СТУДЕНТСКАТА ЛИСТА НАЈАВИ РЕВИЗИЈА НА ДОГОВОРИТЕ СО КОСОВО Со Приштина ќе разговараат на основа на Уставот на Србија и меѓународното право

Програмата на Студентската листа во Србија подразбира дека Уставниот суд на Србија ќе ги разгледа договорите постигнати во рамките на дијалогот со Косово за нормализација на односите, изјави денеска кандидатката на Студентската листа, Емилија Марковиќ.

Одговарајќи на прашањето дали Студентската листа, која победи на парламентарните избори во Србија, ќе остане посветена на преземените обврски од дијалогот меѓу Приштина и Белград што се водеше со посредништво на ЕУ, таа рече дека сè уште не воспоставиле ефикасна влада и не знаат точно што е потпишано.

– Но, во рамките на она што ќе го утврдиме дека е договорено или потпишано – ќе бараме можности: каде и како можеме да дејствуваме, што е можно да биде предмет на ревизија, но пред сè, инсистираме на почитување на Уставот и законите на Република Србија – рече таа.

Според Уставот на Србија, Косово е дел од Србија

Инаку, ставот на Студентската листа за Косово е дека ќе дејствува во согласност со Уставот на Србија, односно дека тоа е составен дел од Србија.

Европската Унија порача дека промената на владата во Србија не ги менува обврските што земјата ги има во процесот на нормализирање на односите со Косово, вклучително и оние што произлегуваат од Договорот за патот кон нормализација од 2023 година и Анексот за негово спроведување. Со овој договор, меѓу другото, Србија се обврза да го почитува територијалниот интегритет на Косово и да не се меша во неговото членство во меѓународните организации. Косово, од друга страна, прифати да формира Заедница на општини со српско мнозинство, што би ѝ дало на српската заедница одредено ниво на самоуправување. Србија и Косово начелно се согласија со овој договор и со Анексот договорен од Охрид, но документите не се официјално потпишани.

Емилија Марковиќ оцени дека новите власти во Србија ги чекаат сериозни разговори со претставници на меѓународната заедница во врска со разговорите меѓу Белград и Приштина, но дека „тие разговори овој пат мора да започнат од некоја друга основа“.

– Самата студентска програма однапред процени некои работи, имено, дека почетната точка сепак мора да биде Уставот на Република Србија и основните принципи на меѓународното право – рече таа.

Курти очекува новата српска влада да го признае Косово

Владата на Косово во својот одговор за српското Радио Слободна Европа изјави дека нивниот став е јасен долго време кога станува збор за формирањето на Заедницата на општини со српско мнозинство, односно дека е потребно да се потпише Договорот на патот кон нормализација на односите, за да се гарантира неговото спроведување.

Европската унија во неколку наврати објави дека овој Договор, познат во јавноста како Француско-германски план, е правно обврзувачки за двете страни иако не е потпишан.

Покрај потписот, Косово бара да биде екстрадиран Милан Радоичиќ, заедно со други членови на вооружената група што го изврши нападот во Бањска во 2023 година, што косовските власти го карактеризираат како напад врз правниот и уставниот поредок на Косово.

„Исто така, потребно е да се повлече писмото на поранешната премиерка на Србија, Ана Брнабиќ, кое таа го испрати до Брисел, до адресите на 27 земји-членки на Европската Унија, во кое таа истакна дека Србија не го почитува територијалниот интегритет на Косово“, наведува Владата на Косово.

Во ова писмо, Брнабиќ наведува дека Договорот за патот кон нормализација и Анексот за негово спроведување се сметаат за прифатливи само во контекст што не се однесува на де факто и де јуре признавање на Косово.

Курти очекува новата влада во Србија да го промени својот став кон Косово како независна држава.

Новата влада на Србија ќе ги даде одговорите

Студентското движење не сакаше да ги коментира за овие барања на Косово, но изјави дека по формирањето на новата Влада, и по прегледот на сите документи и ситуацијата, новата Влада ќе биде таа што ќе ги даде одговорите.

