📽️ ОРКИТЕ НЕ ЗАПИРААТ, ПОТОПЕНА ОСМАТА ЕДРИЛИЦА КАЈ ШПАНИЈА Мистериозни над 700 напади на бродови на китовите убијци

Јато китови убијци повторно потопи едрилица во близина на северозападниот брег на Шпанија, продолжувајќи ја необичната серија напади врз пловила што на Пиринејскиот Полуостров трае веќе повеќе од шест години.

Последниот инцидент се случил во петокот, 24 јули, кога орките го уништиле кормилото на 14-метарска едрилица под шведско знаме во водите кај Галиција. Двете лица кои биле на бродот испратиле повик за помош, по што шпанската крајбрежна стража безбедно ги извлекла до брегот.

Овој случај се случил само неколку дена по уште неколку средби со орки во истото подрачје. Меѓу нив бил и инцидентот во кој потонала едрилицата „Idem“, недалеку од ’ртот Естака де Барес, најсеверната точка на Пиринејскиот Полуостров.

И во тој случај китовите убијци го уништиле кормилото на пловилото, по што бродот потонал. Двајцата членови на екипажот биле успешно спасени.

Според податоците на организациите што ги следат овие настани, „Idem“ е најмалку осмиот брод изгубен во вакви средби откако почнал овој необичен феномен.

Од 2020 година се регистрирани повеќе од 700 интеракции меѓу орки и пловила, според Атлантската работна група за орки, шпанско-португалски истражувачки тим кој од почетокот собира податоци за ова однесување.

Некои средби завршувале само со краток контакт, додека други траеле со часови, при што орките упорно го удирале кормилото на бродовите.

Истражувачите веруваат дека во овие инциденти учествуваат околу 15 единки од многу малата ибериска популација која брои помалку од 50 орки. Поради малиот број, оваа популација е прогласена за критично загрозена од Меѓународната унија за заштита на природата (IUCN).

Нивната исхрана главно зависи од атлантската сина туна.

Долго време се веруваше дека групата ја предводи женка позната како Бела Гладис (White Gladis). Името настанало по првичната претпоставка на научниците дека токму таа претходно доживеала трауматично искуство со пловило, по што почнала да ги удира кормилата, а другите орки подоцна го презеле истото однесување.

Биологот Алфредо Лопес Фернандез од Атлантската работна група за орки уште во 2023 година изјави дека меѓу истражувачите постои теорија оти сè започнало како одбранбена реакција на претходна траума.

Сепак, научниците нагласуваат дека тоа не значи дека орките им се „одмаздуваат“ на луѓето, иако таквото објаснување често се појавува на социјалните мрежи.

Одговорот сè уште не е целосно познат, но експертите сметаат дека најверојатно станува збор за однесување кое се пренесува преку учење.

Орките се меѓу најдруштвените животни во светот и лесно усвојуваат навики од другите членови на групата. Научниците веруваат дека младите единки ги набљудуваат возрасните како ги удираат кормилата, а потоа и самите го повторуваат истото однесување.

Истражување објавено во 2022 година во списанието „Marine Mammal Science“ покажало дека орките најчесто им приоѓаат на едрилиците, а во голем број случаи го губат интересот откако ќе го оштетат кормилото и ќе го запрат пловилото.

Иако причината за нивното однесување сè уште е мистерија, последиците за морнарите можат да бидат сериозни.

Поради тоа, надлежните поморски служби советуваат при средба со орки да се исклучи моторот, да се спуштат едрата доколку е можно, да се исклучи автопилотот и кормилото целосно да се пушти, за животните да немаат отпор што би ги поттикнал да продолжат со удирањето.

Досегашните искуства покажуваат дека бродовите чии екипажи постапиле на овој начин најчесто претрпеле помала штета.

Надлежните служби ги повикуваат сите морнари да пријавуваат секоја средба со орки, бидејќи секој нов случај им помага на научниците да ја разјаснат мистеријата што трае веќе години.