Ако веќе (безмалку целосно, но со мал дел и наша вина) се соочивме со бесрамната дрскост на источниот и јужниот сосед низ наметнатите (не)културни војни (и) во овој век преку двата катастрофални договорa коишто повторно, по којзнае кој пат, ни открија дека нивните традиционални апетити не останале во минатото (како ни нашата историска глупост, за жал!), ако веќе (делумно) се соочивме и со онаа воинствена машинерија што сака да се нарекува еу (малите букви се…), а после дваесетгодишното држење на Македонија во ќошот за непослушни деца, ред е да се соочиме и со – себеси. Конечно, нели.

Иако, некој ќе рече, ние всушност цело време само тоа и го правиме, иако (можеби) на погрешен начин. Или за нашите „прогресивни стандарди“ кавгите, плукањето, етикетирањето…, се – вистинскиот начин? При што секогаш е виновен – другиот?! Не би рекол дека тоа е одлика на цивилизираните народи, ако ние мислиме дека сме дел од нив. Иако, би бил точен приговорот дека денес веќе и не се знае што точно означува тој поим. Погледнете ја впрочем Европа! Меѓутоа, сигурно не и ова што кај нас се случува.

Што пак, „елоквентно“ ни потврдува дека ние не сме тоа. За жал. Зашто вакво меѓусебно односно колективно непочитување себеси – уште помалку на сопственото минато! – не верувам дека денес се среќава кај друг цивилизиран народ. Или тие го одживеале тој период? Не знам, можеби, но ова кај нас е вистински бал на локални чудовишта, со не ретки (диригирани) упади „од страна“ – од соседните монструмчиња, од ѕверот викан еу итн. А притоа, кога ќе ги видите веќе познатите коалиции помеѓу локалниве и надворешните чудовишта, реалноста од бал се претвора во крвав пир. Со историјата како главен плен од кој секој граба што ќе посака. И конструира своја историја.

Просто е неверојатно како сопствената историја ја претвораме во плен, ја нудиме на распродажба секому кој добро ќе плати па може да ја черечи колку и како сака.

Еднаш сме „млада нација“ (наспроти сепак повеќевековното научно докажано постоење!) којашто, пази богати, се обидува „да си го дефинира своето место меѓу постарите и веќе етаблирани балкански нации“, па згора и се потсмеваме „дека нашата македонска нација е најстара и нема никакви допирни точки со никого“. Што е само ублажена формула за повторно подметнување на познатата „заедничка историја“, од која на некои им е невозможно да се одделат. Мислам, извинете, ама историјата не е баш шведска трпеза за секакви попатни минувачи или пригодна лепенка за дополнување на биографии! Секако, неопходна е внимателност „со идентитетските теми“ зашто ни прогласувањето на идентитетот не е привилегија не една (како што викаше некој) „мала група п…..“, па тие ќе го делат таму кадешто сакаат, или не. Уште помалку македонската реалност викана македонски граѓанин – како што впрочем и се покажа – е истата онаа лековерна аморфна маса од почетокот на деведестите на минатиот век, која се поклонуваше на самопрогласените наследници на партизаните и АСНОМ, па дури и на некакви двоумни „интелектуалци“ кои не знаеја каде попрво да седнат.

Оттука, напумпаните до пукнување ега на онаа провинциска квазилиберална „пајтон интелигенција“ најмалку има право да дели лекции за некаква „експлоатација“ на национални чувства, уште помалку пак да цени кој и со каква „карта“ победил на последните избори. Или тоа го говорат со оној познат „интелектуален“ провинцијално-пежоративен призвук во гласот, танцувајќи во лакирани чевлички по нотите на буржоаската еу која, се надеваат, веќе утре ќе ги направи – господа?!

Затоа, впрочем, ќе ги креваат во небо „сите идентитетски компромиси на претходните власти, направени во замена за безбедност и опстанок на државата“ (sic)! И ќе леат крокодилски солзи зошто тие биле „прогласени за предавнички“! Па какви да бидат? Или, замислете да останеше „во живот“ онаа стара таканаречена Историска комисија, на чиј тогашен претседател денес му пречи дури и спомнувањето на категориите „македонски идентитет, македонски јазик, македонска култура“, зашто со тоа неизбежно се добивал „впечаток дека потребата од гаранција за сопствениот идентитет е исто толку важна, ако не и поважна, од потребата за гаранција во процесот на преговори“. А тоа пак, види богати, раѓало сомнеж дека нам постојано ни треба „поголем брат“ како „гарант кој ќе го штити македонскиот идентитет“ (sic)!

Замислете какви политичко-психолошки „равенки“ влече македонската „наука“, дури и онаа под закрилата на една МАНУ (или се потребни мали букви?), со што се занимаваат тие „господа“ во нивното слободно време и каде ли ќе не однесеше таквиот „научен“ став во времето на старата Историска комисија? А впрочем, токму тие се најголемите поборници за скут на поголем брат, па макар и б’лгарски, зашто се тотално неспособни самите да соберат два и два!

И токму такви самопрогласени „компетентни“ ликови, којзнае како инфилтрирани во највисоките пори на „системот“ – ако воопшто некогаш и сме го имале! – седејќи во сенките на сегашните нивни „големи газди“ триесет години ни продаваат интелектуални фантазии за големи пари и функции. Или нивната основна задача е мемориската урамниловка, соцреалистичкото срамнување на нештата што излегуваат вон шаблоните на договорената „мисла“ што ќе нѐ однесе во еу? Како оние два договори од коишто нема поместување? За век и веков? Треба да бидеме задоволни со тоа што сме го добиле како подарок од соседите и нивниот ментор еу, да добиеме некоја нова верзија на себеси, на нашето минато и сегашност, со што, демек, ќе имаме сигурна иднина? И нема да ги тревожиме соседите – па и онаа еу – кои, како што вели Фројд, соседот (Nebenmensch) го гледаат како „трауматски натрапник“ и некој кој им го ремети вековниот замислен сон, и мир, а Лакан како „Das Ding“ и конечниот непретставителен предмет на посакување.

Обично, кога историјата носи таква „иднина“, таа е трпеза на којашто се гоштеваат разноразни чудовишта, „бал“ на скриени страсти и суети и ништо, ама баш ништо добро. Впрочем, токму отпорот кон таквата „иднина“ и таквото разбирање на историјата сервирана како шведска трпеза за ненаситни усти е важниот дел од македонското минато и револуционерните традиции. Зашто, како што (парафразирано) вели Дејвид Канадин, секогаш кога на историската трпеза на „малите“ народи им се нуделе раскош и богатства, златни клучеви и мед и млеко, тие имале превисока цена што се плаќа на крајот. Нашиот досегашен евроинтегративен но и внатрешно-политички пат, за жал, премногу наликува на таква трпеза, на таков бал!

Извор: Теодосиевски уметност

The post Историјата на бал на чудовиштата appeared first on plusinfo.mk.

The post Кога глупоста би болела… appeared first on plusinfo.mk.

Насловот можеше да биде и „кои се трујачите?“, но премногу ќе асоцираше на, на пример, Гостивар, а јас воопшто немам намера да се занимавам со нив зашто тие се познати. И сегашните и минатите. Ниту со приказните што ги раскажуваше еден лик за некои други места, а коишто, се покажа, тој добро ги знаел од времето кога министеруваше. Па ни за Рашче, со коешто се бави органот надлежен за оние кои јас овде ќе ги нарекувам – трујачи на јавноста!

