Бугарија не остави простор за повлекување, ако Германија не притисне, неуспехот е неизбежен
Поранешниот македонски амбасадор Ристо Никовски во изјава за Плусинфо вели дека Бугарија е под многу силен притисок, но дека самата таа не оставила маневарски простор за повлекување.
За да ја појасни својата позиција во ЕУ, Бугарија испрати Меморандум создаден од нејзините дворски историчари, кој во некои делови е ненамерно комичен. Вака германскиот весник Франкфуртер алгемајне цајтунг (ФАЦ) го оценува спорот што Софија му го наметнува на Скопје како услов за почеток на преговорите со ЕУ, а меѓу другото, изнесува и една силна поента која гласи: „Историјата на Балканот е моќ – оној што ќе го отфрли ова клише, всушност му подлегнува на клишето“.
„Бугарија ќе ја повлече заканата за вето само доколку Македонците се подготвени да го преземат бугарскиот наратив, односно да признаат дека македонската нација е вештачка нација. Од друга страна, пак, Бугарите веројатно сметаат дека бугарската нација е дар од Бога, падната од небото или создадена преку осмоза“, пишува ФАЦ.
Весникот на интересен начин коментира и делови од бугарскиот Меморандум.
„Во тој Меморандум се вели дека македонскиот јазик или македонски народ до 2 август 1944 година не постоеле. Каков неверојатен заклучок: Сè до 1 август 1944 година немало ни македонски народ, ниту македонски јазик, но веќе следниот ден одеднаш обете стапнале на бината на историјата. Бугарските историчари со тоа сакаат да кажат дека југословенските комунисти од 1944 година систематски промовирале рудиментален пристап за независен македонски идентитет, односно изградба на нација. И доколку тоа Скопје не го прифати, тогаш мора да си бара некое чаре, ама во ЕУ нема да влезе“, пишува ФАЦ.
Во прашање е сериозен пораз на Унијата кој неизбежно ќе води во бугарска изолација.
Поранешниот македонски амбасадор Ристо Никовски во изјава за Плусинфо вели дека Бугарија е под многу силен притисок, но дека самата таа не оставила маневарски простор за повлекување.
– Добро е што медиумите во Германија се жестоко критични кон Бугарија и очигледно таков став дели и германската Влада. Бугарија е под силен притисок, ама самата не остави маневарски простор за повлекување. Во прашање е политика изградена од Бугарската академија на науките (БАН), потврдена од бугарската Влада и официјализирана со декларација на бугарското Собрание на едногласен начин. Таа ги обврзува сите политичари и институции во земјата да се однесуваат согласно заклучокот. Во прашање е крајна неумност на источниот сосед, бидејќи Бугарите сакаат да докажат дека нашите родители и дедовци биле Бугари. Секој Македонец има неспорна лична меморија дека татковците, мајките, дедовците и бабите им говореле дека се Македонци. Тоа покажува дека во прашање е една тешка небулоза, дека го бараат невозможното и дека тоа мора да доживее неуспех. Да тврдеа дека сме биле Бугари пред 150 години, ќе беше сосема друга работа. Во прашање е сериозен пораз на Унијата кој неизбежно ќе води во бугарска изолација. Тоа е нивниот европски пораз. Шансите за почеток на преговорите во декември се минимални или никакви – објаснува Никовски.
Професорот по историографија на Софискиот и на Универзитетот во Благоевград, Стефан Дечев, пак, оцени дека постојат премолчувања и изобличување на позициите на бугарските историчари и други научници за спорот меѓу Бугарија и Македонија, а медиумите се користат за зголемување на тензиите.
Дечев засега не гледа сигнали ниту од Софија, ниту од Скопје за решавање на проблемот, а евентуален пробив во таквата ситуација би можел да се направи, смета тој, само со посредување на Германија.
– Уште кога почнаа разговорите за историјата во Мешовитата комисија за историски и образовни прашања, бугарската страна тргна од погрешна позиција: дека речиси целата вистина е на нејзина страна, а македонската страна треба да ја препише бугарската историја до 1944 година. Од македонска страна, пак, постоеше надеж дека би можела да се извлече од разговорите за минатото. И тоа на крајот доведе до бугарската позиција, како и до очигледната решеност на Софија да го искористи овој момент и почетокот на преговорите со Скопје за да се обиде да наметне агенда блиска до нејзините позиции. Тоа е премногу тешко, бидејќи не е можно да се објасни дека сите народи во Европа се „природни“, а само македонската нација и македонскиот јазик се вештачки. Дека тие настанале во 1944 година, а целата претходна историја е само бугарска – изјави Дечев.
Работни групи од министерствата за надворешни работи на двете земји во изминатиов период бараат решение на прашањата, а Софија минатата недела одлучи на состанокот на постојаните амбасадори на земјите-членки на Унијата да ја блокира преговарачката рамка за Македонија, бидејќи во неа не биле содржани бугарските барања. Според премиерот Зоран Заев, ваквата одлука на соседите значеше прва блокада за земјава на патот кон ЕУ.
Состанокот на Советот за општи работи на ЕУ, на кој требаше да се донесе конечната одлука дали првата меѓувладина конференција ќе се одржи во декември, одложен е за следната недела, на 17 ноември.