ТАЈНИТЕ НА МЕСЕЧИНАТА СЕ КРИЈАТ ПОД НЕЈЗИНАТА ПОВРШИНА Пештерите би можеле да станат засолниште за идните астронаути

Американската вселенска агенција НАСА објави сознанија за постоење подземни шуплини на Месечината, до кои може да се пристапи преку природни отвори на површината. Овие структури би можеле да понудат поволни услови за изградба на идни постојани бази за луѓето на природниот сателит на Земјата.

Истражувањето било објавено во пролетта 2025 година во научното списание „Icarus“, а се заснова на податоци што во период од 15 години ги собирала вселенската сонда „Lunar Reconnaissance Orbiter“ („LRO“).

Според научниците, ваквите геолошки формации би можеле да обезбедат природна заштита од опасното космичко зрачење, микрометеоритите и екстремните температурни промени на површината на Месечината.

Кружни отвори на површината би можеле да водат до подземни пештери

Истражувачите идентификувале повеќе од 100 сомнителни вдлабнатини на површината на Месечината, од кои 16 биле предмет на детална анализа.

Роберт Вагнер, истражувач од Државниот универзитет во Аризона, изјавил дека овие формации би можеле да имаат важна улога во поддршката на идните човечки активности на Месечината.

Станува збор за кружни вдлабнатини со стрмни рабови, кои се разликуваат од вообичаените ударни кратери поради постојаните сенки во нивната внатрешност. Според истражувањето, ваквите карактеристики може да укажуваат на отвори кон подземни простори, но за да се утврдат нивната структура и димензии потребни се дополнителни истражувања. Информацијата ја пренесува порталот „Futura-Science“.

Снимките со висока резолуција направени со камерата со тесен агол на сондата „Lunar Reconnaissance Orbiter“ обезбедиле важни топографски податоци за овие формации.

Меѓу локациите што се разгледуваат како потенцијално интересни за идните истражувачки мисии се „Mare Tranquillitatis“ (Море на спокојството), местото каде што слета мисијата „Apollo 11“, и „Mare Ingenii“ (Море на досетливоста), древна вулканска рамнина.

Природна заштита од зрачење и температурни екстреми

Подземните лавини цевки, кои можат да настанат при вулкански процеси, се сметаат за потенцијално значајни засолништа за идните човечки мисии на Месечината.

Бидејќи Месечината нема густа атмосфера и магнетно поле како Земјата, нејзината површина е изложена на космичко зрачење и удари од микрометеорити. Подземните простори би можеле да обезбедат дополнителна физичка заштита од овие опасности.

Уште една предност е можноста за постабилни температурни услови во споредба со површината, каде што разликите меѓу дневните и ноќните температури се екстремни. Тоа би можело да им ги олесни условите за престој на астронаутите и да помогне во заштитата на чувствителната опрема.

Пештерите би можеле да имаат научна вредност и поради карпите и минералите што се наоѓаат во нив. Доколку се утврди дека одредени примероци биле заштитени од директното влијание на вселенската средина, нивната анализа би можела да даде нови сознанија за настанувањето, составот и раната еволуција на Месечината.

Следуваат детални истражувања пред изградбата на бази

За да се утврди кои подземни простори би можеле да се користат за идни бази, научниците треба да ги проценат нивната стабилност, пристапност и условите во внатрешноста.

Следните чекори би можеле да вклучат испраќање орбитални сонди и роботизирани летала што ќе ги мапираат подземните структури и ќе ја испитаат стабилноста на карпестите тавани.

Овие истражувања би биле важни за процената дали природните шуплини можат безбедно да се приспособат за престој на астронаути, поставување опрема и долгорочни истражувачки активности.

Откритието отвора можност подземните структури на Месечината да станат важен дел од идните планови за истражување на вселената. Сепак, изградбата на постојани човечки бази во нив сè уште зависи од дополнителни научни испитувања и технолошки решенија.