Тоа е таа друга врста трујачи – оние на јавниот простор – кои се еднакво опасни како и оние другине, зашто им се достапни механизмите (или медиумите, како сакате) да го шират отровот низ државата. И многу се осетливи: не дај боже некој да им пререче нешто или накриво да ги погледне. Мислат дека се од Господа пратени неказнето да шират лаги, клевети и секакви други безобразлуци, а за оние кои ќе се осмелат да противречат или да ги појаснат нештата – веднаш бараат казни. Ригорозни.

А уживаат да се претставуваат како „седма сила“. Тоа им е извонредна маска, дури штит, за сите простотилаци, гнасотии, подметнувања, манипулации… Поточно, наспроти вистинските новинари, локалниве продавачи на лаги и соодветната подопашна партиска клиентела се сѐ друго само не она што под „седма сила“ се подразбира во цивилизираната јавност. Просто е неверојатно и непознато во светот на журнализмот една локална „шака јада“ која се претставува како новинари за сите нешта да мисли исто или слично, а како по команда текстовите да им наликуваат на оние прогласи од некогашните болшевички партиски пропагандни штабови, со исти или слични акценти, аналогии, „предупредувања“…! Зарем не им се смачува од тоа едноумие чии пропагандисти беа и пред 35 години? Цел живот во една единствена лага?!

Кога Такер Карлсон вели дека вистинската битка не е само геостратешка туку е и духовна, тој знае што говори. Но и „нашиве“ мислат дека знаат па војуваат со секоја реченица, со секој збор. Забораваат дека суштината на новинарството, барем на она сериозното, се информацијата и фактите а не таблоидната војна со зборови?! Ако пак информацијата и фактите тежнеат кон вистината, зарем таа се наоѓа само во партиските прогласи? За голем дел од македонските „новинари“, како и за локалнава песнопојна „пајтон интелигенција“ има само една страна на вистината: онаа партиската, „идеолошката“, лукративната. Сѐ друго е непожелно, сѐ друго е говор „за предавства, талог, омраза, цинизам“. Обвинувајќи ги другите, особено високите државни функционери, за говор насочен „кон оние што не мислат како него и неговата партија“, остануваат едноумно слепи дека токму нивните прераскажувања на партиските пледоајеа се тоа! И дека само таму се крие вистината, што им дава право да се претставуваат како некакви прогресивни профети во државава. Заради што пак мора да бидат заштитени.

Па следствено, впрочем, кој е тогаш овде против слободната мисла? Оние кои за своите најчесто гнасни подметнувања бараат заштита од државата, или граѓаните кои се континуирано рафално од нив бомбардирани во јавниот медиумски простор, а немаат начин да искажат дека се навредени, дека мислат поинаку, дека не се согласуваат со секакви паушални квалификации и навреди итн.? И, да појаснам: на крај памет не ми паѓа да оправдувам закани кон новинарите од каков и да е вид, но, прво, како само едни исти „новинари“ добиваат такви закани? А второ: како јавниот простор може без заштита да биде загадуван од нивни апологетски ступидарии, а против едно сериозно мнозинство кое поддржува поинаква опција? И кое не сака да биде навредувано заради својот избор?

Кој и кога на оние слепци им го дал правото најпростачки да навредуваат други заради нивните политички погледи и избор? И дали тоа „право“ се однесува токму на онакви крајно хејтерски „опсервации“ на македонското секојдневие?

И во што, и зошто, таквите идиотски текстови се разликуваат од оние дефамации на социјалните мрежи, од оние наменски слухови за некаква загадена вода од Рашче, за сите оние нивни „анализи“ на трагедијата во Кочани, па сега во Гостивар, за оние плуканици по највисоките претставници на државната власт? И како никој од таа силна чета идеолошки душегрижници не најде за потребно да ја информира јавноста за сите лаги, манипулации и политички неартикулирани изјави на нивните газди, или политикантски пулени, како сакате, туку по цели денови се опсесивно-компулзивно преокупирани со власта?

Да, го знам потеницијалниот „одговор“, но тоа е само залажување, или – самозалажување! Тоа не е ни блиску до новинарство, уште подалеку е од аналитичко или истражувачко новинарство. А за колумнистичко новинарство би им требале барем уште два-три животи. Малку да пораснат, во умот, ако е тоа воопшто можно!

Теологот и критичар на културата Котско говори за сеништето на морничавост од ваквите типови залегнати низ медиумите односно јавната сцена и отровот што континуирано го продуцираат во етерот. И ја поставува дилемата: зошто ваквите типови, од кои во реалниот живот бегаме, во медиумите добиваат внимание?

Најновата мелодија што од нив сѐ почесто ја слушаме е бугарско-европскиот рефрен за „српскиот свет“. И тој одлично се вклопува во општата нивна морничавост, поддржувајќи го притоа и водечкиот вокал на „лидеро“ на сектана во распаѓање. „Лидеро“ кого да не беше „српскиот свет“ да му даде вакцини кога беше министер ќе го избркавме на клоци од државава. Сосе неговиот ментор! И истиот тој „свет“ без надокнада прифаќаше повредени од „Пулс“, испраќаше противпожарни возила итн. Сето тоа за морничавоста денес да достигне степен на отровна перверзија преку подметнувања дека, за разлика од хегемонистичкиот „српски свет“ кој сака да нѐ пороби, „Ние природно инклинираме кон Грција и кон Бугарија. Луѓето кај нас природно се врзани затоа што споделуваме заеднички обичаи, заедничка култура, заедничка храна, заеднички начин на живот“!

Фантастична социопатска „анализа“! Но, ова, се разбира, има свој историјат, свои причини и во минатото и во сегашноста, но за тоа во некоја следна прилика.

Извор: Теодосиевски уметност

The post Отровна јавна сцена appeared first on plusinfo.mk.

Некој веројатно во насловот ќе ја препознае парафразата на позната изрека на Умберто Еко за интернетот. Јас пак се амбицирав да го „ублажувам“ Еко небаре тој нешто згрешил кога рекол дека интернетот е „инвазија на идиоти“ односно „дава простор на орди идиоти да го изнесат своето мислење“. Но она што зачудува е зошто Еко зборот мислење не го ставил во наводници? Белки не мислел дека тие орди навистина оперираат со некакво мислење?

Како и да е, светот, но и Македонија одамна ја потврдува мислата на Еко. Не само за интернетот, не можете од таа констатација да ги исклучите и медиумите. Но за тоа во следната прилика.

Денес, не само на „мрежата“, сите станаа стручњаци за знаме, грб, химна, спотови…, за одобрување – или не – на уметнички трансформации на овие и други државни симболи. Особено оние шутраци кои без секунда размислување врескаат „Бугари во Устав“, потпишуваат секакви договори, дури и вечни и коишто никој не смее ни да се обиде да ги смени, ама ова им е демек сквернавење. Каква лакрдија од луѓе-тупаци! Најголемиот дел од нив во животот ниту влегле на некоја изложба да видат што е тоа уметност и дали можеби се мачка на леб или пак да отвореле некоја книга па да видат што работи светот, но стриктно забрануваат креативно посегање по, за нив, (божем) светите симболи коишто веднаш зад аголот ги продаваат за бадијала! Во секој од нив клечи некој мал Сталин или Жданов и мирно чека да скокне кога ќе затреба.

