НИЕ ЌЕ ПОБЕДИМЕ, ВИКНАЛА ВЕРА ПРЕД ДА СЕ САМОУБИЕ Бугарските фашисти го сквернавеле телото и го избоделе со бајонети

„Ние ќе победиме! Ние ќе победиме!“ бил последниот извик на Вера Циривири-Трена, пред нејзиниот живот да згасне меѓу штипските куќи во ноќта спроти 15 јули 1944 година.

Бугарската полиција ја опколила куќата во која се криела. Таа побегнала боса, прескокнувала дворови и барала излез од обрачот.

Куршум ја погодил во грб додека прескокнувала ограда. Соочена со можноста да биде заробена, Вера го вперила сопствениот пиштол кон себе.

Имала само 24 години.

Историските извори се согласуваат дека Вера Циривири-Трена била македонска партизанка и учесничка во Народноослободителната борба. Загинала во Штип на 15 јули 1944 година, а нејзиниот живот и денес се одбележува преку споменици, училишта и јавни манифестации.

Вера е родена во Прилеп, во семејство во кое политичките идеи биле дел од секојдневието. Дел од изворите ја наведуваат 1920 година, а други 1921 година како година на нејзиното раѓање.

Семејството подоцна заминало во Белград. Таму нејзиниот татко Коста работел како кројач, а неговиот дуќан станал собиралиште на македонски револуционери, поети и политички активисти.

Меѓу посетителите биле Мирче Ацев, Страшо Пинџур, Борка Талески, Кузман Јосифоски-Питу и Кочо Рацин. Средбите со нив силно влијаеле врз нејзините политички убедувања.

Вера се приклучила кон комунистичкото движење пред почетокот на војната. Подоцна станала една од активните организаторки на Народноослободителната борба.

Партијата ѝ доверувала отворање месни комитети, поврзување на илегалните мрежи и испраќање нови борци. Таа патувала со лажни документи и минувала низ полициски контроли.

Според биографските записи, бугарските окупаторски власти понудиле 20.000 лева за нејзиното фаќање.

Штипската задача завршила во опколена куќа

Вера добила задача да замине во Штип. Таму работела на регрутирање борци и на подготовка делегати за Првото заседание на АСНОМ.

Според достапните биографии, таа успеала да поврзе околу 80 борци. Потоа штипската илегална мрежа била пробиена, а полицијата веќе имала нејзин детален опис.

Опсадата почнала во ноќта на 14 јули 1944 година. Полицијата ја блокирала куќата во која престојувала.

Вера ја почувствувала опасноста и тргнала кон соседните дворови. Бегала боса, додека агентите го стегале обрачот.

Кога куршумот ја погодил, извикала кон гонителите.

– Ние ќе победиме! Ние ќе победиме! – извикала Вера, според биографските записи за нејзината смрт.

Потоа се самоубила за да не падне жива во рацете на полицијата.

Телото исчезнало, трагата останала

Еден дел од подоцнежните записи тврди дека полицајците го сквернавеле нејзиното тело, го избоделе со бајонети и го фрлиле во Брегалница.

Според истите сведоштва, овчар го забележал телото, го извадил од водата и го погребал покрај брегот. Овие детали се пренесуваат во локални и семејни извори, но не се еднакво документирани во сите достапни биографии.

Членови на семејството подоцна изнесле и потешки обвинувања за постапувањето со телото. Тие тврдења се дел од семејното сведоштво и треба јасно да се одделат од целосно потврдените историски факти.

Посмртните останки биле откопани во декември 1944 година. На настанот присуствувале граѓани, борци, претставници на власта и членови на семејството.

Во тогашен весник бил пренесен говорот на нејзината мајка Васка. Таа изгубила 2 ќерки, а нејзиниот 18-годишен син бил ранет.

„Горда сум дека во оваа света борба дадов две ќерки и еден ранет 18-годишен син. Не плачам и се заветувам дека ќе дадам сè за борбата“, стои во пренесениот запис од нејзиното обраќање.

Име впишано во колективната меморија

Вера Циривири-Трена денес се памети како една од жените организаторки на Народноослободителната борба. Нејзиното име го носат училишта и детски установи, а нејзиниот лик се појавува и во музејски поставки посветени на жените во македонската историја.

И покрај широкото користење на определбата „народен херој“ во јавните чествувања, повеќе извори наведуваат дека таа формално не била прогласена за народен херој. Иницијативи за нејзино постхумно одликување продолжиле и децении подоцна.