ИНФОГРАФИК И АНАЛИЗА • ТРАГЕДИЈАТА НА БРОД ПИК НА ХИМАЛАИТЕ Пад од 800 метри низ глечерски терен не можел да преживее ни славниот Пурџа
Податоците од ГПС-уредот што го носел Пурџа покажуваат драматичен пад од околу 6.659 на 5.891 метар. Инфографикот, изработен врз основа на тие податоци, укажува на вертикален пад од 768 метри и вкупно движење од приближно 800 метри низ исклучително стрмен глечерски терен, исполнет со ледени блокови и пукнатини. Последниот сигнал од уредот бил регистриран околу 40 минути по почетокот на несреќата.
Трагедијата на Брод Пик на Хималаите, во која загинаа легендарниот непалски алпинист Нирмал Пурџа и уште неколку членови на неговата експедиција, според досега достапните податоци, се одиграла за само неколку десетици секунди. Сè укажува дека групата била погодена од масивна лавина на околу 6.600 метри надморска височина, додека се движела меѓу Камп 2 и Камп 3 по западниот гребен на планината.
Податоците од ГПС-уредот што го носел Пурџа покажуваат драматичен пад од околу 6.659 на 5.891 метар. Инфографикот, изработен врз основа на тие податоци, укажува на вертикален пад од 768 метри и вкупно движење од приближно 800 метри низ исклучително стрмен глечерски терен, исполнет со ледени блокови и пукнатини. Последниот сигнал од уредот бил регистриран околу 40 минути по почетокот на несреќата.

Тоа, сепак, не значи дека алпинистите паѓале непрекинато цели 40 минути. Многу поверојатно е дека лавината ги однела за многу кратко време, а потоа дел од ГПС-уредите продолжиле да емитуваат сигнал сè додека имале батерија и сателитска врска. Во првите часови токму промената на позицијата на тракерот на Пурџа даде надеж дека можеби преживеал и се движи, но подоцнежната потрага покажа дека тоа најверојатно било последица на движењето на снежната маса или на нестабилноста на самиот уред.
Планинарските експерти сметаат дека најголема улога одиграле временските услови во деновите пред трагедијата. Неколку независни експедиции претходно се откажале од обидот за искачување, предупредувајќи дека обилните врнежи од снег значително ја зголемиле опасноста од лавини. Свежиот снег не успеал добро да се врзе со постојната ледена подлога, создавајќи нестабилни снежни плочи кои можеле да попуштат под тежината на алпинистите или спонтано.
Дополнителен ризик претставувал и самиот терен. Западната рута на Брод Пик минува под огромни ледени формации, од кои често се откршуваат блокови мраз. Доколку токму таков колапс ја активирал лавината, алпинистите практично немале простор ниту време за реакција. На падини пострмни од 50 степени, лавината многу брзо добива огромна брзина и сила, а секој што ќе биде зафатен од неа најчесто се движи неконтролирано стотици метри надолу.
Ова видео не е снимено, туку е генерирано со АИ. Но, тоа покажува како најверојатно изгледал застрашувачкиот момент на трагедијата:
View this post on Instagram
Фактот што телата на дел од загинатите биле пронајдени многу пониско од местото каде што последен пат биле забележани дополнително ја поткрепува претпоставката дека не станувало збор за обичен пад на поединечен алпинист, туку за масовно носење од лавина. Потрагата беше исклучително тешка поради новите снежни врнежи, опасноста од нови лавини и ограничената можност за користење хеликоптери на таа височина.
Иако конечниот извештај на пакистанските власти и на Алпинистичкиот клуб на Пакистан допрва треба да ги утврди сите околности, досегашните факти се прилично конзистентни: искусниот Нирмал Пурџа не загинал поради грешка при искачувањето, туку најверојатно станал жртва на една од најопасните природни закани на високите планини – голема лавина, чија сила за неколку моменти ја избришала целата експедиција од стрмните падини на Брод Пик.