ИТАЛИЈА И АВСТРИЈА СЕ СПОИЈА НА 1.400 МЕТРИ ПОД АЛПИТЕ Историски пробив на главните цевки на мега-тунелот „Бренер“

Во срцето на Алпите е испишана нова сообраќајна историја за европскиот континент. Градежните инженерски екипи на Австрија и на Италија го извршија финалниот и долгоочекуван пробив на двете главни железнички цевки на базниот тунел Бренер (Brenner Base Tunnel – BBT), со што се создаде непрекинат сообраќаен коридор длабоко под планинскиот масив.

Историското спојување на двете главни тунелски цевки под Алпите се случи во вторникот, на 28 јули 2026 година, точно во 10:35 часот по локално време.

Овој колосален инженерски потфат се случи на околу 1.400 метри под планинскиот превој Бренер. По неколкугодишно копање од двете страни на границата, багерите опремени со хидраулични чекани ги урнаа последните сантиметри карпа што ги раздвојуваа двете држави, поврзувајќи ја австриската делница „H53 Pfons-Brenner“ со веќе завршената италијанска делница „H61 Mules 2-3“. Веднаш по пробивањето, рударите и менаџерите на проектот симболично си подадоа раце низ прашината и новоотворените премини.

Најдолгата подземна железница во светот

Кога целосно ќе биде пуштен во употреба – што според ревидираните планови на Бренер Базистунел (BBT SE) се очекува помеѓу 2032 и 2034 година – Бренер ќе стане најдолгата подземна железничка врска на планетата.

Самиот базен тунел меѓу Фортеца (Италија) и Инсбрук (Австрија) изнесува 55 километри. Сепак, со неговото директно поврзување со веќе постојната подземна обиколница на Инсбрук, целата траса ќе достигне рекордни 64 километри.

Патничките возови ќе можат да се движат со брзина до 250 км/ч. Со тоа, времето на патување меѓу Инсбрук и Фортеца драматично ќе се скрати од сегашните 80 минути на само 25 минути. Товарните возови ќе сообраќаат со брзина од 120 км/ч.

Клучна алка за зелената транзиција на Европа

Превојот Бренер во моментов важи за едно од најтесните и најзагадените сообраќајни грла во Европа. Секоја година преку овој превој поминуваат повеќе од 2,5 милиони камиони и 14 милиони автомобили, пренесувајќи над 50 милиони тони товар.

Новата нископрофилна железница има за цел масовно да го префрли товарниот транспорт од патиштата на шини. Проектот, кој е силно финансиран од Европската Унија (покривајќи до 50% од трошоците), го претставува срцето на Скандинавско-медитеранскиот коридор на трансевропската транспортна мрежа (TEN-T), кој се протега од Хелсинки па сè до Валета. Со ова драстично ќе се намали аерозагадувањето и бучавата во чувствителниот алпски регион.

Технички предизвици и триумф на инженерите

Изградбата на овој мега-проект започна уште во 2007 година и се соочи со бројни географски и финансиски предизвици. Додека италијанската страна главно беше копана со помош на масивни машини за дупчење тунели (TBM) наречени „Flavia“ и „Virginia“, австрискиот конзорциум ја пробиваше својата делница со конвенционални методи на дупчење и минирање (drill-and-blast).

Инженерите мораа да решаваат екстремно сложени задачи – од копање под живо речно корито со претходно замрзнување на почвата, па сè до справување со огромен хидростатски притисок во внатрешноста на планината, без притоа да се наруши екосистемот на подземните води во долината. Геодетските мерења беа толку прецизни што отстапувањата при средбата на двете независно копани страни изнесуваа само неколку сантиметри.

Проектот досега се соочи со пробивање на роковите и зголемување на буџетот, кој достигна бројка од над 10,5 милијарди евра. Сепак, по историскиот пробив на истражниот тунел во септември минатата година, овој најнов успех во главните цевки ја носи Европа на само еден чекор до финализирање на инфраструктурниот проект на векот. Работата сега продолжува во северните делови кон Инсбрук, по што ќе следи целосно опремување на тунелот со современи железнички и безбедносни системи.