📽️ ШТО Е ИБОГЕИН? Сè за психоактивната дрога што синот на Синди Крафорд ја земал како третман пред смртта
Од ритуалите во Западна Африка до современите клиники во Мексико – истражувањата на ибогеинот покажуваат потенцијал за намалување на симптомите на апстиненција, но научниците предупредуваат на опасни нарушувања на срцевиот ритам.
Пред трагичната смрт на 27 години, манекенот Присли Гербер се свртел кон моќна психоделична дрога во очајнички обид да го „препрограмира“ својот мозок.
Синот на супермоделката Синди Крафорд и бизнисменот Ренди Гербер и брат на манекенката Каја Гербер, почина во неделата, 20 септември, во установа за рехабилитација во Калифорнија. Официјалните извештаи за точната причина и начинот на неговата смрт сè уште се чекаат, но полицијата во Санта Моника случајот го истражува како „сомнително предозирање“.
Присли со години отворено зборуваше за својата борба со зависноста и проблемите со менталното здравје. Во 2025 година изјави дека пет месеци не консумирал алкохол. Подоцна зборуваше и за лековите што ги земал, меѓу кои бил и Ксанакс поради „навистина, навистина тешки напади на паника“, бупренорфин и кетамин.
Во една од неговите последни објави на социјалните мрежи, Присли сподели видео од мексикански велнес-центар што го посетил во март и каде што се подготвувал за психоделичен третман со висока доза ибогеин, пишува Њујорк Пост.
– Пред ибогаинската флоуд доза – тивок момент пред сè да се промени. Бев апсолутно преплашен и знаев дека повторно ќе бидам ако некогаш треба да се соочам со нешто вакво. Не ми беше лесно да се откажам од контролата, но верував дека нешто поголемо од мене го води целиот процес. Знаев зошто сум таму.
Се соочив со она од кое бегав и некаде во сето тоа почнав да го наоѓам патот назад до себе. Ќе видиме… Се молам ова да биде последниот пат кога ќе морам да се вратам – напиша тој на Инстаграм.
View this post on Instagram
Во тој период, Крафорд го нарече својот син „борец“, додека Каја изјави дека е „проклето горда“ на него.
Сега, додека обожавателите жалат поради смртта на Присли, еве што треба да се знае за психоделичниот третман кон кој се свртел со надеж дека ќе го промени својот живот.
Психоделична дрога од Африка
Ибогеинoт е природно психоактивно соединение што се наоѓа во кората од коренот на грмушката ибога, која потекнува од Централна и Западна Африка, според Центарот за наука за психоделици при Универзитетот во Калифорнија, Беркли.
Со векови, племенските заедници го користеле ибогеинoт во религиозни, духовни и ритуали поврзани со лекување, при што се верувало дека предизвикува халуцинации и поттикнува чувство на поврзаност со предците и со другите луѓе.
Во Франција, супстанцијата повеќе од три децении се продавала како стимуланс и антидепресив, сè додека владата не ја забранила во 1960-тите години.
Приближно во истиот период, истражувачите почнале подетално да го проучуваат ибогеинoт поради неговиот потенцијал во борбата против зависностите, откако корисници на хероин во САД известувале дека им ја намалил желбата за дрога и ги ублажил симптомите на апстиненција.
Какви се ефектите од ибогеин?
Откако ќе се земе – најчесто во форма на капсула или како прав од коренот помешан со вода – ибогеинoт предизвикува долготрајни психоделични и дисоцијативни ефекти.
Во првите неколку часа, корисниците често опишуваат искуство налик на сон, односно „трип“, проследен со живописни, а понекогаш и многу интензивни визии. По ова обично следува период на длабока интроспекција, кој може да трае со часови, па дури и со денови.
Во тој период, се смета дека мозокот станува попластичен, што му овозможува да создава нови врски, вели д-р Кирстен Черијан, истражувачка од Универзитетот Стенфорд, која го предводела значајното истражување за ибогеинoт.
– Делува преку повеќе невротрансмитерски системи – изјавила таа за CNN, објаснувајќи дека неговото дејство може да придонесе за реорганизација на мозочните мрежи.
Истражувачите сметаат дека овие невролошки промени би можеле да помогнат да се објаснат дел од придобивките пријавени во услови на терапевтски третман.
Кои се потенцијалните придобивки?
Голем дел од интересот за ибогеинoт се должи на неговиот потенцијал за ублажување на симптомите на апстиненција и намалување на желбата за опиоиди, кокаин и алкохол. Сепак, клиничките истражувања за оваа супстанција сè уште се ограничени.
Во истражување од 2017 година, научниците им дале доза од 12 милиграми ибогеин по килограм телесна тежина на 30 лица со зависност од опиоиди и го следеле нивниот напредок во текот на една година.
