ДЕВЕТ ДРЖАВИ ВЕЌЕ НЕ ПЛАЌААТ ЗА МУНИЦИЈА СО ГОЛЕМ КАЛИБАР ЗА УКРАИНА Лани учествуваа 18 држави во чешката иницијатива

Бројот на земји што учествуваат во чешката иницијатива за купување муниција за Украина е преполовен, откако премиерот на Чешка, Андреј Бабиш се врати на функцијата во декември со ветување дека чешките граѓани нема да плаќаат за украинско оружје.

Според чешкиот претседател Петр Павел, кој е поранешен командант на НАТО, иницијативата сега ја финансираат само 9 земји, во споредба со 18 минатата година.

Клучна иницијатива за Украина

Трендот предизвикува загриженост за распределбата на товарот и за иднината на проектот, кој го почна претходната проевропска влада на Чешка со силна поддршка од Павел.

– Иницијативата сè уште функционира, но нова тешкотија е што само 9 земји-членки придонесуваат финансиски. Оваа иницијатива снабдува до 50 проценти од целата муниција од голем калибар за Украинците, па во таа смисла не може лесно да се замени со ништо друго – изјави Павел за Фајненшл тајмс.

Прага во 2024 година изготви план за снабдување на Киев со повеќе од 4 милиони артилериски гранати од голем калибар, за да помогне во надополнувањето на намалените резерви на муниција на Украина и за одржување на одбраната од руската инвазија.

Павел најави дека иднината на иницијативата треба да биде една од темите на самитот на НАТО во Анкара во јули.

Причини за повлекувањето

Канцеларијата на Павел одби да ги именува земјите што неодамна се повлекоа од иницијативата.

Западен воен претставник рече дека Германија и некои нордиски земји останале меѓу учесниците, и додаде дека некои земји сега сметаат дека е „чудно да плаќаат за нешто што дури и владејачките политичари на водечката земја не го поддржуваат соодветно“.

Бабиш: Чешките граѓани се приоритет

Премиерот Бабиш за Фајненшл тајмс изјави дека неговата влада им дава приоритет на ограничените јавни средства за чешките граѓани, кои се соочуваат со високи сметки за енергија по конфликтот во Иран, пред поддршката за Украина.

– Немаме пари, па добиваме пари од други земји, а потоа испорачуваме муниција – рече Бабиш.

За време на минатогодишната изборна кампања Бабиш се закани дека целосно ќе ја запре иницијативата за муниција на Украина. Тој ја критикуваше иницијативата за недостаток на транспарентност во користењето на парите и недостаток на јасност за степенот до кој компанијата Чехословачка група (CSG) имала директна корист.

CSG, со седиште во Прага, еден од најголемите производители на муниција во Европа, беше главен корпоративен партнер на чешката влада во набавката и реновирањето на артилериските гранати од земји кои не се членки на НАТО за западните сојузници на Украина.

„Иницијативата не е мртва, но е малку бавна“

Михал Стрнад, сопственик и извршен директор на CSG, рече дека администрацијата на Бабиш ја оставила иницијативата во неизвесност неколку месеци откако ја презеде власта. Според него, имало „некое правно прашање што не ѝ се допаднало на новата влада, па затоа било потребно малку време за да се разјасни“.

Сепак, Стрнад верува дека е прерано да се заклучи дали Киев ќе добие помалку гранати од своите западни сојузници оваа година, делумно затоа што некои земји можеби сега користат алтернативни канали за снабдување на Украина.

– Некои од земјите-донатори во основа рекоа дека повеќе не се заинтересирани за финансирање на иницијативата, па затоа купуваат директно од нас или од некои други добавувачи – објасни Стрнад.

Иницијативата не е мртва, сè уште функционира, но е малку бавна, заклучи тој.