Кандидатката на Студентската листа, Емилија Марковиќ го повтори ставот дека нема да има соработка со Српската листа, водечката партија на Србите во Косово, која досега работеше со поддршка на Српската напредна партија и поранешниот претседател на Србија, Александар Вучиќ.

Таа објасни дека, доколку е потребно, новоназначените раководители на разни српски институции во Косово ќе соработуваат со локалните претставници.

Српската листа има девет од десет заменици резервирани за српската заедница во Собранието на Косово и е на чело на сите десет општини со српско мнозинство.

Кога станува збор за соработка со српските претставници во институциите на централното Косово, кандидатот на Студентската листа Југослав Гашиќ изјави дека комуникацијата ќе се одвива преку меѓународната заедница.

Тој истакна дека Студентската листа не е политичка партија и дека нема да воспостави партиска инфраструктура на Косово.

– Нема да имаме апсолутно никаква структура што е како политичка партија на терен – изјави тој за РТВ Војводина.

По победата на Студентската листа во Србија, Српската листа изрази надеж дека институционалната соработка со Белград ќе продолжи.

Покрај Српската листа, во централните институции на Косово учествува и Ненад Рашиќ со својата партија „За слобода, правда и опстанок“, кој е и министер во Владата на Аљбин Курти. Во пресрет на изборите во Србија, тој ја поддржа Студентската листа, како и другите опозициски политички претставници на Србите на локално ниво.

Српската листа објави дека по победата на Студентската листа не слушнала конкретно решение или предлог за проблемите со кои се соочува српската заедница и дека нема да се откаже од борбата за зачувување на српските институции, работните места и приходите издвоени од српскиот буџет. Тие наведуваат дека ќе ги користат сите механизми преку позициите во косовските институции за да ги заштитат интересите на Србите. Во овој контекст, Српската листа како пример наведе дека нивните пратеници имаат уставно загарантирани механизми за спречување на уставни измени или донесување одлуки што би ѝ наштетиле на српската заедница.

„Денес, на нашиот народ не му се потребни нови поделби, закани и политички натпревари, туку одговорност, конкретни решенија, безбедност и јасна перспектива за останување и опстанок во своите огништа“,  соопштени Српската листа.

Претставници на Студентската листа во посета на српските манастири во Косово 

Претставниците на Студентската листа, исто така, објавија дека нивни претставници ги посетија манастирите Грачаница и Високи Дечани, како и Призрен во Косово.

„Посетата беше можност уште еднаш да се потсетиме на важноста на зачувувањето на нашето културно, историско и духовно наследство, но и да обрнеме внимание на оние кои живеат, работат, одгледуваат семејства во Косово и Метохија и се стремат да ги зачуваат своите домови и начин на живот и покрај бројните тешкотии. Нивната упорност заслужува почит, но почитта не е доволна. Граѓаните на Република Србија кои живеат во Косово и Метохија имаат потреба од безбедност, институционална поддршка и конкретни решенија за проблемите со кои се соочуваат секојдневно. Нивниот живот и иднина не смеат да зависат од политички интереси, ниту пак нивните проблеми можат да се сведат на тема што се споменува само кога е политички погодно. Им порачуваме на граѓаните на Република Србија во Косово и Метохија: не сте сами и не сте заборавени. Имате право на мирен и достоинствен живот, безбедност, образование, работа и иднина во вашите домови. Вашите права, безбедност и достоинство мора да бидат траен приоритет на државата и целото општество.
За Студентскиот список, Косово и Метохија не е политички слоган или алатка за собирање политички поени. Тоа е прашање на историја, идентитет, одговорност и, пред сè, на луѓе. Не сакаме политика на големи ветувања без дела, туку политика што ќе тргне од реалните потреби на граѓаните, нивните права и условите во кои живеат“, објавија студентите во блокада на социјалните мрежи.