ШТО ЌЕ ПОБАРААТ ТРАМП, СИ И ПУТИН ЕДЕН ОД ДРУГ? Пекинг ја нарече историска претстојната средба
Вашингтон сака разговори за нуклеарното оружје, Москва настојува да ја зацврсти својата меѓународна позиција, додека Пекинг се претставува како сила што може да ги приближи спротивставените интереси. Украина стравува од договор „зад грб“.
Официјален Пекинг ја оцени како историска претстојната средба на претседателите Си Џинпинг, Доналд Трамп и Владимир Путин, закажана за четврток во Шенжен. Тројцата лидери првпат ќе седнат заедно на преговарачка маса.
– Тројцата лидери темелно ќе разменат мислења за зачувување на светскиот мир и промовирање на стратешката стабилност во односите меѓу големите сили – изјави портпаролката на кинеското Министерство за надворешни работи Мао Нинг потврдувајќи ја средбата.
Состанокот ќе се одржи на маргините на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка (АПЕК), кој Кина го организира на 18 и 19 ноември.
Белата куќа и Кремљ претходно го потврдија состанокот, но трите страни имаат различни приоритети.
Нуклеарното оружје во центарот, Украина на маргините
Американскиот претседател Доналд Трамп планира да го отвори прашањето за намалување на нуклеарните арсенали, како и војната со Иран.
Разговорите доаѓаат 9 месеци по истекувањето на договорот „Нов СТАРТ“, последниот голем договор за ограничување на стратешкото нуклеарно оружје меѓу Вашингтон и Москва.
Трамп сака нов договор во кој би била вклучена и Кина. Пекинг, меѓутоа, досега се противеше на таквиот формат, посочувајќи дека неговиот нуклеарен арсенал е значително помал од американскиот и рускиот.
Американските претставници ги намалуваат очекувањата за конкретен договор на претстојната средба.
Според нив, разговорите би можеле да претставуваат почеток на нов дипломатски процес, наместо веднаш да резултираат со потпишување спогодба.
Посебна неизвесност предизвикува војната во Украина.
Белата куќа најави дека Трамп не планира да ја стави Украина во центарот на трилатералните разговори, но Киев стравува дека големите сили би можеле да разговараат за нејзината иднина без украинско учество.
Украинскиот претседател Володимир Зеленски претходно предупреди на опасноста од евентуален договор зад грбот на Киев.
„Не е нова Јалта, одлуките не можат да бидат наметнати“
Претстојниот самит веќе предизвика споредби со Конференцијата во Јалта од 1945 година, кога лидерите на САД, Велика Британија и Советскиот Сојуз разговараа за повоениот светски поредок.
Дел од аналитичарите предупредуваат дека средбата во Шенжен би можела да го засили впечатокот дека најголемите сили повторно разговараат за сферите на влијание.
Таквите стравувања се особено изразени во Украина и меѓу земјите што се загрижени за иднината на европската безбедност.
Портпаролот на Кремљ, Дмитриј Песков, ги отфрли споредбите со Јалта, нагласувајќи дека евентуалните договори од Шенжен не можат да им бидат наметнати на други држави.
За Си Џинпинг, средбата претставува можност Кина да ја истакне својата дипломатска тежина и улогата во глобалната безбедност.
За Путин, заедничкото појавување со американскиот и кинескиот претседател носи политичко значење во услови на западните санкции и војната во Украина.
Битката за чиповите во сенка на скандалот „Енвидија“
Трамп, пак, добива можност директно да разговара со двајцата најважни геополитички ривали на Вашингтон, во момент кога прашањата за нуклеарното оружје, Иран и глобалната трговија остануваат отворени.
Покрај воените и дипломатските прашања, односите меѓу Вашингтон и Пекинг се оптоварени и со натпреварот за напредни полупроводници и вештачка интелигенција.
Американските ограничувања за извоз на напредни чипови кон Кина ја ставаат компанијата „Енвидија“ во центарот на технолошките тензии меѓу двете држави.
Како што пишува Њујорк тајмс, Хуанг се повлече минатата недела по откритијата за неговата вонбрачна врска со Алис Хуанг, за која американските разузнавачки служби веруваат дека е кинески агент. Овој скандал покрена сомнежи дека преку нејзината компанија во Сингапур нелегално биле пренасочувани забранети американски чипови за вештачка интелигенција кон Кина.
Хуанг ќе сведочи пред Сенатот во САД во врска со овие наводи откако даде оставка во компанијата.