И скока. Во секоја прилика кога ќе добие наредба „од горе“ или од малиот мозок. Оние кои го немаат – ја прашуваат вештачката интелигенција. Таа ќе им кажела што е што и кои сме ние! Господ да чува и да брани.

Скокаше пред некоја година за Ѓоковиќ и неговиот став за вакцините (што после скандалот со оној идиот Фаучи се покажа оправдан), урлаа по „Тома“ и славењето на „кичот“ (ама сечат вени за Харис Џиновиќ), сега и по Нолан и „Одисеј“ (зашто не ги погодил баш нивните „визии“ за митот, но за „Опенхајмер“ молчеа, им се допаѓаше уништувањето) итн. Сега им дојде под рака спотот и знамето. Утре којзнае што, и кој. Ждановчињата сега ги бројат краците на сонцето на сценски изведби и веднаш трчаат на интернет да кренат галама, бараат дури и кривични пријави за уметниците, судијата викан вештачка интелигенција, во недостиг на нивната лична, ќе пресуди за спотот итн.

Веќе имаат и цензори кои го следат секој збор на „мрежата“ и свират на узбуна, утре ќе задолжат слични будали да читаат сѐ што се објавува од нивните „непријатели“… Кого ли ќе обвинат и ќе му стегнат кривична за затемнувањето на Сонцето пред некој ден?

Не се може надвор од сопствената простачка соцреалистичка кожа, нели! И веќе на првата кривина плукаат по недемократска држава, по криминална власт, пцујат претседателка на држава и премиер…, ама краците на сонцето се – неприкосновени.

Некои сакаат тоа да го наречат демократија и човекови права: секој токмак не само да има право да каже што мисли, што и не е спорно, туку дури и да мисли дека неговото мислење другите мора да го земат предвид и за најсензитивните државни работи. И да постапуваат според неговите инструкции инаку тој ќе се налути и ќе пишува по социјалните мрежи каква ненародна власт имаме, ќе бара одговорност и ќе протестира зошто никој не го зема неговото „мислење“ за сериозно итн.

Една земја е исправена онолку колку што е исправена нејзината култура. Зашто колку што е исправена културата, толку е исправен духот на земјата – на секој поединечен граѓанин и на сите заедно. А кога културата е исправена, тоа значи дека е исправено и образованието, економијата, здравството, социјалата…

Токму затоа кај нас културата е клекната – и државата со неа! – затоа што сите „фактори“ што ја потпираат се претходно паднати на колена. И тој процес е започнат одамна, сега само „ги уживаме“ неговите плодови! Го започнаа, како и обично, коекакви сезнајковци, самопрогласени уметници и теоретичари, политиканти како „мецени“ и поддржувачи на културата…, а потоа веќе беше полесно: прво културата се гетоизираше на македонска и албанска, а потоа одвнатре се фрактализираше на „државна“ и „независна“ култура, кои пак понатаму се доуситнија на групи и групички, кланови и кланчиња, пријателчиња вакви и онакви…, И секој си „најде“ – или узурпираше – свој простор за своите „уметници“, за своите поддржувачи, за своите пријатели и истомисленици.

Ама затоа „фолозофчиња“ ќе ни кажат дека културата била заедничко добро!? Како заедничко кога ја испарцелисаа како вистински катастар-мајстори? Културата дејствувала критички? Како, и кога? Само против измислените идеолошки непријатели и кога „некои други“ се на власт?

И секогаш и за сѐ се има „објаснување“, а најчесто дека, наводно, јавните институции биле троми и ретроградни. А демек тие се агилни и прогресивни! Каква ординарна лага ни продаваа(т), просто човек да не верува дека им поминува! Па ние, односно некои како нив, успеаја да избркаат и еден Џон Малкович зашто, демек, сакал нешто да „ушиќари“ во Македонија. Она што тие го разграбаа низ деценииве – не се смета. Тие беа наши, овој беше – друг! Фактот дека Хрватска му ги отвори вратите можеби ни кажува нешто. Можеби. Иако нема кој тоа да го анализира.

Сега најмалку е во краците на сонцето или во темната страна на месечината, туку во распределбата на буџетските средства и крајните корисници на истите. Зошто едни, но не други. Но кога тие другите „цицаа“, не мислеа на овие денешниве, нели!? И сѐ така со децении: едните горе, другите долу, и обратно. А ние очекуваме култура, уметност…!?

И потоа тоа ѓубре се истура на „мрежата“, а таа трпи – сѐ!

Извор: Теодосиевски уметност

The post Инвазија на глупаци appeared first on plusinfo.mk.

Заветот за „исправена земја“ сега станува појасен во корелација на почетокот на прославата на 35 годишнината од независноста на државата. Така веројатно и треба да биде, иако се покажува дека силно светнатиот ден некому му го помрачува умот. За жал. И уште еднаш потврдува дека политичките и човечките капацитети на одредени политикантски – сега опозициски – структури кои дури полагаа(т) и право на државотворност се страотно ретроградни. И завидливи, и неумесни, и простачки, и…

Се разбира, јас нема да се спуштам на нивото на „лидеро“ им. Сосема спротивно: ќе се обидам да загатнам некои повисоки сфери на некаква културна политика, инаку вообичаени во дел од европската култура кон којашто, нели, стремиме.

Или, на пример, сите културни манифестации во државата (а ги имаме и повеќе од доволно) можеа, со видливи назнаки, да бидат во знакот на одбележувањето на 35 годишнината од независноста, така што целата земја ќе беше континуирано „покриена“ со празнувањето во текот на целата година.

Дури ни едно „Охридско лето“ на официелниот пропаганден материјал нема таква назнака! А тоа се „мали“, ненаметливи детали коишто заокружуваат една смислена целина. Секако, во таа целина доминантни се – ќе бидат – оние наменски манифестантни настани низ повеќе градови во државата, но сепак…

Поточно, Министерството за култура ионака ги финансира повеќето културни манифестации во државата и можело да ги задолжи да пропагандниот материјал да го истакнат логото на одбележувањето на 35 годишнината од независноста!

Во тој контекст има уште редица слични „детали“ што можеле да го продлабочат не само визуелниот сегмент на оваа прослава. Но, како што сугерира и самиот наслов на овој текст, овде поентата е во нешто друго. Поточно, актуелниот македонски миг експлицитно сугерира наше поголемо присаство (барем) на европската културна сцена, како пандан на политичките напори за разбивање на оние идентитетски црнила што доаѓаат преку источната граница.

Во таа насока, земјите со поголемо културно и дипломатско искуство, ваквите годишнини ги користат за промоција на културата вон границите. Во нашиот случај тоа требало да бидат барем неколку клучни европски земји со одлучувачко влијание во евроинтегративниот процес!

Се разбира, таквата меѓународна културна промоција не се договара „од денес за утре“ туку на неа морало да се мисли и работи барем две години однапред. Ако не и подолго. Зашто овде не мислам на музички „спектакли“ од типот „Силно светнал ден“ бидејќи таквите содржини не би ја издржале европската конкурентност но и доза на сомничавост за слични настани што доаѓаат од Балканот, туку мислам на најдрагоцените содржини што Македонија може да ги понуди: уметничкото творештво! Македонските музеи „кријат“ непроценливо античко, средновековно и современо творештво коешто, ако е навреме понудено, секогаш предизвикува внимание на пробирливата европска публика.