Еден месец по третманот, половина од учесниците изјавиле дека не користеле опиоиди. По 12 месеци, седум од нив рекле дека и понатаму не ги користат овие дроги.
Во друго истражување, 80 отсто од луѓето кои примиле третман со ибогеин во Мексико изјавиле дека тој ги елиминирал или значително ги намалил симптомите на апстиненција од опиоиди. Половина од учесниците рекле дека им ја намалил желбата за опиоиди, а 30 отсто изјавиле дека никогаш повторно не користеле опиоиди.
Други истражувања, исто така, укажуваат дека ибогеинoт би можел да има потенцијални придобивки кај депресијата, анксиозноста и трауматските повреди на мозокот, меѓу други состојби поврзани со менталното здравје.
Во поголеми дози ибогеинoт предизвикува силни психоделични и дисоцијативни ефекти. Искуството може да трае многу долго: првично се јавуваат интензивни визуелни доживувања и состојба слична на сон, а потоа следува период на длабока интроспекција кој може да продолжи со часови, па и денови. Според податоците на Multidisciplinary Association for Psychedelic Studies, дејството може да започне во период од околу половина час до три часа, а најинтензивните ефекти траат значително подолго отколку кај повеќето други психоделици.
Кои се ризиците?
Иако генерално се смета дека ибогеинoт има низок ризик од создавање зависност, експертите предупредуваат дека може да биде опасен.
Меѓу несаканите ефекти може да се појават низок крвен притисок, напади, отежнато дишење, анксиозност и халуцинации.
Познато е и дека оваа супстанција може да предизвика неправилен срцев ритам, а во медицинската литература е поврзана со повеќе од 30 смртни случаи, според Мултидисциплинарната асоцијација за психоделични студии (MAPS).
– Овој лек мора да се зема во медицинска установа од страна на лица со соодветна обука, бидејќи во спротивно може да биде многу опасен и луѓето можат да починат – изјавил за CBS News д-р Ендрју Монте, медицински директор на Rocky Mountain Poison & Drug Safety.
– Ибогеинoт има огромен потенцијал, но во овој момент навистина не е доволно истражен.
Дали ибогеинoт е легален во САД?
Краткиот одговор е: не, пишува Њујорк Пост.
Во 1967 година, федералните власти го класифицирале ибогеинoт како супстанција од Распоред I, ставајќи го во истата категорија со хероинот и ЛСД.
Оваа класификација е наменета за дроги за кои владата смета дека немаат прифатена медицинска употреба и имаат висок потенцијал за злоупотреба.
Тоа е една од главните причини поради кои истражувањата на ибогеинoт со години биле многу ограничени, иако тоа можеби почнува да се менува.
Во април, американската Агенција за храна и лекови (FDA) го одобри првото клиничко испитување врз луѓе на дериват на ибогеин во САД, отворајќи можност психоделичната супстанција да се испитува како потенцијален третман за нарушување поврзано со употреба на алкохол.
Овој потег уследи само неколку дена откако претседателот Доналд Трамп потпиша извршна наредба со која се предвидува забрзување на истражувањата на психоделиците и проширување на пристапот до третмани за луѓето кои се соочуваат со проблеми со менталното здравје.
Во рамките на поврзаните мерки, FDA додели и национални приоритетни ваучери на три компании кои развиваат психоделични третмани за големо депресивно нарушување и посттрауматско стресно нарушување, што се очекува да го забрза процесот на разгледување на нивните терапии.
По извршната наредба на Трамп, за ибогеинoт е издадено одобрение за истражување како нов лек, што овозможува негово испраќање до клинички истражувачи преку границите на сојузните држави за потребите на научни истражувања.
Федералните агенции, исто така, добиле насоки да ги прошират истражувањата, со обезбедување средства за клинички испитувања.
Првото клиничко испитување врз луѓе на ибогеинoт одобрено од FDA конкретно ќе го испитува норибогаин хидрохлоридот, дериват на ибогеин развиен од фармацевтската компанија DemeRx NB, како потенцијален третман за нарушување поврзано со употреба на алкохол.
Во САД, повеќе од 29 милиони луѓе се погодени од нарушување поврзано со употреба на алкохол, кое е една од водечките причини за смрт што може да се спречи во земјата.
Случајот со Присли Гербер повторно го отвори ова прашање во јавноста, но неговата смрт не треба да се користи како доказ дека ибогеинoт бил причината. Она што засега може да се каже е дека научниот интерес за оваа необична супстанција расте, додека истражувачите истовремено се обидуваат да одговорат на клучното прашање: дали може да се искористи нејзиниот потенцијал против зависностите, а притоа да се избегнат ризиците што можат да бидат опасни по живот.