ПРЕД 43 ГОДИНИ ВО ПОРОДИЛИШТЕ ИМ КАЖАЛЕ ДЕКА СИНОТ ИМ ПОЧИНАЛ, ПРЕД 13 ГОДИНИ ДОЗНАЛЕ ДЕКА СЕПАК Е ЖИВ Родители во Србија добија судска пресуда и обештетување

Давата Србија мора да им исплати 1.240.000 динари (приближно 10.540 евра) отштета на Светлана и Бранимир Смиљковиќ од Дољевац, родители на момче родено во 1983 година за кое во породилиштето во Ниш им било кажано дека починало.

Пресудата ја донесе Врховниот суд на Србија, утврдувајќи дека е прекршено  правото на двојката на почитување на семејниот живот, загарантирано со Европската конвенција за човекови права. Нивната правна битка траела 11 години, а тие поднеле тужба во 2013 година, откако дознале дека нивниот син можеби е жив.

Пресврт по 30 години

– Таа година, во нашата куќа дојде еден човек кој се претстави како поранешен вработен во породилиштето во Ниш. Побара чаша вода и молеше за прошка затоа што е тешко болен. Рече дека дошол да признае дека нашиот син не починал, дека живее во населбата Ледена Стена и дека се вика Дејан, но дека не може да открие други детали за неговата судбина – вели Светлана за Нова.рс.

Таа вели дека ова само ги потврдило нејзините сомневања дека детето не починало во болницата.

Спомени од болницата

– Го родив синот во 1983 година и го доев два дена. Третиот ден, еден службеник ми рече дека сум млада, дека ќе имам уште деца и да го потпишам смртоносниот лист. Ми дадоа инјекција со седатив и ме отпуштија. На мојот сопруг му беше кажано да дојде и да ги добие резултатите од обдукцијата, но една година не добивме никаква документација и никогаш не го видовме телото на детето. Рекоа дека нашето бебе наводно е во Белград, што ни беше сомнително, но немавме доказ дека не ја кажуваат вистината – се сеќава Светлана.

Коментирајќи ја отштетата што ја добиле од државата, Светлана вели дека парите не ѝ донеле мир ниту неа, ниту на нејзиниот сопруг. Таа нагласува дека нејзините две ќерки и синот ѝ даваат утеха, но дека не може да тагува за момчето за чија судбина не знае ништо.

– Празнината во мојата душа е сè уште таму. Не губам надеж дека ќе го најдам моето дете, само тоа би ми донело среќа. Парите не можат да го променат тоа – заклучи таа.

Образложение на Врховниот суд

Долгорочната правна битка на Смиљковиќ вклучуваше три преиначувања на Општинскиот и Апелациониот суд во Ниш, а Врховниот суд ја донесе својата конечна одлука врз основа на третата ревизија од нивниот адвокат.

Врховниот суд им досуди отштета бидејќи, како што е наведено во пресудата, „мајката била отпуштена од болница без документација за причината за смртта, не го видела телото и до поднесувањето на тужбата, родителите не ги добиле резултатите од обдукцијата, ниту телото на детето за погреб“.

Судот понатаму вели дека „нема сигурност дека детето на кое е извршена обдукција, а кое е идентификувано врз основа на нараквицата со името на мајката, и детето родено од Светлана е исто, бидејќи парафинскиот калап бил уништен и нема примерок од ДНК за утврдување на мајчинството“.

Објаснувајќи го прифаќањето на тужбата, Судот изјави дека се утврдени пропусти за кои е одговорна државата.

„Тужената Република Србија со своето неефикасно однесување од 2013 година, кога е поднесена тужбата, го прекрши правото на тужителите на почитување на семејниот живот според член 8 од Конвенцијата за заштита на човековите права и основните слободи, бидејќи не презеде соодветни мерки што би довеле до разјаснување на спорните околности во врска со судбината на детето, а родителите имаат право на финансиска отштета“, се наведува во пресудата.

Адвокатот: Правдата е бавна, но остварлива

Правниот застапник на Смиљковиќ, адвокатот Ѓура Благојевиќ, ја поздрави одлуката на Врховниот суд, особено затоа што истата судска институција ги отфрли тужбите во други слични случаи.

Тој истакнува дека 11 години е долг период и дека им недостасувал клучниот сведок, бидејќи човекот кој им кажал на Смиљковиќ дека нивното дете е живо, потоа починал.

– Оваа пресуда е доказ дека правдата е бавна, но остварлива. Сè ќе беше полесно доколку тој вработен во породилиштето можеше да сведочи. Поради минувањето на времето и недостапноста на документацијата, тешко е да се докаже одговорноста за пропустите на породилиштето – вели адвокатот.

Тој додава дека правдата е само делумно задоволена, бидејќи не се утврдени ниту сторителите ниту мотивите за овие настани.

– Имам повеќе вакви случаи, но разочарувачки е што во друга постапка, која беше идентична со ова семејство Смиљковиќ, добив негативна пресуда од Врховниот суд. Ова не треба да се случува, со оглед на тоа што станува збор за иста фактичка ситуација, а истата судска институција донесува сосема поинаква пресуда. Поднесов уставна жалба против таа одлука, која беше одбиена, па се обратив до Европскиот суд за човекови права во Стразбур. Добив потврда од нив во ноември минатата година дека мојата петиција ќе биде разгледана. Се надевам на позитивен исход, за да можам да продолжам со борбата за правата на родителите кои сè уште се прашуваат што се случило со нивните деца – заклучи адвокатот Благојевиќ.