НАУЧНИЦИТЕ ОТКРИВААТ ЗОШТО НЕКОИ ПУШАЧИ ДОБИВААТ РАК, А ДРУГИ НЕ Ново истражување покажува дека наследените гени имаат клучна улога во развојот на болеста
Зошто некои луѓе кои пушат цел живот никогаш не заболуваат од рак на белите дробови, додека кај други болеста се појавува иако никогаш не запалиле цигара? Истото прашање важи и за изложеноста на сонце – не добива рак на кожа секој што долго престојува на сонце.
Ново истражување објавено во научното списание Nature нуди можен одговор на оваа долгогодишна мистерија во онкологијата.
За првпат, научниците обезбедиле докази дека наследената генетска структура има значително влијание врз начинот на кој се развива ракот по оштетување на ДНК.
– Ова истражување ни дава фасцинантен увид дека гените што ги наследуваме можат да имаат големо влијание врз начинот на кој ракот се развива по оштетување на ДНК – изјавил Сем Годфри од организацијата Cancer Research UK.
Истражувачите откриле дека дури и релативно мали наследни генетски разлики можат значително да влијаат врз развојот на туморите по изложеност на исти канцерогени фактори.
Според нив, генетското наследство на една личност може да одреди кои мутации ќе се развијат, како ќе напредува туморот и, потенцијално, како ќе реагира на лекувањето.
– За првпат успеавме да покажеме колку генетската основа влијае и врз процесите на мутација и врз патиштата што водат до развој на тумори – изјавил Данкан Одом, кој го предводел истражувањето.
Во студијата биле користени четири генетски различни линии лабораториски глувци, со разновидност слична на онаа што постои кај луѓето.
Сите биле изложени на иста количина диетилнитрозамин – познат канцероген што се наоѓа во чадот од тутун и во некои преработени намирници. Ова соединение предизвикува оштетување на ДНК во клетките на црниот дроб, што може да доведе до мутации и развој на тумори.
Иако сите животни добиле иста доза на иста возраст и под идентични услови, кај нив ракот се развивал на различни начини, зависно од нивната генетска основа.
Научниците анализирале речиси 600 тумори за да го реконструираат процесот на нивниот развој.
Резултатите покажале дека, иако многу тумори на крајот ги активирале истите биолошки механизми кои го поттикнуваат растот на ракот, до тоа стигнувале преку различни мутации и генетски промени.
Ова укажува дека наследената ДНК не влијае само на ризикот од појава на рак, туку и на начинот на кој болеста напредува откако ќе започне.
Истражувачите сметаат дека откритието може да има големо значење за иднината на скрининг-програмите и персонализираната медицина.
– Ако генетската основа влијае и на ризикот од рак и на развојот на туморите, тогаш идните стратегии за превенција и рано откривање ќе мора да ги земат предвид наследните гени и генетската разновидност на популацијата – изјавила Сара Ајткен од Медицинскиот факултет на Универзитетот Јејл.
Според истражувачите, наследените генетски карактеристики би можеле да влијаат и врз одговорот на организмот на одредени терапии, вклучувајќи некои видови хемотерапија и радиотерапија.
– Веројатно луѓето различно реагираат на лековите против рак во зависност од гените што ги наследиле, па можеби во иднина ќе треба да ги приспособуваме дијагностиката и третманите на секој пациент поединечно – вели Ајткен.
Доколку овие резултати се потврдат и кај луѓето, тоа би можело да отвори пат кон попрецизни проценки на ризикот и поиндивидуализирани терапии.
– Потребни се дополнителни истражувања за целосно да разбереме што значат овие резултати кај луѓето, но ова откритие би можело суштински да го промени нашето разбирање за тоа како започнува ракот и да доведе до попрецизни и поефикасни начини за борба против болеста – заклучува Годфри.