КОРУПЦИЈА НА МЕДИУМИТЕ Новинарски свити патуваат на државен трошок, како загари на државните делегации

Огромна новинарска „делегација“ од 34 новинари од 29 медиуми ја придружувала македонската владина делегација во Софија во јануари годинава. Патувањето и сместувањето на „известувачите“ било платено од државниот буџет. Новинарските здруженија не се бунат поради ваквото трошење народни пари, туку затоа што немало „критериуми“ и поради тоа што некои медиуми биле „фаворизирани“. Како сега во Рим, каде што одбрана новинарска свита го придружува премиерот Димитар Ковачевски.

3,923

Службата за општи и заеднички работи на Владата на Република Северна Македонија вчера „најостро ги демантира и го отфрли како дезинформација“ објавеното во дел од медиумите за наводното прикривање на вработени лица во Службата како новинари, при посетата во Софија, по повод одржувањето на заедничката седница на владите на Република Северна Македонија и на Република Бугарија на 25 јануари годинава.

„Шесте вработени лица во СОЗР при посетата во Бугарија присуствуваа заради извршување работни задачи – организација и поддршка на активностите на нашата делегација, во која беа и медиумски претставници“, се вели во владиното соопштение.






Плусинфо го објави ова соопштение и согласно со барањето во демантот, ја повлече информацијата преземена од Алсат-М. Но, до Владата поставивме прашања во врска со нејзината информацијата соопштена во демантот, дека во делегацијата имало и „медиумски претставници“. Ја прашавме Владата кои биле тие „медиумски претставници“ и од кои редакции, кого „претставувале“ тие во Софија и според кои професионални и етички стандарди.

„Гага“ патување и хотелско сместување за чета македонски новинари во Софија

Од Канцеларијата на портпаролот на Владата ни стаса следниот одговор:

„Повикот за акредитација на медиумски претставници за конкретниот настан беше упатен до сите редакции во земјата. Согласно одговорот на повикот, за известување од меѓувладината седница Република Северна Македонија – Република Бугарија, беа акредитирани 34 новинари и сниматели, претставници на вкупно 29 медиуми, кои не беа дел од официјалната владина делегација.

За нив беше организиран превоз и хотелско сместување, што беше јасно назначено и во јавниот повик за организација на патувањето. На меѓувладината седница имаше отворен дел за новинарски прашања на прес-конференција.

Службата за општи и заеднички работи (СОЗР), согласно заклучокот на седница на Владата, беше задолжена за логистиката на ова патување, како сегмент од активностите поврзани со организацијата на официјалната владина делегација од Северна Македонија“.

Впечатливо е дека во овој одговор Владата го демантира сопственото тврдење од демантот, дека во делегацијата имало „медиумски работници“. Новинарите, значи не биле дел од делегацијата, но ги имало дури 34 на број од 29 медиуми. За сите нив бил „организиран“ превоз и хотелско сместување.

Во Канцеларијата на портпаролот зачудени – па и вие бевте поканети, зошто не се пријавивте?!

Дополнително, за да нема никакви дилеми, одговорниот уредник на Плусинфо го праша владиниот портпарол дали под „организирање“ на многубројната новинарска свита се подразбира дека Владата ги платила трошоците за превозот и за хотелското сместување, или тоа можеби го сториле медиумите самите.

Лице од Канцеларијата на портпаролот потврдил дека трошоците за превоз и сместување на медиумските работници ги платила Владата и презел обврска од СОЗР да побара одговор на нашето прашање колку пари се потрошени за таа цел. До крајот на вчерашниот ден таква информација не добивме, но очекуваме да ја добиеме час поскоро, со оглед на фактот дека одговорите од Канцеларијата на портпаролот вчера стасуваа брзо. Исто така, очекуваме да го добиеме и списокот на медиумските работници кои биле во Софија, за да ги прашаме како се чувствува новинар кога известува на државен трошок.

Инаку, од Канцеларијата на портпаролот изразиле чудење зошто поставуваме вакви прашања и го потсетиле одговорниот уредник на Плусинфо дека и нашата редакција добила покана да биде дел од новинарската свита. Редакцијата може да потврди дека е точно дека добила таква покана, но согласно со своите принципи да не подлегнува на корупција од ваков вид, никогаш не испраќа свои „претставници“ на вакви настани, за кои трошоците за превоз и за сместување се плаќаат од парите на даночните обврзници.

