МИРОВНИОТ ПЛАН ЗА УКРАИНА ЌЕ ЈА ОПФАТИ И ЦЕЛА ЕВРОПА Трамп најави „голем и прекрасен договор“

Американскиот претседател Доналд Трамп најави дека во подготовка е договор за ставање крај на војната меѓу Русија и Украина, кој би можел да ги надмине рамките на украинскиот конфликт и да ја опфати цела Европа. Тој не сакаше да открие за што разговарал со пратеникот на рускиот претседател Владимир Путин, Кирил Дмитриев, со кого во четвртокот имал приватна средба, но порача дека договорот би можел да биде постигнат наскоро.

Средбата се одржала откако рускиот претставник се појавил заедно со украински претставници на настан во Белата куќа, организиран од првата дама на САД, Меланија Трамп. Информацијата ја објави Ројтерс.

Американска делегација треба да посредува во преговорите меѓу претставниците на Русија и Украина во Абу Даби, на 10 и 11 ноември.

Зборувајќи пред новинарите во Белата куќа, Трамп изјавил дека војната е многу блиску до завршување и дека нејзиното окончување би можело да вклучи и други европски земји.

– Тоа ќе биде голем договор и ќе опфати повеќе од Украина… Дури би можел да кажам дека може да ја опфати цела Европа. Ќе биде тоа голем, прекрасен договор и сите ќе бидат воодушевени – рекол Трамп.

Американскиот претседател и претходно повеќепати најавуваше дека договорот за завршување на најкрвавиот конфликт во Европа од Втората светска војна е на дофат. Сепак, преговорите во последните недели добија на интензитет.

Трамп рекол дека во четвртокот не се сретнал со украинската делегација.

Неговиот пратеник Џаред Кушнер, пак, изјавил дека американските претставници кои во четвртокот се сретнале во Брисел воделе „продуктивни и суштински разговори“ со Украина, НАТО и европските партнери за безбедносните гаранции за Украина и за пошироката рамка на европската безбедност.

Кушнер во објава на социјалните мрежи навел дека преговарачите разгледуваат пет главни цели: постојани консултации за безбедноста, сигурна комуникација во кризни ситуации, поголема воена транспарентност, заемни мерки за намалување на ризикот од ескалација и долгорочна рамка за европската безбедност и стабилност.

– Секој договор мора целосно да ги почитува суверенитетот, територијалниот интегритет и независното донесување одлуки на секоја држава. Секоја земја ќе ја задржи надлежноста над сопствената безбедност и сојузите, а ниту една држава нема да има право на вето врз суверените одлуки на друга земја – рекол Кушнер.

Тој додал дека НАТО ќе остане клучен столб на колективната одбрана на Европа и дека иницијативата ќе се надоврзе на постојните институции и обврски.

Дмитриев бил меѓу официјалните претставници кои учествувале на редок непосреден состанок со претставници на Украина во Белата куќа. Настанот бил организиран по повод шестдневното примирје во рускиот град Олешки, кој е под руска контрола, а во чие постигнување помогнала Меланија Трамп. Примирјето истекло во неделата.

– Ја избравме хуманоста наместо војната. Мораме да ја искористиме храброста што ја покажавме во Олешки за да најдеме заеднички јазик, водени од заедничката загриженост за страдањата на невините луѓе – рекла првата дама на настанот.

Меланија Трамп рекла дека била „вклучена во секоја фаза од планирањето“ на привременото примирје, вклучително и во разгледувањето снимки од воздух и процената на патиштата и пристапот до болниците.

Трамп, кој не присуствувал на настанот, ја пофалил улогата на сопругата во постигнувањето на примирјето во Олешки. Во октомври, зборувајќи пред новинарите, рекол дека „таа работи подобро од нашите професионалци“.

На настанот присуствувале и украинскиот пратеник Давид Арахамија и Дмитро Лубинец, украинскиот народен правобранител за човекови права. Тие ја повикале Меланија Трамп да продолжи со своите мировни напори.

Двете страни ѝ врачиле подароци на првата дама во знак на благодарност.

Дмитриев ѝ подарил цртеж со розови срца, нацртан од девојче од Олешки. Притоа рекол дека детето „избрало да живее со своето семејство во Русија“, алудирајќи на спорот околу раселените украински деца во Русија.

– Ја сакам Меланија – пишувало на цртежот.

Украинците, пак, ѝ врачиле државно признание „за вашето храбро срце, за спасувањето на нашиот народ и за враќањето на украинските деца“.

Меланија Трамп на делегациите кои ја посетиле Белата куќа им предала писма наменети за рускиот претседател Владимир Путин и за украинскиот претседател Володимир Зеленски.

Посетата претставувала прв непосреден контакт меѓу руски и американски официјални претставници од вторникот и од меѓуизборите, на кои демократите ги победиле републиканците и ја презеле контролата врз Конгресот, што претставувало удар за Трамп.

Се очекува мнозинство на демократите во Конгресот, кое ќе почне со работа во јануари, да инсистира на поголема помош за Украина и да ги преиспитува одлуките на републиканскиот претседател за постигнување договор за дизел-гориво со Русија и ублажување на дел од санкциите кон Москва. Трамп во последните недели ги засили критиките кон Зеленски.

Кремљ соопштил дека се надева оти Трамп ќе продолжи со своите мировни напори и покрај поразот на Републиканската партија.

Исто така, било соопштено дека се во тек подготовките за средба меѓу Путин, Трамп и кинескиот претседател Си Џинпинг, за време на самитот на Азиско-пацифичката економска соработка, кој овој месец ќе се одржи во кинескиот град Шенжен, на југот на земјата.

Дмитриев претходно, во 2025 година, се сретнал со специјалниот пратеник на Трамп, Стив Виткоф, во Белата куќа. Претходникот на Трамп, Џо Бајден, не ги поканувал руските официјални претставници во Белата куќа.

Дмитриев учествувал во посредувањето за ослободување на американски државјани кои биле притворени во Русија, повторното обединување на украински деца со нивните семејства и хуманитарната операција во Олешки.