ИЗБОРНА ДРАМА И ВО БРАЗИЛ Кој ќе победи, Болсонаро или Лула?

Изборна драма во неделата вечер се одвиваше и во Бразил, каде што речиси 159 милиони избирачи го решаваа тесниот претседателски дуел меѓу актуелниот шеф на државата Луис Инасио Лула да Силва и десничарскиот сенатор Флавио Болсонаро, син на поранешниот претседател Жаир Болсонаро. Последните анкети не дадоа сигурен одговор кој ќе победи, а гласањето доби неочекуван пресврт откако беше продолжено за два часа.

Врховниот суд одлучи избирачките места, кои требаше да се затворат во 17 часот по времето во Бразилија, да останат отворени до 19 часот. Судијата Кристијано Занин ја одобри мерката по барањето на кампањата на Лула, која пријави проблеми со јавниот превоз, особено во три градови во сојузната држава Баија. Флавио Болсонаро, од своја страна, побара продолжување на гласањето во најмалку три држави поради лошото време.

Пребројувањето почна, па беше прекинато

Необичната одлука создаде уште поголема неизвесност. Бразилскиот Врховен изборен суд ја запре јавната објава на резултатите што веќе почнаа да пристигнуваат, за да не се објавуваат бројки додека гласањето сè уште трае. До прекинот беа преброени само 0,25 отсто од гласовите, при што Лула имаше 57,66 отсто, а Болсонаро 42,34 отсто. Толку мал примерок, сепак, не кажува практично ништо за конечниот исход.

Дека битката е навистина тесна покажуваат последните анкети. Истражувањето на Datafolha објавено во четвртокот му даваше на Болсонаро 47 отсто, а на Лула 46 отсто – разлика од само 1 процентен поен. Анкетата CNT/MDA исто така покажуваше минимална предност на Болсонаро, од 1,3 процентни поени. Практично, Бразил влезе во изборниот ден без јасен фаворит.

Болсонаро победи во првиот круг

Флавио Болсонаро влегува во решавачката пресметка со психолошка предност од првиот круг. Според конечните податоци на Врховниот суд, тој на 4 октомври освои 56.104.268 гласа, односно 47,03 отсто од важечките гласови. Лула доби 53.876.617 гласа или 45,16 отсто. Разликата беше нешто повеќе од 2,2 милиони гласа.

Но, вториот круг е нова битка. Лула, кој на 80-годишна возраст се обидува да освои четврти претседателски мандат, во финишот ја мобилизираше левицата со големи собири во Рио де Жанеиро и Сао Паоло. Болсонаро, пак, последните часови од кампањата ги помина во стратешки важната држава Минас Жераис, каде што во првиот круг го победи Лула со околу пет процентни поени.

Ривалство од 2022 година

Напнатоста ја зголемува и политичкото наследство од изборите во 2022 година. Тогаш Жаир Болсонаро го загуби претседателството од Лула, а подоцна беше осуден на повеќе од 27 години затвор поради заговор за државен удар. Ројтерс објави дека странски дипломати во Бразилија веќе разговарале за брзо признавање на победникот веднаш откако изборните власти ќе го потврдат резултатот, за да се намали просторот за политичка и институционална криза.

Сега се чекаат 19 часот по бразилско време и продолжувањето на објавувањето на резултатите. Бразил има електронски систем во кој податоците од избирачките места се испраќаат директно до Врховниот суд и се објавуваат како што се обработуваат, па сликата за победникот може да стане јасна релативно брзо. Но со разликите што ги покажаа анкетите, останува отворено главното прашање на вечерта: кој ќе биде претседател на Бразил – Флавио Болсонаро или Лула?