И во овој контекст безмалку и нема што многу да се размислува. Македонските икони, вклучувајќи ги и теракотните, по правило предизвикуваат возбуда кај европските уметнички познавачи. Или, на пример, зошто во единствената мозаична икона „Исус Христос на престол“ да можат да уживаат само посетителите на Охрид, а не и европската публика, заедно со репрезентативен избор и на други врвни македонски икони како вистинска уметничка реткост од овие простори? Или копии на познатите македонски фрески, или дел од македонското етнолошко богатство (вез, носии, килими…)?

Ако пак ова културно наследство не соодветсвува на идејата за 35 годишнината од независноста – иако не гледам зошто? – една репрезентативна селекција на македонската современа визуелна уметност би била сличен полн културен погодок. Во секој случај, барем Европа, а со неа и државите од еу (малите букви се…), умеат да ја ценат и да уживаат во уметноста. А тоа Македонија може(ла) да им го пружи, дури и само со дела од последните 35 години! Можеби некој сметал дека ние сме доминантни во спортот – како што тоа сака да го прикаже спотот „Силно светнал ден“ – но тоа во реалноста не е баш така.

И сега, овде, можам да почнам да редам автори и дела, почнувајќи од она прво учество на Македонија како независна држава на Биеналето во Венеција во 1993 година со учеството на Глигор Стефанов и Петре Николовски па наваму, но тоа веќе не е целисходно. Секако, голот на Шаќири од корнер е впечатлив, но замислете една врвна македонска уметничка репрезентација распослана низ музејски/галериски простори во Берлин, Париз, Амстердам…!

Сакам да кажам: да, денот треба силно да светне дома, но уште посилно надвор, на меѓународен план, особено во мигови кога на државата ѝ треба засилена културна идентификација!

The post Денот треба и надвор силно да светне appeared first on plusinfo.mk.

Секој јавен збор обврзува, а јавните зборови на највисоките државни претставници обврзуваат најсилно. Зашто веќе утре некој ќе се повика на нив и нивното (не)исполнување. Не верувам дека некој има нешто сериозно да забележи на празничните пораки на премиерот и обврските што тој ги постави пред себе и политиките што ги претставува. Освен можеби оние неколкумина платени за мајтапење, ама на тие ѕвончињата на капите одамна силно им ѕвечат покажувајќи им го нивото.

Но една „порака“ остана во ехото на празникот: идните генерации „Да кажат дека тоа била генерацијата која повторно ја исправила земјата“! Тоа е мисла што тешко и се изговорува, не пак човек да се заветува на такво нешто. Зашто таа влегува „во сила“ со мигот на јавното изрекување и веќе утредента започнува преиспитувањето.

Иако тука веќе на стартот се појавува најголемиот проблем: што е тоа „исправена земја“? Зарем не се бори Македонија со таа „дилема“ повеќе од три децении, зарем нема секој од нас своја „идеја“ за исправена земја и како сите тие гледања ќе се слеат во едно единство? И зарем сега не е исправена туку е – клекната, падната, легната… искривена? И иако сите, барем во груби црти, знаеме што е тоа исправена земја и каква и колку е искривена денес Македонија, повторно ли некои ќе глумат недоветни и пак ли ќе се бијат битки за различни реалности, со докажување чија е порозова или поцрна? Зашто ние изгубивме триесет и пет години докажувајќи го едното и/или другото! Ќе почнуваме ли отпочеток?

Не верувам дека некој – дури ни оние со ѕвончињата – можат сериозно да ги девалвираат елаборираните „елементи“ на таа потенцијална исправена земја. Впрочем, барем ние повозрасните, сме ги живееле во некое друго време коешто само требаше да се надградува, а не разградува.

Ние денес можеме да филозофираме за различни концепти за прогресот на земјата од онаа 1992 година до денес, но тоа тешко дека ќе нѐ одведе до целта. Речиси буквално државата „се развива(ше)“ слепо, или со едно отворено око, додека второто гледа(ше) во некои други цели: лични, партиски, „идеолошки“… Имаше структури кои влечеа назад, величајќи ги најлошите страни на социјализмот – оние соцреалистичките – и туркајќи ја земјата во ретроградни идеолошки рамки. Соцреалистичките стеги ни ги претставуваа како наша варијанта на либерализам и либерална демократија, парадоксално олеснувајќи си го патот кон триумфалното поставување себеси над сите други.

Спротивната „струја“ подеднакво немаше точна претстава што е тоа држава во современи услови и кои атрибути (треба да) ја „красат“; романтизмот и традиционализмот – коишто оние првите сакаа(т) да го претстават како потценувачки национализам! – не нудеа излез од лавиринтот во којшто на почетокот се најде државата. Фразата „независна Македонија“ е цел, а за процесот никој не говореше.

А во двата случаи неукоста, неискуството, неспособноста…, често и простотилакот и провинцијализмот заедно со предимензионираното его, не дозволуваа отворен дијалог со историјата, современоста, науката, праксата… итн. Сето тоа ден за ден, година за година ја разградуваше државата, ја развлекуваше по секакви козји патеки и беспаќа на закоравениот „експертски“ ум на поединци, сѐ до ова денес: искривена (или клекната, како сакате) држава. Зашто искривена држава е онаа без стабилни, потпорни вредности и цврст темел од таканаречени „црвени линии“. Кај нас за сѐ, дури и за највиталните прашања од националното опстојување, функционалноста и иднината на државата постојат барем три, а некогаш и повеќе, „концепти“ во постојана битка меѓусебе. А со цикличните промени на власта се менува и „концептот“ што го збунува не само граѓанинот туку и државната администрација. Тоа е тип на нефункционална држава во којашто ни соседите и меѓународната заедница немаат доверба.

Во таа насока, особено се илустративни последниве неколку години со радикалните (како најблаг израз!) потези со катастрофалните билатерални договори во меѓународната сфера и домашната политика на форсирана корупција и криминализација на сите структури, коишто ја клекнаа државата и нејзините недопирливи историски столбови. Такво изнудено разградување не може да одржи на нозе ни посилна држава!

А за тоа разградување има цела редица виновници, со познато име и презиме. Некои веќе не се меѓунас, на други им застареле злосторствата, но оние најсвежите, но и најголемите, се уште тука. Што ќе прави посакуваната исправена држава со нив? Ќе си игра „прочка“, широкоградо ќе им ги заборави гревовите и криминалите, лагите и превртливоста…? Тоа е еден од најважните аспекти на „исправувањето“ на земјата. Тоа ќе покаже дека идејата била чиста, дека нема недопирливи, неказниви, луѓе над законот. Еден таков пропуст и заветот веќе се накривил, едно „помилување“ односно затворање на очите и земјата – повторно клекнала!

Затоа и велам: таквите завети се тешки, меч со две острици од коишто се губи главата!

