🎥 ПОЧНА БИТКАТА ЗА ОРМУСКИОТ ТЕСНЕЦ Американски хеликоптери и јуришни авиони во низок лет ги уништуваат иранските бродови

САД и нивните сојузници ја засилија битката за повторно отворање на Ормускиот Теснец, испраќајќи јуришни авиони во ниски летови над бродските линии за да ги уништат иранските бродови, како и хеликоптери „Апачи“, за да ги соборуваат иранските беспилотни летала, изјавија американски воени претставници. Напорите добија на итност на речиси 3 недели по почетокот на војната со Иран, затоа што цените на нафтата растат, објави „Волстрит џурнал“.

Пентагон има план со повеќе фази

Засилената воена операција е дел од повеќефазен план на Пентагон насочен кон намалување на заканата од иранските вооружени глисери, мини и крстосувачки ракети, кои од почетокот на март го блокираат превозот низ клучниот воден пат. Доколку заканата се намали, САД би можеле да испратат воени бродови низ теснецот и на крајот да ги придружуваат бродовите што влегуваат и излегуваат од Персискиот Залив.

U.S. forces are destroying Iranian naval targets that threaten international shipping in and near the Strait of Hormuz. pic.twitter.com/qR6FJyI5ZS

— U.S. Central Command (@CENTCOM) March 19, 2026

Сепак, веројатно ќе бидат потребни недели за САД да ја расклопат иранската мрежа на средства што го прекинаа сообраќајот низ тесното грло, кое е клучно за 20% од светскиот извоз на нафта од Заливот и за голем дел од комерцијалниот превоз.

Ефективното затворање на теснецот ги крена цените на суровата нафта Брент над 100 долари за барел. Цената достигна 119 долари во еден момент, пред да се стабилизира на 108,65 долари во четвртокот. Ова ја принуди администрацијата на американскиот претседател Доналд Трамп да се справи со економските последици од војната што ја САД и Израел ја почнаа против Иран на 28 февруари.

Хеликоптери А-10 и Апачи во акција

Генералот на воздухопловните сили Ден Кејн, претседател на Здружениот штаб на вооружените сили, откри детали за операцијата на прес-конференцијата во Пентагон во четвртокот. Тој рече дека тешко вооружени воени авиони А-10, познати како Warthogs, заедно со хеликоптерите за напад „Апачи“, летаат во мисии над теснецот и по должината на јужниот брег на Иран.

– А-10 Warthogs сега дејствуваат по должината на јужното крило, каде што ги таргетираат брзите хеликоптери за напад во Ормускиот Теснец. Хеликоптерите „Апачи“ се придружија на борбата на јужното крило – им рече тој на новинарите во Пентагон.

Генералот Кејн додаде дека некои сојузници, без да ги именува, користат хеликоптери „Апачи“ за „борба против еднонасочни дронови за напад“, едно од најефикасните оружја што Иран го користи за напади врз соседните арапски држави и нивната енергетска инфраструктура низ Персискиот Залив.

– И „А-10“ и „Апачи“ ги уништуваат иранските брзи дронови за напад кои го попречуваат комерцијалниот сообраќај во теснецот веќе неколку дена Борбените авиони што веќе се во регионот би можеле да помогнат во елиминирањето на иранските закани од мали брзи дронови и ракети, но дополнителните авиони ја засилуваат кампањата – изјави американски функционер.

Иран има стотици чамци сокриени во тунели

САД бомбардираат бази и силно утврдени места за крстосувачки ракети управувани од Корпусот на Исламската револуционерна гарда, паравоената организација што ја надгледува одбраната на теснецот заедно со иранската морнарица, која има сопствена флота од чамци за напад.

– Повеќе од 120 ирански воени бродови беа оштетени или уништени во нападите – изјави во четврток министерот за војна Пит Хегсет.

И покрај нападите, се верува дека Иран сè уште има огромни залихи од мини, крстосувачки ракети монтирани на камиони и стотици недопрени чамци во сокриени објекти со длабоки тунели по должината на брегот и на островите, рече Фарзин Надими, ирански експерт за одбрана во Вашингтонскиот институт за политика на Блискиот Исток.

– Мислам дека ќе поминат недели пред да се создадат услови за безбедни операции во теснецот. Дури и тогаш, голем дел од ресурсите на Иран ќе останат недопрени – рече Надими.

