ТУНЕЛ „ПУТИН-ТРАМП“ Ќе биде ли предизвик за Маск повикот од Кремљ да изгради мегапроект вреден 8 милијарди долари?

Кирил Дмитриев, пратеник на рускиот претседател за инвестиции и економска соработка со странство и шеф на Рускиот фонд за директни инвестиции (РДИФ), денеска изјави дека е дојдено времето компанијата „Боринг“ (Boring Company), која ја основа американскиот претприемач Илон Маск, да почне со изградба на тунел меѓу Русија и САД.

„Дојде времето компанијата Боринг да почне со изградба на тунелот Путин-Трамп, кој ќе ги обедини Русија и Соединетите Држави, Евроазија и Америка“, напиша Дмитриев на Х, пренесуваат руските медиуми.

Дмитриев исто така објави и груб дијаграм за тоа како би можел да се изгради тунелот под Беринговиот Теснец.

Во октомври 2025 година, шефот на Рускиот фонд за директни инвестиции ја најави можноста за изградба на интерконтинентален тунел меѓу Аљаска и Русија со користење на технологијата на компанијата „Боринг“. Тој тогаш напомена дека за тоа би биле потребни до осум милијарди долари, а самиот проект би можел да биде завршен за помалку од осум години.

Идеја од пред повеќе од 100 години повторно е актуелна

Идејата која некогаш се сметаше за научна фантастика – физичко поврзување на Азија и Северна Америка преку подводен тунел – повторно е во центарот на глобалното внимание. Проектот, кој во најновиот политички наратив е неформално именуван како „Тунел Путин-Трамп“, предвидува изградба на колосален железнички и товарен коридор под Беринговиот Проток, директно поврзувајќи ги рускиот регион Чукотка и американската сојузна држава Алјаска.

Со должина од 112 километри и проценета почетна цена од околу 8 милијарди долари, овој интерконтинентален тунел би бил речиси двојно подолг од Евротунелот под Ламанш, позиционирајќи се како еден од најголемите инженерски потфати во историјата на човештвото.

 

Проектот доби на интензитет по јавните иницијативи на Кирил Дмитриев, шеф на рускиот фонд за директни инвестиции (РДИФ) и близок советник на Кремљ. Во изминатиот период, Дмитриев упати официјални повици до американскиот претприемач Илон Маск и неговата компанија за инфраструктура The Boring Company да се приклучат во изградбата.

Според руските проценки, со користење на напредна технологија за брзо дупчење, градежните работи би можеле да се завршат за осум години. Разговори се водат и со други претставници на американскиот бизнис сектор, со цел проектот да се претстави како платформа за заедничко истражување на природните ресурси во Арктикот и рестартирање на економските односи.

Проектот е кошмар за инженерите? 

Концептот за поврзување на двата континента не е нов. Првиот формален предлог датира уште од 1890-тите години од американскиот гувернер Вилијам Гилпин. Во 1905 година, рускиот цар Николај II дури и го одобрил проектот, но реализацијата била спречена од Првата светска војна и Октомвриската револуција. За време на Студената војна, Беринговиот Проток станал познат како „Ледената завеса“, а секаква идеја за инфраструктурно поврзување била целосно замрзната. По падот на СССР, Русија во неколку наврати (особено во 2007 и 2011 година) се обидела да го оживее проектот под името „TKM-World Link“, но недостигот на финансии и геополитичките триења со Вашингтон секогаш ја блокираа реализацијата.

Изградбата во овој регион се соочува со сурови природни пречки. Една од нив е екстремната клима. Температурите во зима паѓаат под -50°C, а морето е покриено со дебел мраз во голем дел од годината.

Тунелот сам по себе не е единствениот проблем. За тој да биде функционален, Русија и САД мора да изградат илјадници километри нови железнички пруги низ Сибир и Алјаска за да го поврзат тунелот со постојните национални железнички мрежи.

Ќе пресече политичката волја, не технологијата

Поддржувачите на проектот тврдат дека тунелот драстично би го скратил времето за транспорт на стоки меѓу Азија, Русија и Северна Америка во споредба со традиционалните поморски патишта. Коридорот би овозможил брз пренос на нафта, природен гас, минерали и товарни контејнери. Сепак, скептичните економисти предупредуваат дека реалната цена на целиот проект (вклучувајќи ги и пристапните пруги) би надминала 100 милијарди долари, што го прави прашањето за профитабилноста многу дискутабилно.

Во време на длабок јаз меѓу Западот и Истокот, Москва го презентира „Тунелот Путин-Трамп“ како симбол на потенцијално геополитичко приближување и економска соработка. Меѓутоа, во Вашингтон и кај меѓународните аналитичари постои огромен скептицизам. Многумина во САД гледаат на овој проект како на руски обид за стратешко пробивање во Северна Америка и зголемување на влијанието врз Алјаска и арктичките ресурси.

Иднината на овој мегапроект е неизвесна. Дали „Тунелот Путин-Трамп“ ќе стане најголемото инженерско чудо на 21 век или ќе остане уште едно неисполнето историско ветување, на крајот нема да одлучи технологијата, туку политичката волја на двете велесили.