Вон од религискиот контекст, за моралната филозофија (од Кант и Хегел наваму) простувањата на такви злосторства се одамна несвојствени. Дури невозможни бидејќи простувањето не може да го врати, поништи направеното. Особено во политички случаи и тешки дела против државата и Уставот. А ние говориме за такви! Христијанскиот морал – вртење на другиот образ, милост и др. – во такви случаи е неприменлив, дури погрешен. (Во тој контекст, Ниче го смета Христијанството за „религија на слабоста“).

Кај нас, за случаите коишто се познати во јавноста, нештата во однос на докажувањето на злосторствата против граѓаните/државата се „чисти“ зашто се документирани и јавни. Таму нема потреба од докажување и тоа нема врска со некаква одмазда (теза којашто подмолно се подметнува)! И за такви дела не може да има простување, особено кога и легитимните прописи го класифицираат делото.

Впрочем, светот (како што потенцираат и Хусерл и Хајдегер) е заеднички, државата не е хоризонт на индивидуални или партиски експерименти туку припаѓа на сите граѓани. Во тој интерсубјективен хоризонт некои си дозволиле да се однесуваат како газди, како единствени господари на судбините на другите драстично менувајќи ги – или уривајќи ги – заедничките столбови на опстанокот. Ако таа политичка „акција“ (во смисла на поделбата кај Арент) ги загрозува другите, кое е решението? Простување? Зашто јас овде не говорам за интерпретативни наративи, за вообичаен политички судир на гледишта или политички говор без видливи последици. Напротив: овде станува збор за ефективна акција и краен резултат на штета на мозинството во општеството! Згора на тоа, таа „акција“ произведе нови конфликти и жестоки поделби во државата, со реперкусии и на надворешнополитички план. Нивната политикантска „акција“ ја „задолжува“ државата со „неотповикливост“ за „неопределен период“ во којшто „не се дозволени никакви измени“ (sic) и себенегирање односно неповратна идентитетска, културна и историска штета!

Македонското општество/држава останаа заробени во некои рецидиви на соцреалистичката субјективност, ароганција, безобразие…, дрско и безобѕирно наметнувајќи „решенија за сите“ дури и за најсуштински прашања од животот на граѓанинот. Тоа е недозволиво однесување во една „исправена“ демократска држава. И тоа граѓанинот јасно и гласно веќе го (по)кажа. А оние кои се заветуваат за „исправена“ држава тоа мора да го спроведат во дело!

Извор: Теодосиевски уметност

The post Исправена земја appeared first on plusinfo.mk.

Прашање е кога некои од оние големи државни празници, оние од форматот на „Илинден“, „11 Октомври“ и „8 Септември“, ќе ги славиме релаксирано, во нормална атмосфера и без редица веќе спонтани асоцијации што неминовно ги следат овие празници. За жал почесто негативни, поретко позитивни. Причината за тоа, верувам, е во (веќе) клаустрофобично тензичните вербални „дуели“, при што едната страна (ако и понатаму може да се нарекува така заради нејзината минорност) ќе обвинува други за нештата што самата не ги сработила, другата страна ќе се брани и повремено ќе напаѓа редејќи им ги ноторните глупости на оние првите итн. Сѐ во духот на еден од современите „победнички“ договори!

И постојано слушаме потсетувања за самопрегорот на оние претходни генерации, илинденци или партизани но не и современици (иако мислам дека ги има, малку но сепак!), и некако „завиткано“ провејува дека сме ги изневериле претците, нивните – но божем и наши! – идеали и заложби за цивилизирана, демократска, хумана, морална држава. Тие оставија аманети коишто денес, во оваа атмосефера, наликуваат само на листа на убави желби и неисполнет копнеж. Зашто, од нив не само што малку беше оживотворено, туку и тоа малку полека се разнебитуваше.

Оттука, охрабруваат некои пораки за нови напори, дури битки да се врати тој дух, да се врати надежда во иднината на државата односно „да ја зачува државата силна, да ја направи просперитетна, да ја направи праведна и повторно да ја направи земја во која луѓето ќе веруваат дека вреди да се остане“. Нималку лесна задача, како што е еднакво тежок и новиот завет дека тоа е Илинденот на оваа генерација! Воопшто не е лесна особено на надворешнополитички план и разврската на онаа „последна битка за Македонија“! Ако е навистина – последна.

Не мислам дека тоа е неостварливо, не мислам како некои дека ние сме глупави или луди туку само можеби веќе, после сите порази, рационално „тврдоглави“ во подметнатиот губитнички гамбит. Оние свикнати на самопонижување и газење наметнаа неколку такви страотно губитнички „дилови“ на штета на државата со што ја доведоа пред ѕидот на конечното предавство и капитулација, барајќи од јавноста да скокне кога тие ќе речат „оп“. Ако Илинденскиве ветувања додржат, тој самоубиствен скок нема никогаш да го направиме.

И наше свето право е, токму во името на Илинден, да ја држиме оваа власт за зборовите изречени од Претседателката на државата и Премиерот. Зашто, од претходните криминалци се изнаслушавме приказни и колнења во претци, семејства, дури деца…, едната рака на срцето а другата во државниот буџет итн. Не верувам дека граѓаните можат мирно да поднесат уште еден голем пораз, уште една минхаузеновска лага, уште едно тешко разочарување. Сѐ друго е полесно, па и издржливо. Ако издржувале илинденците, ако издржувале партизаните, ако толку генерации од полуфеудална провинција со одвај 450 високообразовани успеале да создадат прогресивно социјалистичко општество (со сите попатни маани), зарем денешниот граѓанин е помалку способен, а згора и слеп и недоветен да се поведува зад коекакви бараби?

Впрочем, да не заборавиме, некои славеа и други датуми. Се сеќаваме на оние ужасни прослави на годишнините на „Преспанскиот договор“ на коишто одеа оние идиоти дури и во Атина, ракоплескајќи му на чинот на своето предавство – менувањето на името на државата! А се колнеа во него, како и во „Илинден“,„11 Октомври“, „8 Септември“…, и во Македонија! Тие и сега се обидуваат да нѐ научат да живееме со нивните порази, дури и да ги славиме. Потоа го славеа оној ступиден договор со источниот сосед, сосе двата малоумни протоколи. И нѐ правеа глупави дека ние погрешно ги читаме! Сега промената на Уставот ја гледаат како фешта – тоа да ти било „апсурдна теза“ и „ирационален страв“ – како некаква нивна ретро-забава за конечно згаснување токму на илинденските и партизанските идеали.

Па нѐ прават и луди, демек „народот не сака да прифати да го направи тоа што мора да го направи за да стигне таму кај што посакува“. А посакувал „подобри услови за живот, подобра плата, подобро здравство, подобро образование, поефикасни институции (…)“, небаре тоа се нешта недофатливи дури и за просечно интелигентни политичари. Но проблемот е што тие се потпросечно интелигентни и натпросечно неспособни суртуци кои од готово прават вересија, стокменото го растураат, среденото го уништуваат. Нормалниот граѓанин веќе избра дека на такви некадарни тупаци не смее да им се верува зашто нивната задача денес е да шират дефетизам, хистерија и нервоза.

Впрочем, цели три децении живееме во таква хистерична нервоза, во „ние ова“ а „вие она“, па згора и секакви ќе ни тријат на главата дека, ете, ни станало сеедно! А како требаше да ни биде со онакви нивни протуви? И со овој сегашниов нивен политикантски палјачо кој „ѕвони“ на сите страни за конечно растурање токму на најсветлите датуми во македонската историја?

