ХИМАЛАИТЕ СЕ ТОПАТ ОД УРИНА 6.000 литри урина дневно го јадат највисокиот глечер во светот

Секоја пролет, базниот камп на Монт Еверест, сместен на ледникот Кумбу во Непал, се претвора во раздвижен привремен град. Илјадници алпинисти, водичи и шерпаси престојуваат во повеќе од 1.600 шатори опремени со модерни погодности. Но, зад гламурот на освојувањето на „Покривот на светот“ се крие една необична и досега занемарена еколошка закана. Најновото меѓународно истражување објавено во научното списание Regional Environmental Change открива шокантен факт: човечката урина е директно одговорна за топење на околу 154 тони мраз и снег во текот на само една алпинистичка сезона.

Поради екстремните височини, планинарите мора да внесуваат огромни количини вода за да избегнат дехидрација. Како резултат на тоа, луѓето во базниот камп произведуваат над 6.000 литри урина дневно. Додека цврстиот човечки отпад се собира во посебни буриња и организирано се спушта долу по планината, течниот отпад – односно урината со телесна температура од околу 37 Целзиусови степени – завршува директно на површината на ледникот.

– Ако пиете повеќе вода, едноставно мора да ја исфрлите – изјави Ким Лал Гаутам, водечки автор на студијата и главен геодетски офицер на Непал, кој и самиот има поминато повеќе од една година во кампот.

Топлата течност што се излива врз вековниот мраз ослободува топлинска енергија која дејствува како невидлив грејач. Иако глобалните климатски промени се главниот виновник за глобалното повлекување на глечерите, овој локален човечки фактор дополнително го забрзува процесот.

Микроклимата се менува со двојна брзина

Научниците користеле сателитски снимки од програмата Landsat за да ги анализираат промените на температурите од 1991 до 2023 година. Податоците се застрашувачки. Површинската температура во базниот камп растела во просек за 0,28°C годишно. Оваа стапка на затоплување е речиси двојно побрза од онаа на околните делови на ледникот Кумбу каде што нема луѓе.

Вкупната човечка активност – која покрај урината вклучува и согорување на фосилни горива (керозин и гас) за готвење и греење – ослободува доволно топлина за годишно да стопи близу 2.500 тони мраз и снег, што е еднакво на волумен на еден олимписки базен. Притоа, истражувачите нагласуваат дека реалната бројка е веројатно уште поголема, бидејќи во пресметките не биле земени предвид топлината од човечките тела, летовите со хеликоптери и транспортот со јакови.

Што е решението?

Научната заедница предупредува дека концентрирањето на толку многу луѓе на ледник кој веќе забрзано се топи е целосно неодржливо. Како долгорочно решение, истражувачите предлагаат преместување на базниот камп од нестабилниот ледник на две алтернативни локации лоцирани на стабилно, карпесто тло на југозапад. Дополнително, се дебатира за строги протоколи кои ќе ги обврзат експедициите да го собираат и транспортираат и течниот отпад надвор од планината.

Сè додека тоа не се случи, секој чекор кон врвот на светот ќе остави зад себе топла, невидлива еколошка цена што Хималаите буквално ја плаќаат со сопствениот мраз.