ЗНМ, СЕММ и ССНМ насекирани за тоа кој и како ја избрал новинарската свита за Рим

Откако добивме потврден одговор дека Владата со народни пари го платила патувањето на 34 медиумски работници од 29 медиуми, а со тоа и нивното „известување“ од настанот во Софија, го прашаме Здружението на новинарите на Македонија според кои професионални и етички стандарди на новинарската професија е тоа дозволено. Од ЗНМ одговор не добивме, но затоа вчера попладне се огласија ова здружение, Советот за етика во медиумите во Македонија (СЕММ) и Самостојниот синдикат на новинарите во Македонија (ССНМ), со заедничко соопштение.

На наше изненадување, трите новинарски здруженија реагираат поради тоа што новинари и медиумски работници од неколку медиуми се во Рим, за да известуваат работната посета на македонската делегација предводена од премиерот Димитар Ковачевски во рамките на одбележувањето на 24 Мај, Денот на сесловенските просветители Светите Кирил и Методиј.

„За изборот на овие приватни медиуми, кој е на трошок на буџетот на граѓаните, нема објаснување од страна на Владата кои се критериумите и зошто токму овие медиуми се поканети“, се вели во соопштението и се наведува дека новинарските здруженија за ова ќе ги известат сите свои партнери и меѓународни организации кои ги следат прашањата со независноста на медиумите и правата на новинарите во Македонија.

ЗНМ, СЕММ и ССНМ сметаат дека владини посети на државен трошок треба да ги следат јавните медиумски сервиси, а не приватни медиуми. Ним им пречи и „селективниот пристап на Владата, без никакви критериуми“, кој, според нив „може да се толкува и како фаворизирање на конкретните медиуми“.

„Немањето на транспарентни и јасни критериуми за тоа како е направен изборот кој медиум ќе известува за официјалната владина посета во Рим создава дискриминација во медиумскиот сектор и ги става медиумите во нерамноправна положба. Користењето јавни ресурси за да се стимулираат само поединечни медиуми на официјални посети во странски држави е непрофесионално и е на штета на медиумите, но и на граѓаните.

Потребно е сите медиуми да имаат фер и транспарентен пристап до информации за да се зачува објективното известување и јавниот интерес во медиумските извештаи“, се вели во соопштението од новинарските здруженија.

СТАВ НА ПЛУСИНФО: НОВИНАРИТЕ НЕ СМЕАТ ДА ПАТУВААТ НА ДРЖАВЕН ТРОШОК!
Во македонската новинарска заедница одамна е врежано уверувањето дека Владата и државните институции имаат обврска со буџетски пари на медиумските работници да им организираат и да им плаќаат службени патувања, со цел да присуствуваат на настани кои се сметаат за „важни“ за државата. Дури и за новинарските здруженија, очигледно, не постои дилема дали Владата воопшто смее да плаќа вакви новинарски свити на државен трошок, туку тие протестираат поради непостоењето „критериуми“ за избор на новинарите и на медиумите кои на ваквите настани ја „претставуваат“ нашата земја, за да се избегнело „фаворизирање“ на некои медиуми.
Очигледно, недоволно е развиена свесноста дека станува збор за една раширена коруптивна практика, која е спротивна на професионалните и на етичките стандарди. Одамна е познато дека новинарите кои одат на вакви настани на државен трошок, не се во состојба објективно да известуваат, зашто се под притисок на фактот дека нивниот престој целосно или делумно е платен од оние за кои треба да известуваат. Тоа ги прави пристрасни и им го намалува капацитетот за критичко расудување.
За жал, македонските новинари со години се расправаат со државните институции, но и меѓу себе, за прашањето кој од нив треба, а кој не треба да патува на државен трошок. Обично најголема врева креваат новинарите кои најчесто патуваат на државен трошок, кога случајно ќе бидат заборавени. Но, во плачките не заостануваат многу и медиумски работници кои сметаат дека се обесправени и дека и тие треба да добијат шанса за патување на државен трошок. Па дури и кога станува збор за патување до Софија, на пример, какво што сепак може да си дозволи која било македонска редакција.
ЗНМ, СЕММ и ССНМ предупредуваат дека станува збор за „опасни процеси, карактеристични за едни други медиумски времиња“, кои сега „се враќаат и се закануваат повторно на медиумските слободи“. Но, дури и тие се вклопуваат во коруптивниот амбиент, барајќи „критериуми“ и воспоставување на некаков „ред“.
Редакцијата на Плусинфо смета дека станува збор за класична корупција на медиумите. За ова постои еден единствен лек – Владата и другите државни институции веќе не смеат ниту да помислуваат да организираат службени патувања за новинари и „известување“ на државен трошок, а медиумските работници и нивните редакции мора да ги отфрлаат непристојни понуди, а не да бараат „критериуми“ за тоа кој ќе патува гага, а кој ќе остане дома.
Поврзани содржини