СЕГАШНАТА КРИЗА Е КОМБИНАЦИЈА ОД ДВЕ НАФТЕНИ И ОД ЕДНА ГАСНА КРИЗА ВО СВЕТОТ Ако продолжи ниту една земја нема да биде имуна на неа
Шефот на Меѓународната агенција за енергија вели дека сегашната криза, која започна со бомбардирањето на режимот во Техеран на 28 февруари, веќе претставува загуба од 11 милиони барели нафта дневно и околу 140 милијарди кубни метри гас.
Глобалната енергетска криза предизвикана од војната во Иран е еднаква на комбинираната сила на двата нафтени шокови од 1970-тите и последиците од руската инвазија на Украина, предупреди шефот на Меѓународната агенција за енергија (МАЕ) Фатих Бирол.
Тој предупреди дека растечките последици би можеле дополнително да се влошат од нарушувањата во „виталните артерии на глобалната економија“, вклучувајќи ги петрохемикалиите, ѓубривата, сулфурот и хелиумот.
Зборувајќи во Националниот прес-клуб на Австралија во Канбера, Бирол рече дека светските лидери првично не ја разбрале правилно длабочината на проблемите на енергетските пазари предизвикани од бомбардирањата на САД и Израел во Иран и затворањето на стратешкиот Ормуски теснец.
Тој предупреди дека најмалку 40 енергетски капацитети во регионот на Персискиот Залив се сериозно или многу сериозно оштетени, и дека дури и прекинот на конфликтот нема веднаш да го врати снабдувањето со енергија.
Бирол рече дека во двете кризи од 1973 и 1979 година, околу 5 милиони барели нафта се губеле секој ден. Руската инвазија на Украина во 2022 година отстранила околу 75 милијарди кубни метри гас од меѓународните пазари.
Но, сегашната криза, која започна со бомбардирањето на режимот во Техеран на 28 февруари, веќе претставува загуба од 11 милиони барели нафта дневно и околу 140 милијарди кубни метри гас.
– Оваа криза, под сегашните околности, всушност се две нафтени кризи и една гасна криза комбинирани во една – рече тој .
Бирол тврди дека затворањето на теснецот силно го погоди Азиско-пацифичкиот регион.
– Најважното решение за овој проблем е повторното отворање на Ормускиот теснец – рече Бирол.
Тој рече дека разговарал со светските лидери во Азија, Европа и Северна Америка за уште едно можно ослободување на итни резерви на нафта, истакнувајќи дека првичниот потег опфаќал само 20% од вкупните резерви.
– Доколку е потребно, можеме да пласираме повеќе нафта на пазарите, и сурова нафта и деривати. Ослободувањето на нашите залихи ќе помогне во смирувањето на пазарите, но тоа не е решение. Може само да ја ублажи болката за економијата – истакна тој.
Тој не сакаше да каже што би можело да го поттикне новото ослободување на залихите.
– Ќе ги набљудуваме околностите. Ќе ги анализираме пазарните проценки и ќе разговараме со нашите земји-членки – објави тој.
На прашањето дали земјите што заземаат одбранбен став кон сопствените резерви на гориво се причина за загриженост за светската економија, Бирол одговори дека ваквите потези се проблем во азиските земји.
Претседателот на САД, Доналд Трамп, во текот на викендот му даде на Иран 48 часа да го отвори теснецот за пловидба, предупредувајќи го Техеран дека ќе се соочи со уништување на неговата енергетска инфраструктура ако не го стори тоа. Тој рок истекува доцна вечерва.
Како одговор на заканата на Трамп, иранската војска соопшти дека ќе ги таргетира енергетската инфраструктура и постројките за десалинизација „кои им припаѓаат на САД и режимот во регионот“.