Но, нема да ни биде сеедно, а тоа мора да го разбере и оваа власт, ако црното повторно стане бело, ако илинденските заклетви се погазат заради калкулантство, ако (повторно) се покаже дека валутите се посилни од идеалите!

А особено ако продолжи онаа досегашна фарсична толерантност на сите минати злосторства, ако и оваа власт се прави глува и слепа за, на пример, членот 308 од Кривичниот законик којшто конкретно прозива дека „граѓанин кој ќе ја доведе Република Македонија во положба на потчинетост или зависност спрема некоја друга држава, ќе се казни со затвор најмалку пет години“. И зарем треба некој да му ја толкува оваа одредба на „надежниот“ јавен обвинител во светлината на  делото викано нелегална промена на уставното име на државата? Па и на фамозниот договор со источниот сосед?! Тоа, впрочем, може да биде и некој обичен граѓанин зашто сите македонски „експерти“ се однесуваа(т) според онаа Његошева „сви јунаци ником поникоше и у црну земљу погледаше“! (Колку да се задоволи омразениот им „српски свет“, иако во случајов – црногорски!).

Или локалниве меѓународни „експерти“, но и власта, а сосема во духот на оној т.н. Преспански договор, сметаат дека граѓанинот е должен вечно – или за „неопределен период“ – да се повинува со сведната глава на секакви „политики“?

И, колку за потсетување, ако и имало до неодамна такви подлизурковци кои го потпишале и славеле тој „Преспански договор“ сосе член 20 точка 9 („Одредбите од оваа спогодба остануваат во сила за неопределен период и се неотповикливи. Не се дозволени никакви измени на одредбите од член 1, став (3) и став (4) од оваа спогодба“), тогаш барем да им подигнеме споменик, некаде во централното градско подрачје, да не мора нивните вљубеници да одат дури до Нивици или Атина?

А впрочем, како толку бргу се „заборавија“ овие нешта?

Извор: Теодосиевски уметност

The post Илинденски асоцијации appeared first on plusinfo.mk.

(Зло)употребата на точки/теми од минатото во современ политички контекст е една од најомилените играчки на балканските политиканти. Особено на македонската некогашна „дворска камарила“ која не само што се обидува да „плива во заборавот“ туку со сите сили сака и нас да нѐ убеди дека тоа е легитимна постапка. Ама, како прволаче кога брише со гумичка а всушност прави само поголема „флека“, така и овие во напорите да го поништат минатото во полза на иднината само се препелкаат во современата прашина. И кога немаат други објаснувања со сила на аргументи, минатото – во најразлична форма – секогаш се провлекува низ нивните „пледоајеа“, со единствена цел да ги „зацврсти“, а всушност замагли, „тезите“ коишто (наводно) треба да ја убедат јавноста во вистинитоста на изреченото.

Така денес дури и онаа криминална комедија од власт на неписменион „поет“-политикант да ти содржела „минимален, иако погрешен, апел за национална еманципација под чадорот на стекнувањето независност“. Забораваат дека тоа и не е некое далечно минато туку речиси вчерашен македонски антидржавен пекол. Како што и „лидеро“ на опозицискана секта „заборавил“ на извештаите за (не)квалитетот на водата во половина држава, но и во актуелниот Гостивар, во времето на неговото шарлатанско министерување! Посебна приказна се секојдневните безобразни подигрувања со „способноста“ на новата гарнитура на власт, особено кога, повторно, доаѓаат од „првенци“ на онаа и онаква „опозиција“. Или тие сакаат да кажат дека нивните бравурозно смешни ликови од форматот на Ковачевски, Заев и Пендаровски, како излезени од некој цртан филм, беа сериозни политички репрезенти на државата? Па и Османи го подметнуваат како пример за министер за надворешни; онаа Грковска (сосе прстените) како вицепремиерка за добро владеење беше само евтин виц; во културата се редеа сѐ „бисер“ до „бисер“, од Адеми, Исмаили и Стефоска до награденана „скафандерка“ која ја напика целата култура во битолска вреќа и ја фрли во Драгор; па и оние „бизнисмени“ Јорданов и Анѓушев (од кои едниот заврши и на „Црната листа“ на САД!) повеќе градеа економски циркус отколку систем… итн.

Како што вели Арент, „амнезијата нема да ги излечи нашите рани“. Нивните уште помалку. Зашто, прво, тие не се баш така бенигни, и второ, граѓанинот очигледно не е подготвен да учествува во такви современи скаламерии. Тоа го покажа (и) на последните избори. Но, впрочем, тоа најдобро се гледа и од неговиот отпор кон она лефтерно „Бугари во Устав“ и таква антидржавна и антинационална „разрешница“ на еден долг, повеќегодишен, па и вековен крвав терор. Но, политикантите од некогашните „дворски камарили“ можат на тој начин и понатаму да си ја мијат совеста. Меѓутоа, срамот не се мие – останува запечатен во историјата.

И со ова не сакам, немам причина незаслужено да амнестирам некого од оваа власт, напротив. Но сепак, тие се сѐ уште на половина мандат и има време за сведување на „сметките“. А оние другине, тие одамна се завршена приказна, отпеана турбо-фолк песна полна со политикантски „јазични“ и „правописни“ глупости, минато на коешто не сакаме да се сеќаваме или тоа го правиме со згрозување и одвратност. Такви самобендисано напумпани меури од иритантна сапуница оваа држава одамна не видела! Затоа и го водат овој беспредметен „разговор на глуви“ во којшто, несвесно, се дават себеси. Иако мислат дека ја дават власта, па и нас со неа.

За среќа, сите нивни битки се неповратно погребани, потопени во неуки и некомпетентни води. Денес тие можат само да сонуваат за „враќање во иднината“ од убиствените брзаци на текот на нвината „историја“, исполнета со изгубени битки. Нивниот сон е всушност кошмар од порази. Затоа веќе и не знаат до каде стасува реалноста а каде почнува ноќната мора.

Фантомите од минатото ги јадат како Хронос своите деца. Или се јадат меѓусебе. Но ништо подобро и не заслужиле.

Дерида во неговото предавање Фантомите на Маркс (1993) вели дека треба да се научи да се разговара со фантомите („s’entretenir de quelque fantôme“), вклучувајќи непрекинат дијалог со „политиката на меморијата, наследството и на генерациите“ при што остануваме внимателни дури и за враќањето на оние стари, или нови, фантоми што не би сакале да ги видиме. Е па токму тие секојдневно им се враќаат и ги прогонуваат, оние катастрофални порази и прокоцкани шанси, оние криминално-коруптивни „куферчиња“, тендери, зделки, договори, малверзации… без крај.

Затоа и Арент се согласува со Фокнер дека „минатото никогаш не е мртво, тоа дури не е ни минато“! Секогаш ни стои на вратот, а јавноста не му дава да си оди. Овие „прогресивни“ слепци кај нас тоа го знаат и затоа подигаат мувлосани ѕидови, местат валкани пердиња пред очите на јавноста за граѓанинот да не се сети на нивното одвратно минато. Секој нивен пишан или изговорен збор, секое соопштение и прес конференција е бесмислено обвинување и фрлање прав в очи на граѓанинот за некоја и нечија туѓа вина, за некаква „контаминирана и поларизирана псевдо јавност“, за некаква „граѓанска послушност“ којашто е всушност од нив смислен и октроиран државен концепт. Фантомите викани криминал и корупција, страв, заробена држава, автократија, предавства… се нивни деца што ќе ги прогонуваат дури се живи. Па и потоа!

