БОЛНО СЕЌАВАЊЕ НА ХЕРОЈСКАТА СМРТ НА СТИВ НАУМОВ И МИТЕ БОГОЕВСКИ На денешен ден бугарски војници и полицајци ги опколија и ги ликвидираа
На денешен ден во 1942 година, кај ресенското село Болно, животите ги загубија 21-годишниот Стив Наумов и поетот Мите Богоевски, двајца од најпознатите македонски учесници во Народноослободителната борба.
Со положување цвеќе пред споменикот на Широк Сокак, денеска во Битола е одбележана годишнината од загинувањето на Стефан Наумов-Стив, еден од најпознатите битолски учесници во Народноослободителната борба. На 12 септември 1942 година, кај селото Болно во Ресенско, заедно со него загинува и неговиот соборец, поетот и револуционер Мите Богоевски.
Во чест на Стив Наумов цвеќе положија претставници на Општина Битола, Советот на Општината, Сојузот на борци, политички партии, семејството и роднините, здруженија и граѓани. Почит му оддадоа и директорот и ученици од ОУ „Стив Наумов“, а училишниот хор изведе песна посветена на херојот.
Но, приказната за двајцата не е само приказна за нивната смрт. Тоа е приказна за две млади личности кои, секој на свој начин, оставиле трага во македонската историја – Стив како организатор и раководител на отпорот, а Мите и како поет чии стихови ја надживеале неговата кратка младост.
Стив Наумов – младиот битолчанец кој стана „душа“ на отпорот
Стефан Наумов-Стив е роден на 27 октомври 1920 година во Битола. Потекнувал од печалбарско семејство, а детството и младоста ги поминал во родниот град. По завршувањето на битолската гимназија, во 1938 година се запишал на Техничкиот факултет во Белград, каде што се вклучил во напредното работничко движење.
Во 1939 година станал член на Комунистичката партија на Југославија, а по враќањето во Битола, во септември 1940 година бил избран за секретар на Месниот комитет на КПЈ за Битола. Поради политичката активност повеќепати бил апсен.
По окупацијата во 1941 година се вклучил во организирањето на отпорот. Во април 1942 година учествувал во формирањето на Битолскиот партизански одред „Пелистер“, а во текот на истата година станал член на Оперативниот штаб на Главниот штаб на партизанските одреди во Македонија.
За Битола, Стив Наумов станува една од клучните личности на отпорот. Неговата куќа денес е меморијален објект во кој се претставени неговиот живот, семејството, револуционерната дејност и последните моменти од неговиот живот. Општина Битола го опишува како личност која уште за време на Народноослободителната и антифашистичката војна прераснала во легендарна фигура.
Мите Богоевски – поетот од Болно
Димитар Пандев Богоевски-Мите е роден на 31 октомври 1919 година во селото Болно, Ресенско. Основното образование го завршил во родното село, прогимназија во Ресен, а Трговската академија во Битола ја посетувал од 1935 до 1937 година.
Уште како ученик пишувал поезија. Меѓу неговите рани песни се „Осамотен патник“, „Покрај река“, „Мало коњче“, „Несреќен Илија“ и „Два врапци“. До 1938 година веќе имал напишано околу педесет песни, меѓу кои и „Спроти Илинден“, која подоцна ќе остане меѓу неговите најпознати творби.
Но, Богоевски не бил само поет. Во Трговската академија во Битола формирал кружок за запознавање со прогресивната литература, станал член на СКОЈ, а подоцна и на КПЈ. Во Белград студирал на Високата комерцијална школа, но поради материјалните тешкотии се вратил во родниот крај.
По окупацијата, Богоевски се вклучил во организирањето на отпорот во Преспа. Работел на изработка на лажни лични карти за илегалците, бил уапсен во март 1942 година, но по десетина дена бил ослободен поради недостиг на докази. Потоа преминал во илегала како секретар на Околискиот комитет на КПЈ.
Во пролетта 1942 година ја напишал и ја размножил на машина песната „Партизанка“, која станала позната и популарна во Преспанскиот крај. Зад него останале песни, но и незавршен роман – сведоштво за творечкиот потенцијал на човек кој починал пред да наполни 23 години.
Последната средба во Болно
Во текот на летото 1942 година Стив Наумов и Мите Богоевски работеле на организирањето и координирањето на отпорот во Битолско и Преспанско.
На 12 септември двајцата се нашле кај Болно, родното село на Мите. Бугарската војска и полиција го опколиле местото каде што се наоѓале. Соочени со опасноста да бидат заробени, двајцата избрале да не паднат живи во рацете на окупаторските сили. Така, на 12 септември 1942 година, во Болно, згаснале животите на Стив Наумов и Мите Богоевски.
Стив Наумов и Мите Богоевски првично биле погребани во близина на местото на нивното загинување. Но, откако локалното население започнало да ги посетува нивните гробови и да им оддава почит, телата биле откопани. Според сведоштвата што се пренесуваат за настанот, посмртните останки подоцна биле откопани и однесени во непознат правец. Според некои сведочења, бугарската полиција ги однела телата кај селото Ѓавато и ги запалила со бензин. Стив имал 21 година, а Мите бил само неколку месеци постар.
По смртта, во бесмртност
Нивната смрт не го прекинала нивното присуство во македонската меморија. По ослободувањето и двајцата се прогласени за народни херои. Стив Наумов е прогласен за Народен херој на Југославија на 29 јули 1945 година, меѓу првите борци од Македонија што го добиле ова признание.
И денес нивните имиња се дел од училиштата, спомениците, книгите и песните. Во Битола, името на Стив Наумов го носи основното училиште чии ученици денес му оддадоа почит. Во Скопје студентски дом го носи неговото име. Во Болно, пак, секоја година се одбележува споменот на Мите Богоевски – поетот и револуционерот од тоа село.
Двајцата тргнале од различни места и со различни дарби. Едниот бил организатор и раководител на отпорот, другиот поет и револуционер. Но, на 12 септември 1942 година, нивните животни патишта се споиле во Болно и таму завршиле заедно.
Денес, 84 години подоцна, нивните имиња остануваат запишани како симбол на една генерација која војната ја затекнала во младоста, а историјата ја памети по храброста и одважноста.