ФРУКТОЗАТА МОЖЕ ДА ГО ПОТТИКНЕ ШИРЕЊЕТО НА АГРЕСИВЕН РАК ДУРИ И ПО ХЕМОТЕРАПИЈА Ново истражување открива како шеќерот влијае врз туморските клетки

Научниците од Институтот Wistar откриле изненадувачка поврзаност меѓу фруктозата, шеќер кој широко се користи во исхраната, и ширењето на агресивен облик на рак на јајници. Резултатите од истражувањето, објавени во списанието „Nature Aging“, покажуваат дека клетките на ракот кои преживуваат по хемотерапијата можат да комуницираат со околните туморски клетки и да го поттикнат ширењето на болеста.

Истражувачите откриле дека токму фруктозата е еден од хемиските сигнали што ги испуштаат клетките кои преживеале по лекувањето. Ова откритие открива досега непознат начин на кој преостанатите туморски клетки по терапијата можат да придонесат за метастазирање на ракот.

– Одредени клетки на ракот кои преживуваат хемотерапија повеќе не се делат, но сè уште се биолошки активни. Тие продолжуваат да ослободуваат молекули кои испраќаат сигнали до околните клетки. Нашата студија е меѓу првите што покажуваат дека еден нутриент – во овој случај фруктозата – може да дејствува како таков сигнал – објаснил д-р Ејдан Кол, постдокторант во лабораторијата на професорката Кетрин Ер на Институтот Вистар и прв автор на студијата, пишува Science daily. 

Зошто ракот на јајници често се враќа?

Речиси сите пациентки со рак на јајници се лекуваат со хемотерапија базирана на платина, а почетниот одговор на терапијата често е добар. Сепак, во најголем број случаи болеста повторно се појавува и продолжува да се шири во абдоминалната празнина.

Токму метастазите се одговорни за околу 90 проценти од смртните случаи поврзани со оваа болест. Претходните истражувања покажале дека клетките на ракот кои преживуваат по хемотерапијата можат да поттикнат повторно активирање на болеста преку ослободување различни сигнални молекули.

За да го испитаат ова, научниците ги одвоиле преживеаните клетки од супстанциите што тие ги испуштаат. Кога други туморски клетки биле изложени само на тие молекули, покажале значително поголема способност за ширење.

Фруктозата како сигнал за метастази

Дополнителните анализи покажале дека клетките на ракот кои преживеале хемотерапија произведуваат фруктоза и ја користат како сигнал кој ги поттикнува соседните туморски клетки да се шират.

Научниците откриле и дека високите количини фруктоза, слични на оние што се внесуваат преку засладени газирани пијалаци, можат да го поттикнат ширењето на ракот дури и кај животни кои не примиле хемотерапија. Тоа укажува дека исхраната можеби има влијание врз напредувањето на болеста.

Бидејќи фруктозата е широко застапена во модерната исхрана, особено преку производи засладени со сируп од пченка со висока содржина на фруктоза, ова откритие би можело да има значајни последици за јавното здравје. Сепак, истражувачите нагласуваат дека сè уште не е докажано дали намалувањето на внесот на фруктоза може да го подобри исходот кај пациентите со рак.

Како фруктозата им помага на клетките на ракот?

За да го разберат механизмот, научниците користеле напредни анализи, вклучително и генетски скрининг CRISPR. Тие откриле дека фруктозата го намалува создавањето на холестерол во соседните туморски клетки.

Холестеролот не е важен само за срцето и крвните садови – тој им помага на клетките да останат цврсто поврзани, како еден вид биолошко „лепило“. Кога неговото производство се намалува, врските меѓу клетките ослабуваат, што им олеснува да се одвојат и да се шират низ организмот.

Нови прашања за лековите за холестерол

Бидејќи статините, лекови кои милиони луѓе ширум светот ги користат за намалување на холестеролот, исто така го намалуваат неговото производство, научниците го испитале и нивното влијание.

Во студијата било забележано дека статините сами по себе можат да ги ослабат врските меѓу клетките и да го олеснат нивното одвојување. Сепак, авторите нагласуваат дека ова не е причина пациентите да престанат да ги земаат статините или кој било друг препишан лек.

– Сè уште не сме го испитале овој ефект кај пациенти, но резултатите отвораат важни прашања за комбинирањето лекови за намалување на холестеролот со хемотерапија – изјавила професорката Кетрин Ер.

Научниците сега истражуваат дали истиот механизам поврзан со фруктозата може да има улога и кај други видови рак кои се шират во абдоминалната празнина, како ракот на панкреасот, дебелото црево или црниот дроб.