И на/со такви фантоми е тешко да се спротивставиш и разговараш иако Дерида посочува и на такви „рецепти“ велејќи дека тоа не мора да значи отуѓување од нашето време и услови. Но слепциве тоа не го разбираат, а мислат дека имаат подобро решение: чистејќи си ја совеста тие своите фантоми ги префрлуваат врз грбот на сите други, надевајќи се – како „кокошките“ на Арент – дека ќе се вратат повторно да колваат низ дворот! Зашто јавноста е, мислат, наивна и глупава и само нив ги чека.

Извор: Теодосиевски уметност

The post За иднината со фантомите од минатото appeared first on plusinfo.mk.

Нема да кријам дека кога, апропо оној „билборд за добредојде“, пишував за „невидливите“ вредности наспроти она што е видливо, или подметнато да биде видливо, го имав на ум и Крсте Петков Мисирков и неколкумина други македонски национални дејци. Не како потенцијални ликови за билборд, се разбира, туку како неспорна а речиси целосно невидлива вредност. Не ги спомнав зашто тие веќе стануваат анонимни за македонската јавност – особено за младите – иако некои, како Мисирков, има „споменик“ некаде околу потесното централно градско подрачје.

Но знаејќи дека бргу доаѓа стогодишнината од неговата смрт, решив тогаш да не го спомнувам имајќи го на ум токму овој текст.

И ќе се повторам: не знам зошто некои „структури“ во државава сметаат дека вредност е само она што е големо односно смислено предимензионирано за да остава впечаток на вредност. Спомнатите „структури“ знаат дека тоа, и бајковитата историја, сѐ уште доминираат во светогледот на македонскиот граѓанин. Како и материјалното, особено монструозно димензионираното, наспроти силата и големината на духовното.

Затоа впрочем за еден Мисирков – професор, публицист, историчар, етнограф и лингвист, идеен зачетник на кодификацијата на македонскиот литературен јазик, огнен заговорник за посебноста на македонската национална свест и историското право на национален развој – слушаме само по повод одбележувањето на годишнините од раѓањето и смртта. За жал. Наместо неговото име и дело да беа фундаментот на којшто ќе се гради македонската стратегија за евроатлантските интеграции во кризни ситуации, неа ни ја билдаа(т) коекакви неписмени пазарџии, полуписмени „професори“ и лекари-политиканти! Затоа и сме овде каде што сме.

И во тој контекст, како „структурите“ да забораваат – ако воопшто и знаеле – што претставуваат спомениците, нивните локации, нивната големина и „поза“… односно какви симболични пораки испраќаат во јавноста. Се разбира, немам намера сега и овде да анализирам дел од новопоставениот споменички циркус во Скопје, но вреди да се спомне дека (како што вели историчарот на уметноста Ворсник) спомениците често „ги третираме како да се некаков вид доказ или остаток на нивните субјекти“! Односно, тие „ја извртуваат временската линија, ги заматуваат историските води“, наметнуваа дури можеби и несакани релации и прикриваат, или свесно затајуваат важни околности за нивното настанување.

Затоа, на пример, зарем кога ја гледаме онаа предимензионирана кич-креација среде „Плоштадот Македонија“, се идентификуваме со неа и нејзината симболика/пораки за денешната држава? А помислуваме ли некогаш како таа воинствена симболика ја доживуваат луѓето во некогаш уништените градови, држави, цивилизации? И дали, можеби, спротивно на тоа, токму Мисирков не е тој – или еден од тие – родоначалници на современа Македонија што сјае со делото за почит? Се идентификуваме ли со мечот на воинот и неговите потенцијални придонеси за денешната држава или можеби со книгата „За македонцките работи“ како „артефакт“ што целосно и неприкосновено ја осветлува нашава сегашност?

И тоа, секако, е само една паралела, една релација којашто никако не пледира дека споменикот на Мисирков треба да го заземе местото на оној „Воин на коњ“. Не, бидејќи постојниот споменик на Мисирков – оној кај МАНУ – е само бледа, штура „идеја“ за неговото комплексно дело и придонес за оваа држава, за век и веков. Мислам дека ни тој не би сакал онаков „споменик“, особено не среде „Плоштадот Македонија“. На таквите луѓе државите им се поклонуваат на различни начини. Ние сме го именувале Институтот за македонски јазик и литература со неговото име и тоа е можеби вистинското негово вечно место. Иако – недоволно. Како што впрочем и „споменикот“ на Блаже Конески блиску до Мисирков е речиси мајтап со името и делото на тој великан, а стои баш пред ману (малите букви се одраз токму на нивната апсурдна негрижа за македонските великани!).

И затоа е крајно неразбирлива сегашноста во однос на онаа историска линија што ја нацртал Мисирков и многумина после него. Како сегашноста се поклонува на ирационални идеи, на панаѓурски манифестации на заслепено непочитување на борбата на генерации и генерации за ова што го имаме денес, а што коекакви политикантски палјачовци се обидуваат да го урнат или распродадат? Како можеле поединци од времето на Мисирков така јасно и национално чисто да ја видат иднината, некои и да ги дадат животите за неа, за денес некои лажомани и тезгароши да трампат цела држава заради сопствената благосостојба? И впрочем, како пред цели сто години, еден човек, а во името на своите сонародници и идни генерации, умеел да говори за „процес на нашето дуовно развиiаiн’е“, за „нашето национално самосознаiн’е“, и ако уште тогаш увидел дека „сега му iет времето да се мислит за iазико наш, нашата национална литература и воспитааiн’е во национален дух“, како тоа денес кај нас виреат слепци кои сакаат да ја матат историјата, да ги распродадат тој јазик, тој духовен развој и национално самосознание?

Но, за разлика од првите „структури“, има и други, некогашни „дворски елити“, кои државата ја гледаат како скапаница, тезга на „Бит пазар“ или соцреалистички супермаркет, а народот односно сопствената нација како безвредна, апатична, манипулативна збирштина и „ситна, поситна, не може да се замисли“. И бидејќи е, нели, таква, а особено поради нејзината малост, секој има право да ја тормози, понижува, навредува… а таа само покорно да ведне глава. Сѐ додека не дојдат оние „избраните“ да ни кажат кои сме, што сме и што треба да правиме! И по којзнае кој пат да ни ја подметнат сугестијата дека ние и нашата неспособност – а не тие и нивната корумпираност и некадарност! – сме виновни за „разурнатите темели на нашата независност“.

Не знам зошто воопшто им го дозволуваме тоа? Зарем на ништо не нѐ обврзува делото на поединци како Мисирков, на пример, и сите оние генерации по него, или слепцине мислат дека се и над нив? И дека ни тие не знаеле што говорат и прават? И зарем навистина нема кој да ги сопре оние лажомани кои се колнеа дури и во своите деца за името, за државата, за јазикот…?

Што ли би ни рекол денес Мисирков, како ли би нѐ видел? Или без збор би се симнал од оној „споменик“ и би избегал?

