ПРИМЕНИТЕ НА ВЕШТАЧКАТА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА СЕ ИДНИНАТА НА ЧОВЕШТВОТО Оној што нема да разбере како ќе изгледа светот за децении од сега, ќе изгуби сè и ќе исчезне

 

Денеска на оваа сесија ќе зборувам повеќе за вештачката интелигенција. Мислам дека имам кредибилитет да зборувам за вештачката интелигенција поради фактот што не сум, како повеќето мои колеги, политичко животно. Во мојот претходен живот бев професор и предавав мехатронско инженерство, нешто што е синергија помеѓу машинското инженерство, електротехниката и компјутерското програмирање, рече денеска премиерот Христијан Мицкоски во обраќање на настанот под мотото „Youth Vision 2030: Western Balkans, Stability & AI in Education“.

– Поминав некое време на неколку универзитети во Германија за експерименталниот дел од мојот докторат. Во тоа време, вештачката интелигенција сè уште беше непознат, би рекол, акроним. Во тоа време го користевме изразот машинско учење. Кога го подготвував мојот докторат, имавме избор пред нас: три вида алгоритми. Првиот беше употребата на фази логика, што беше еден вид математичка постапка за оптимизација. Вториот избор беа генетски алгоритми, а третиот избор беа невронски мрежи. Јас користев фази логика за контрола на манипулативни роботи. Практично, тоа беше оптимизација на структурата и дефектот на манипулативен робот. И ја намалив грешката, практично ги оптимизирав лошите примери во производство во иднина. Значи, тоа беше пред 18-20 години. Тоа беше помеѓу 2006 и 2008 година. Денес тие алгоритми се развија и напредуваа и сега секој во светот ги користи овие два фенси зборови, вештачка интелигенција. Практично, сите политичари низ целиот свет користат вештачка интелигенција. И се сомневам дали сите тие се свесни за значењето на тие зборови, вештачка интелигенција – рече Мицкоски.

Поради фактот дека ова ќе биде практично иднината на човештвото, затоа избрав да зборувам повеќе за вештачката интелигенција отколку да имам политички говор, да ви посакам радосен престој, и така натаму, додаде тој.

– Ќе продолжам да ги користам тие два збора во мојот говор: вештачка интелигенција. Зошто? Бидејќи оваа година, Светскиот економски форум во Давос имаше два вида дебати и панели. Првиот вид беше вештачка интелигенција, а вториот беше енергија/електрична енергија. Зошто енергија/електрична енергија и зошто енергијата/електричната енергија е поврзана со вештачката интелигенција? Едноставно. Не сте во можност правилно да ја користите вештачката интелигенција, ако не развивате центри за податоци. А сите центри за податоци се управувани од електрична енергија. Значи, практично, ова е врска што почнува од производство на електрична енергија, управување со центри за податоци со електрична енергија и користење на центри за податоци за примена на вештачка интелигенција. Едноставно е тоа – рече Мицкоски.

И ова е иднината за светот, за човештвото. Човештвото ќе изгледа вака за децении од сега, додаде премиерот.

– Бев на панел со извршниот директор на Светската агенција за енергија, г-дин Фатих Бирол, и разговаравме за примена на енергијата, што можеме да предвидиме од сега па натаму, како ќе изгледа светот. Каква ќе биде прогнозата за следните производствени капацитети, какви ќе бидат потребите на светот за енергија и за електрична енергија. И тој кажа една многу, многу важна работа. Тој рече, погледнете, светската побарувачка за енергија ќе расте, но побарувачката за електрична енергија ќе расте 2,5 пати побрзо. Зошто? Бидејќи сите зборуваат за вештачка интелигенција, и ќе повторам уште еднаш, не сте во можност правилно да ја користите вештачката интелигенција, ако немате доволен број центри за податоци, кои работат на електрична енергија. И тој рече еден многу важен податок: на светот во следните децении ќе му требаат дополнителни 40.000 теравати инсталиран капацитет, што е еднакво на годишното заедничко производство на САД, Канада, ЕУ и Јапонија заедно – рече Мицкоски.

Потоа добив идеја, продолжи тој.

– Реков, гледајте, доаѓам од Балканот и сите зборуваат за Западен Балкан, шест земји во согласност со проширувањето на ЕУ. Ајде да се обидеме да предизвикаме некоја друга иницијатива. Ајде да започнеме една иницијатива што ќе ги мобилизира сите шест земји од Западен Балкан со цел да привлече 0,01% од тие 40.000 теравати инсталиран капацитет што ќе му биде потребен на светот во следната деценија. И зборуваме за 4 теравати инсталиран капацитет. 4 теравати се еднакви на 4 милиони мегавати. Еден мегават, ако сакате да развиете производствен погон од еден мегават за електрична енергија, тогаш веројатно ќе потрошите приближно 1 милион американски долари. Значи, 4 милиони мегавати помножени со 1 милион американски долари, зборуваме за 4 трилиони американски долари. Или 4 илјади милијарди американски долари поделени со 10, зборуваме за потенцијални инвестиции кои се еднакви на 400 милијарди американски долари за шесте земји од Западен Балкан. Само за споредба, сите шест земји од Западен Балкан имаат заеднички номинален БДП од приближно 250 милијарди американски долари. Вака би можела да изгледа трансформацијата на едно општество, на една економија. И вака можеме да го трансформираме нашиот регион – рече Мицкоски.

Не бараме милост, зборуваме за веродостојна иницијатива што може да привлече милијарди инвестиции, поради фактот што на светот ќе му треба таков производ во иднина, додаде премиерот.

