КОИ СЕ ЛУЃЕТО КОИ ПОБЕДИЈА НА ИЗБОРИТЕ ВО СРБИЈА? Пред Студентската листа стојат бројни предизвици

Студентската листа, која произлезе од протестите по трагедијата во Нови Сад, освои апсолутно мнозинство во српскиот парламент, со што стави крај на 14-годишното владеење на Српската напредна партија и нејзиниот неприкосновен лидер Александар Вучиќ.

Една од особеностите на движењето е тоа што студентите кои ги организираа протестите генерално не се ставија себеси на врвот на изборната листа. Наместо тоа, во текот на повеќе од една година студентски пленуми, блокади и дискусии, тие избраа кандидати за кои веруваа дека можат да ја преземат одговорноста за работата на државните институции.

Без лидер и без политички багажи

Основната идеја беше да се изгради политичка опција која нема да зависи од еден лидер. На овој начин, Студентската листа се обиде да се издвои од политичкиот модел во кој Вучиќ со години беше централна фигура на владата.

Нејзините 250 кандидати вклучуваат лекари, универзитетски професори, адвокати, економисти, актери, спортисти и активисти. Повеќето никогаш не биле на високи владини позиции.

Меѓу попознатите имиња се кошаркарската легенда Дејан Бодирога, поранешниот гувернер на Народната банка на Србија, Дејан Шошкиќ, актерот Тихомир Станиќ и социологот Јово Бакиќ. Но, на врвот на листата е човек многу помалку познат на пошироката јавност – кардиологот од Нови Сад Илија Срдановиќ.

Зад него на листата е докторката Катарина Станковиќ, додека на четвртото место е хирургот Александар Цветковиќ. Третото место му припадна на драматургот Жељко Хубач, познат по својата работа во телевизиски серии и во театарот.

Тука се и поранешниот атлетичар Михаил Дудаш, поранешниот фудбалер Мирко Поледица и Феѓа Димовиќ, адвокат и член на музичката група „Београдски синдикат“.

Гласните професори, ‘рбетен столб на листата

Важен дел од листата го сочинуваат универзитетски професори и експерти кои јавно ја критикуваа владата за време на протестот. Меѓу нив е и социологот Јово Бакиќ, професор на Филозофскиот факултет во Белград и долгогодишен критичар на политиките на Вучиќ. Се наоѓа на 76. место на листата.

На листата се наоѓаат и психологот Александар Бауцал, ректорот на Универзитетот за уметности во Белград, Мирјана Николиќ, и инженерот Зоран Ѓаиќ. Ѓаиќ е особено интересен поради неговата поврзаност со случајот со станицата во Нови Сад. Како инженер кој бил ангажиран во работите на таа зграда, јавно предупредил за неправилности и проблеми поврзани со реконструкцијата. Се наоѓа на 58. место на листата.

Меѓу кандидатите е и Златко Кокановиќ, земјоделец и еден од истакнатите противници на проектот за рударство на литиум во долината Јадар. Како претставник на здружението „Не го давамме Јадар“, тој учествуваше во протестите против проектот на компанијата „Рио Тинто“.

Каква програма понуди Студентската листа?

Во септември, Студентската листа презентираше програма од 11 точки, поделена на три дела: „Србија или мафијата“, „Знаењето е моќ“ и „Србија расте со нас“.

Програмата се фокусира на борбата против корупцијата, зајакнување на независноста на институциите и одговорноста на државните службеници.

Тие предвидуваат формирање на специјални обвинителски полициски сили за истрага на корупцијата, темелен преглед на работата на Министерството за внатрешни работи и истрага за потеклото на имотот на јавните службеници.

Тие, исто така, најавуваат лустрација, односно испитување на одговорноста на службениците кои ја злоупотребиле својата положба или ги прекршиле човековите права. За лицата за кои е утврдена одговорност во соодветната постапка, тие предвидуваат и забрана за вршење јавна функција.

Меѓу социјалните мерки, тие ги истакнуваат бесплатните учебници за студентите, поевтините лекови и поголемите инвестиции во образованието.

Вистинскиот тест допрва претстои

Студентската листа победи и сега е на прагот на формирање независна влада. Но, сега таа се соочува со поинаков предизвик од организирање протести – треба да покаже дали може да управува со земјата. Мора да одлучи кој ќе ја води владата, како ќе ги распредели одговорностите и дали може да претвори група луѓе од различни професии и политички ставови во функционална влада.