Иран од почетокот на војната нападна десетици бродови во теснецот, честопати користејќи мали чамци без екипаж со експлозиви или со воздушни дронови. Други бродови беа погодени од ракети, како во теснецот, така и во Оманскиот Залив и во Персискиот Залив.

Иран планира да наплаќа за премин низ теснецот

Преземањето контрола врз теснецот доби на итност во четвртокот, кога Иран најави дека ќе дозволи одредени бродови да поминат, а парламентот во Техеран почна да разгледува закон за наплата на патарини. Тоа ја отвори можноста Иран да ја искористи својата позиција за да склучи договори со земјите на кои им е потребна нафта, гас и други ресурси од регионот на Персискиот Залив.

– Во пракса, ова создава форма на присилна меѓузависност: земјите на кои им е потребен пристап до енергија од Заливот би можеле да се најдат во ситуација да мора да му угодуваат на Иран, директно или индиректно – рече Дени Цитринович, експерт за национална безбедност во Атлантскиот совет, тинк-тенк од Вашингтон.

Дури и кога ќе завршат борбите, додаде тој, постои вистинско сомневање дека оваа динамика фундаментално ќе се промени.

Мини на дното што се активираат далечински

Невозможно е да се утврди степенот до кој Иран поставил поморски мини во теснецот. Иран поседува широк спектар на различни мини, вклучувајќи верзии што можат да се закотват на морското дно и далечински да се активираат кога ќе помине брод. САД неодамна ги преместија крајбрежните борбени бродови што ги користат за чистење на мините од регионот.

– Со ширина од само 24 милји во најтесната точка, Ормускиот Теснец е толку тесен простор што крстосувачките ракети би можеле да бидат испукани од стотици милји оддалеченост и сепак да ги погодат бродовите што минуваат – рече Мајкл Конел, аналитичар за Иран во Центарот за поморска анализа, тинк-тенк во Вашингтон.

Намалувањето на заканата до точка каде што бродовите можат да продолжат да минуваат низ теснецот е изводливо, но потребно е време и веројатно никогаш не е се 100-процентна сигурност, додаде тој.

– Можеме да стигнеме до точка каде што бродовите минуваат, но Иранците сепак би можеле да имаат среќа со удар – рече Конел.

Милитантите Хути во Јемен, кои се поврзани со Иран, минатата година водеа двомесечна кампања на напади со ракети, беспилотни летала и беспилотни бродови врз меѓународниот превоз, слично на затворањето на теснецот од страна на Иран. САД погодија повеќе од 1.000 цели во Јемен, но никогаш не беа во можност целосно да ги запрат нападите на Хутите сè додека двете страни не прогласија примирје во мај.

Маринците патуваат кон Залиовот

Напаѓачките хеликоптери „Апачи“ на американската армија, опремени со ракети „Хелфаер“, долго време имаа мисија да напаѓаат ирански бродови за поставување мини од земјите од Персискиот Залив во регионот.

– А-10 беше развиен за да обезбеди блиска воздушна поддршка на копнените сили на САД, но сега е пренаменет за напад на бродови на море – рече генералот Кејн.

 

Воздухопловните сили долго време се обидуваат да го пензионираат А-10, за да заштедат пари за развој на технолошки понапредно оружје кое би било покорисно во конфликт со Кина.

Но, А-10, со својот топ од 30 милиметри монтиран на носот и бомби монтирани на крилата, се покажа како корисен во минатите воздушни кампањи против бунтовниците, а сега и против иранските цели на море. Во последните месеци, А-10 беа стационирани во Јордан, каде што беа користени за лансирање напади против милитантите на Исламската држава. А-10, чија кабина е обложена со титаниум за заштита на пилотите, првенствено учествуваше во борби во Ирак и во Авганистан. Но, имаше и поморска улога.

Единица за брза реакција од околу 2.200 маринци е на пат кон Блискиот Исток, каде што би можеле да играат улога во повторното отворање на теснецот со заземање на островите покрај јужниот брег на Иран.

🇺🇸🇮🇷 2nd Marine group heads to Middle East

The USS Boxer, USS Comstock & USS Portland headed to the Gulf.

What could possibly go wrong? The US marine group will be fish in a 21 mile wide barrel… Iran has been preparing for four decades how to keep the Hormuz closed and we… https://t.co/SFnpj8L4Nj pic.twitter.com/k1Qv3frjUi

— THE ISLANDER (@IslanderWORLD) March 20, 2026