франција го побара по нападите во Париз во 2015 година. Тогаш другите членки изразија поддршка и помогнаа индиректно.

„Без САД, Европа бара сопствен пат“

Сомнежите за посветеноста на САД кон НАТО ја зголемија итноста на овие подготовки. Дополнителен притисок создадоа изјавите на Трамп за анексија на Гренланд претходно оваа година. Ова предизвика реакции и симболични воени потези од европски земји.

Неколку држави испратиле ограничен број војници на островот. Потегот беше сигнал на солидарност со Данска. Трамп најави царини за земјите, но подоцна се откажа од намерата.

Одлуката на шефот на САД да се приклучи на Израел во војната против Иран дополнително ја засили загриженоста. Во март, ирански напад беше насочен кон британска база во Кипар. Ова директно го засегна европскиот безбедносен систем.