РОЈОТ ДРОНОВИ МОЖЕ САМ ДА ИЗБИРА КАДЕ ЌЕ УДРИ!? Киев и Москва во мртва трка за автономни летала

Русија и Украина забрзано развиваат дронови што можат да препознаваат цели, да продолжат без врска со операторот и самостојно да се насочат кон точката на удар. Најнапредните системи одат уште подалеку – машината со камери и вештачка интелигенција го пребарува теренот, ги разликува објектите и може сама да одлучи што ќе нападне.

Тоа сè уште не значи дека над Украина масовно летаат роботи што самостојно решаваат кого да убијат.

Огромното мнозинство дронови и натаму имаат човечки оператор, а кај дел од полуавтономните системи човекот однапред ја избира целта.

Но границата почнува да се поместува.

Во ноември 2025 година украински ФПВ-дрон наводно погодил руски тенк откако ја изгубил врската со операторот. Човекот претходно ја избрал целта, но системот за водење со вештачка интелигенција сам го довршил нападот.

Во рускиот дрон нашле компјутерски „мозок“

Уште поголемо внимание привлече рускиот V2U. При анализа на соборени примероци, украинските експерти пронашле мал компјутер на Енвидија способен да работи со софтвер за автономно донесување одлуки.

Подоцнежните примероци, според анализите наведени од „Конверзејшн“, немале ни надворешни комуникациски кола што би покажале дека со нив управувал оператор од земја.

V2U користи машински вид. Камерите го снимаат теренот, компјутерот ги препознава и следи објектите, а системот може да го насочи леталото кон избрана цел.

Токму тука се менува досегашната логика на нападот. Човекот повеќе не мора да гледа низ камерата во последните секунди и со команда да го испрати дронот во целта.

 

Russia has ‘OVERTAKEN’ Ukraine in AI DRONE TECH, Zelensky adviser admits — DOU UA

A Ukrainian defense adviser Beskrestnov says Russian drones, like V2U & ‘Molniya,’ can already fly without satellite navigation, using onboard neural networks to recognize potential targets pic.twitter.com/GTDrm07eJz

— RT (@RT_com) September 4, 2026

Ем автономен, ем лизгачки

Во друг руски напад во Запорожје операторите ја определиле бензинската пумпа како област на напад, но софтверот, според анализата, самостојно ја избрал точната точка на удар. Во нападот загинале тројца украински цивили.

Слична технологија се вградува и во руските дронови Геран, развиени врз основа на иранскиот Шахед-136. Кај одредени верзии компјутерот може да го преземе водењето во завршната фаза откако човекот претходно ќе ја означи целта.

Украина ја става автономијата на чип

Украинскиот пристап оди и преку модуларни комплети – камера, чип и софтвер што можат да се вградат во различни дронови.

Еден таков систем ја следи означената цел и самостојно го води леталото во последните 500 метри. Тоа е особено важно кога електронското попречување ќе ја прекине врската меѓу операторот и дронот.

Киев тврди дека тестирал и повисоко ниво на автономија. Поранешниот министер за одбрана Михајло Федоров изјавил дека Украина употребила дрон на окупираниот Крим кој самостојно избирал цели без радиоврска со пилотот, но системот сè уште не се произведува масовно.

Постојат и извештаи за автономни квадрикоптери употребени против руски војници кај Бахмут. Сепак, останува спорно дали тие навистина самите ги избирале целите или човек претходно им ги задал.

Следуваат роевите

Автономијата има огромна воена предност. Дрон што не зависи од радиоврска не може лесно да биде запрен со прекинување на комуникацијата со пилотот.

Но следната фаза оди подалеку од еден дрон. Се развива концептот на роеви во кои десетици, стотици, а потенцијално и илјадници летала комуницираат меѓу себе, ги распределуваат задачите, пребаруваат простор и го приспособуваат однесувањето додека се во воздух.

Нова моќ или нов проблем?

Токму кај таков рој се појавува проблемот со човечката контрола. Еден оператор може да одобри една цел. Многу потешко е човек во реално време да ја провери секоја одлука на стотици машини што истовремено откриваат и следат различни објекти.

Украинските правила, според анализата, бараат човек да остане вклучен во борбената одлука и да ја потврди целта пред нападот.

Рускиот концепт на човечка контрола дозволува поширока автономија: операторот може однапред да ги постави ограничувањата, да ги менува параметрите или да го исклучи системот, без нужно лично да ја одобри секоја цел непосредно пред ударот.

Разликата станува огромна кога во воздух нема еден дрон, туку стотици што меѓусебно си ги распределуваат целите.