ЈАНША НАЈАВИ 50.000 „СЕЛИДБИ“ НА АДМИНИСТРАТИВЦИ ВО ПРИВАТНО Словенија има 70.000 повеќе административци отколку при осамостојувањето
Словенечкиот премиер не најавува 50.000 откази, туку постепено прелевање на работната сила кон стопанството. Дигитализацијата и вештачката интелигенција треба да овозможат државата да функционира со помалку луѓе.
Премиерот на Словенија Јанез Јанша сака 50.000 луѓе постепено да ги пресели од државните канцеларии во приватниот сектор. Масовни откази, тврди словенечкиот премиер, нема да има – администрацијата треба да се намалува со пензионирање, дигитализација и со пренасочување на кадарот кон компаниите што бараат работници.
– Никој не треба да остане без работа. Преструктуирањето треба да се спроведе постепено и на мек начин – порача Јанша на 58. Меѓународен саем за занаетчиство и претприемништво во Целје.
Од 125.000 стигнале до 196.000
Зад идејата стои бројка што Јанша ја издвои како еден од главните аргументи. При осамостојувањето Словенија имала околу 125.000 вработени во јавниот сектор, а денес бројката е околу 196.000. Тоа е раст од приближно 70.000 луѓе.
Јанша признава дека дел од зголемувањето било оправдано. Словенија изградила институции на независна држава, влегла во ЕУ, а стареењето на населението создало поголеми потреби во здравството и социјалната заштита.
Но, неговата теза е дека истата логика не може да го објасни растот на целата администрација.
– Во 1999 година сè уште бевме во аналогна ера, денес сме во дигитална, а многу работи и покрај подобрите алатки ги извршуваат повеќе луѓе – рече Јанша.
Токму тука во равенката ги внесува дигитализацијата и вештачката интелигенција. Според него, новите технологии треба да донесат поголема ефикасност, но само ако претходно се оптимизира начинот на кој функционира системот.
Каде ќе заминат 50.000 луѓе?
Најголемата непозната во планот засега е каде точно Јанша гледа простор за толкаво намалување.
Тој не прецизираше кои институции или делови од јавниот сектор би требало да останат со помалку вработени, ниту даде рок до кога околу 50.000 луѓе би требало да преминат кон приватниот сектор.
Како главна причина за промената го посочува недостигот од работници во словенечкото стопанство. Неговата идеја е дел од домашниот човечки потенцијал што сега е врзан за јавниот сектор постепено да се прелее таму каде што компаниите бараат кадар.
Сепак, самата словенечка Влада во официјалното соопштение од настапот на Јанша не го претставува ова како план за масовно отпуштање, туку како долгорочно преструктуирање на вработеноста.
Вештачката интелигенција влегува во равенката
Јанша ја поврза промената и со образованието. Идејата е повеќе ученици и студенти да се насочуваат кон професии за кои стопанството нема доволно работници.
Паралелно, дигитализацијата и вештачката интелигенција треба да преземат дел од административниот товар.
– Ако само внесувате нови алатки во постојната структура, без претходно да ја оптимизирате, нема да го постигнете посакуваниот ефект – рече Јанша.
Конкретните решенија допрва треба да се претворат во предлози. Стратешкиот совет за стопанство, предводен од Марко Лотрич, работи на прашања од даноците и конкурентноста до дебирократизацијата и дигитализацијата, а Владата од него очекува конкретни предлози врз чија основа би се менувале и прописите.