– Овој процес е неизбежен. Едноставно е. Потоа ја добив оваа идеја, разговарав со моите колеги во Владата, министерот за надворешни работи и трговија, и реков, видете Тимчо, што мислиш за оваа идеја? Тој рече, премиере, ова е убава идеја, дозволете ми да ви предложам име на иницијативата, и тој пренесе еден предлог кој ми се чини во ред. Името на иницијативата ќе биде SECI (Skopje electrisity connectivity initiative). Во Подгорица, во јуни оваа година, ќе имаме самит меѓу ЕУ и шесте земји од Западен Балкан и ќе го пренесам овој предлог пред моите колеги и пред колегите од ЕУ. Бидејќи не сакам да зборувам за шесте земји од Западен Балкан само кога зборуваме за проширување на ЕУ и кога ја пренесуваме нашата фрустрација, нашите разочарувања и кога молиме за милост. Не, би сакале да направиме нешто што би му требало на светот. И замислете, зборуваме за 0,01% од вкупните потреби на светот во следната деценија. Ништо повеќе, ништо помалку – порача Мицкоски.

Значи, практично, ако сме во можност да го привлечеме сето ова, не зборуваме само за производствени капацитети, бидејќи производствените капацитети ќе имаат потреба од поврзаност, додаде.

– А поврзаноста значи отпорност, поголема безбедност за регионот, за Европа воопшто. Кога зборуваме за поврзаност, зборуваме за нови гасни интерконектори што ќе го поврзат регионот. Сега развиваме еден од тој вид, гасоводен интерконектор што ќе ја поврзе мојата земја со нашиот сосед на југ, Грција, и ја започнуваме постапката за развој на друг гасовод што ќе го поврзе северниот сосед, Србија. Практично, тој дел од гасоводот ќе го поврзе терминалот Александрополис во Грција со Централна Европа. И ние ќе бидеме транзитна земја. И практично ќе обезбедиме за Централна Европа помеѓу 6 и 8 милијарди кубни метри гас. И ова е вистинската, опиплива конкуренција на руските средства во регионот, таканаречениот Јужен тек. Сè друго е бајка, и ова е реалноста, и тоа е нешто што е опипливо. Сè друго е само муабет. Ние го правиме она што го зборуваме. Ова е сосема друго. Исто така, ова ќе им овозможи на земјите во регионот можност да го користат тој гас за производство на електрична енергија, што ќе ги движи идните центри за податоци, а вештачката интелигенција ќе ги користи тие центри за податоци, а ние би сакале да бидеме пионери во регионот, би сакале да бидеме движечка сила во регионот. Мала земја, срцето на Балканот, без излез на море со многу предности, не толку далеку од морето, туку во самиот центар на регионот, што е раскрсница на два многу важни пан-европски коридори, Коридор 8 и Коридор 10. Сега зборувам за гасовод кој е дел од Коридор 10. Значи, практично, овој гасовод ќе ја подобри поврзаноста во регионот – рече премиерот.

Другата поврзаност, продолжи тој, се далноводи, високонапонски далноводи, наменети за пренос на производот, за пренос на електрична енергија до потрошувачите и за поврзување на земјите во регионот.

– Во таа смисла, сега започнуваме еден многу важен проект за поврзување на мојата земја со нашиот западен сосед Албанија, и кога ќе го завршиме овој проект, практично ќе бидеме поврзани со сите наши соседи, со Бугарија, Србија, Косово, Албанија и со Грција. Зошто се многу важни далноводите? Бидејќи ако го сметаме нашиот енергетски сектор како ‘рбет на нашата македонска економија и регионалната економија, тогаш далноводите се тесно грло. Затоа треба да инвестирате во далноводи за да избегнете тесни грла. Подобрување на далноводите, подобрување на поврзаноста, повторно, ќе повторам, ќе обезбедиме дополнителни опции за вас и вашата економија – додаде Мицкоски.

Вака ќе изгледа светот за децении од сега. Вашата генерација ќе биде сведок на такви промени што ќе ги имаме и ние, посочи тој.

– Примените на вештачката интелигенција се иднината на човештвото, не само во образованието, секако за вас, за помладата генерација ова е нешто што е од суштинско значење. Но, генерално, апликациите ќе бидат насекаде околу нас и треба да се соочиме со таков вид реалност, во спротивно ќе го изгубиме кредибилитетот и ќе го изгубиме потенцијалот. И нема да можеме да ги развиваме нашите општества. Оној што нема да разбере како ќе изгледа светот за децении од сега, ќе изгуби сè и ќе исчезне – категоричен е Мицкоски.

Затоа, додаде премиерот, не сакам да ви го трошам времето со мојот монолог, мислам дека пренесов доволен број податоци.

– На самиот крај би сакал да ви дадам еден совет. Политиката е едно нешто. А романтичниот дел од политиката, политичарите кои зборуваат за романтични идеи од минатото можеби изгледаат интересно, можеби изгледаат привлечно за мала група луѓе. Но, идниот политичар мора да има знаење за вештачката интелигенција, за енергијата, за предизвиците на иднината. Романтичните идеи се за во минатото. Ако сакаме да ги развиваме нашите општества и нашите системи, мора да се грижиме за иднината. Всушност, популистите се насекаде околу нас, тие се обидуваат да нè оштетат како политичко семејство десно од центарот, но тие не се иднината, тие не нудат решенија за идните предизвици. Мора да се обезбедат решенија за идните предизвици и затоа еден современ политичар мора да има познавање од вештачката интелигенција. Инаку, не верувам дека ќе бидеме успешни. Уште еднаш, на самиот крај, ви благодарам што ме поканивте, ви посакувам радосен престој, успешна денешна сесија и имам целосна доверба дека Унијата на млади сили на ВМРО-ДПМНЕ беа и ќе бидат добри домаќини за овој настан – рече премиерот Христијан Мицкоски во своето обраќање.