Извор: Теодосиевски уметност

The post Што остана од духот на Мисирков? appeared first on plusinfo.mk.

Холанѓанецот Френк Вестерман во книгата „Инженери на душата“ (2010) пишува дека во 1932 година Максим Горки повикал група познати писатели во својот дом во Мосва, каде „ненадејно“ се појавил и Сталин. Во краткото „слово“ за писателите тој ги опишал како „инженери на душата“ (поим измислен од Јури Олеша) и им рекол дека нивната улога во Советскиот сојуз е поважна од тенковите, едновремено охрабрувајќи ги да пишуваат литература вредна за револуцијата.

Во времето на некогашна Југославија по 1945та година, локалните „инженери на душата“ ја добија истата улога и кочоперно ја реализираа. Но оттогаш нештата радикално се сменија па таа „висока“ титула денес самовљубено ја носат други профили. Претежно тоа е академско-универзитетскиот кадар, често полуписмен (иако таа комбинација заличува на оксиморон, но за жал не е!), од најразлична возраст и со нескриени (политички) амбиции.

Не знаеме со сигурност кој денес им дава задачи и како ги охрабрува нашиве современи душегрижници односно актуелниве „инженери на душата“ кои речиси секојдневно ни држат лекции што и како треба да правиме, каква е денешната реалност и што нѐ чека утре, што сме пропуштиле и како тоа да го надокнадиме… Не знаеме ни кој денес го глуми Сталин. И што, наместо дачи и рубли, како награда добиваат „инженерите“? Или знаеме, ама се правиме мутави?!

А знаат денешниве да бидат безобѕирно нахални, да врескаат на сиот глас и да бидат и наметливо безобразни, иако најчесто здодевни и прости. Никако не прифаќаат дека перцепцијата на реалноста – особено на нивната „реалност“! – е само обична конструкција на мозокот. Ако го имате, се разбира. Поточно – го имате, секако, но тајната е во неговата (не)функционалност, развиеност, верувања и култура, потенцијални трауми (најчесто во детството)… итн., итн. А најголемата „тајна“ е во мотивот: како и зошто „мозокот“ конструира една перцепција, а потоа диктира нејзин „пласман“ како неспорна реалност? Што ќе рече дека премногу фактори влијаат на перцепцијата. Затоа и перцепциите на една реалност се често не само различни туку и дијаметрално спротивставени. Нешто слично на она „чаша половина празна“ и „чаша половина полна“!

Но за нашиве локални прилики одамна не се тајна главните двигатели на потенцијалната перцепција на реалноста и „тригерот“ на нејзиниот понатамошен живот. Тоа по правило се кривулестите патеки на некаква квази-идеологија, надградена со опипливи лукративни патокази. Доминацијата на едниот или другиот фактор најчесто ја дегенерира „силата“ на „оживотворувањето“ на конструираната перцепција. Таму кадешто доминира квази-идеологијата – иако главните протагонисти немаат поим што е тоа идеологија! – превладува безобѕирноста, тврдиот диктат дека постои само една реалност и иднина, завиткана во знамето на соодветната (главно полувистината) идеолошка приказна.

Оттаму и нивната упорност, како сега, за некаков „супер вторник“ без нас или дека реалноста е некаков калеидоскоп (sic!), за „пропуштање на моментумот“ и слични будалаштини. Но и тоа е некаква „перцепција“, иако попрво може да се нарече „инжинирана перцепција“ (како што нѐ просветлува една докторка на науки!). Само што вицот е во „инжинирот“: кој е, што е, што сака да постигне и каква перцепција сака да ни наметне…?!

И затоа повторно се враќаме кај Коба: кој е денешниот Сталин кој издава наредби за „инжинираните перцепции“? Нашиве идеолошки праматари го кријат како змија нозе. Тие дури прифаќаат и да се споредуваат со Молдавија и Украина и да ронат солзи што овие се некакви „фронтранери“ а ние стоиме во место. Сакаат да бидат на нивното место? Не гледам дека некој сосила ги држи овде. Можеби преферираат да бидат ловени низ украинските улици и испраќани на фронт? И таа земја отвора поглавја за во еу (малите букви се…)?

Но, ако оние некогашните беа „инженери на душите“, овие новиве наши „инжинири“ мислат дека се волшебници на социјалниот и еу инженерингот. Тие, се разбира, го користат актуелното општествено милје и атмосферата во него креирана од различни, некогаш навидум и безначајни варијабилни инпути и процеси. Дел од таа атмосфера ја креираат токму главните „идеолошки“ протагонисти и нивните празни „инжинирани“ пелтечења, но некакво влијание – па нека е и мало – имаат и оние секојдневни партиско-популистички соопштенија, повици, прес конференции, изјави, најави… со само една цел: што поголемо оцрнување на новата власт и ситуацијата во земјата, особено по одбивањето на диктатот на таканаречената „француска рамка“. Во којашто, патем веќе не верува ни нејзинион малолетен творец, но затоа неговиве локални ракоплескачи живот даваат за неа.

Во нивната „реалност“ одлично се вклопи и актуелниот (велат) „катастрофален извештај на Европската комисија за владеењето на правото“, преку којшто, по малку детски, упорно наметнуваат конструирана перцепција дека токму „мешањето и притисокот од Владата и политичарите“ е главната причина за ниската доверба на јавноста во судството (sic)! А катаклизмичките резултати на правосудството во Македонија пак да ти биле „најсилната потврда дека правосудниот систем во државата е под сериозен политички притисок“. Ваква шарлатанска „инжинирана перцепција“ може да создаде само некој нов Сталин од Брисел и да ја разгласува низ мегафоните на неговите потрчковци во Македонија. И каков мозок е тоа кој може да смисли таква типично „инжинирана“ сталинистичка равенка дека довербата на јавноста не зависи од резултатите во работата туку од степенот на мешањето и притисокот од Владата и политичарите?

Па зарем е можно и македонскиве „експерти“ и онаа полуписмена европска комисија сериозно да се совпаѓаат со некои овдешни шарлатански „анализи“ дека новата власт, за само две години, успеа „да ги убие“ судовите и обвинителствата? Па тоа злосторство беше направено уште во онаа 1992 година! А впрочем, какви се пак тие „судии“ и „обвинители“ кои дозволуваат да бидат така „убиени“? И таквите малоумни „дијагнози“ ги слушаме секој божји ден од времето на смената на власта во Македонија, од Кочани до сега Гостивар и др., небаре претходно овде низ улиците и водоводите течеше мед и млеко, сѐ беше спастрено и стокмено по европски стандарди, раководството на онаа коруптивно-криминална коалиција секаде постави стручни, компетентни и способни кадри кои функционираа како „швајцарски саат“ (иако токму тие доведоа до Гостивар!)…, ама дојдоа варвариве и за 700 дена уништија сѐ?

Па на тие бајки ни децата дома веќе не ви веруваат!

Дали, можеби, веќе утре ќе слушнеме најнова конструкција дека и оние 350.000 евра закопани во ѕидот на родителската куќа на еден судија се таму ставени по директива на премиерот? Веројатно. Или тој „бисер“ ќе го остават за судењето, ако воопшто го има?

The post Кој е убиецот, или: „инжинираната перцепција“ на реалноста appeared first on plusinfo.mk.