Застрашувачка неодговорност
И ние и понатаму ќе седиме дома затворени, ќе почитуваме полициски час и нечии хировити игри топло-ладно, полицијата ќе апси деца кои шетаат кучиња а попови ќе дивеат по улиците на македонските градови, како што впрочем дивееја и во Бигорски – ама тоа за некого беше „мала затворена заедница“.
Не знам што и како мислеле организаторите и учесниците во онаа процесија со литии во Струга – сега со полно право прекрстена во Струхан – ама првиот впечаток не е ни свечен, уште помалку пак е религиозен, туку е – застрашувачки. Таков би бил и во нормално време, не пак сега, среде пандемија, кога државата сè уште се бори со вирусот, кога е констатирано некакво, какво-такво смирување на онаа црвена стрелка што се беше опасно насочила нагоре. Уште кога ќе ги видите и оние попови како чавки качени на покриви на гостилниците/кафетериите во Струхан, дефинитивно се сомневате или во времето кога сето тоа се случувало, тешејќи се дека се тоа некакви стари илустрации од некое средновековие, или во здравиот разум на сите таму собрани во некаков религиозен транс. А мислевме дека такви нешта се случуваат само на други места, не и кај нас.
Но не се застрашувачки само снимките од таа и таква „религиозна“ процесија, чувството на запрепастеност, дури гнев заради таквата лековерност во вакво време, туку уште позастрашувачка е неодговорноста на Македонската православна црква како институција – а следствено и на комплетниот Синод, со сите владици, до еден, на верниците учесници во поворката, на полицијата што божем го обезбедува настанот, на градските власти, на државните власти… Една комплетна застрашувачка неодговорност од сите фактори – религиозни, локални и државни! И во тој ланец на неодговорност не можете туку-така да именувате кој е поодговорен, и зошто, зашто во тој ланец секоја од важните алки можела да го прекине случувањето, веднаш и неотповикливо. Тоа можел да го направи првиот човек на Македонската православна црква кога видел – а видел, или му пренеле – што и како се случува на улиците на Струга. Можел тоа да го направи и владиката Тимотеј како, претпоставувам, директно одговорен владика за тамошните случувања и човек кој ја предводел процесијата.
Меѓутоа, никој од нив не реагирал. Дури, вториов, и очигледно директно најодговорниот, дрско и безобразно одговара дека тоа не е негова работа, дека тој не е полицаец. И дека не му е гајле за реакциите!? И повторно молк од сите надлежни во државава!? Повторно молк и од сите нас, освен неколкумина на социјалните мрежи. И ние и понатаму ќе седиме дома затворени, ќе почитуваме полициски час и нечии хировити игри топло-ладно, полицијата ќе апси деца кои шетаат кучиња а попови ќе дивеат по улиците на македонските градови, како што впрочем дивееја и во Бигорски – ама тоа за некого беше „мала затворена заедница“. Не, таа и таквите заедници не се мали затворени заедници додека навистина не бидат затворени на за тоа определено место! Со сета почит кон еден македонски митрополит кој (културно) отскокнува од оваа негова братија, и кој во еден неодамнешен текст пишува за „меѓусебните поделби“, за внатрешните и надворешните поделби на православните христијани, поделбите по националност и јурисдикции (http://www.mpc.org.mk/vest.asp?id=7274)… ама овде, денес, светот е „прозаично“ и „приземно“ поделен на здрави и заболени, со најстроги правила на однесување за здравите да останат здрави а на заболените да им се пружи сета неопходна помош. Ако црквата, која и да е, а гледаме дека и една друга религиозна заедница тргнува по истите стапки, дури и во вакво време не ги почитува тие хумани правила, тогаш за каква црква говориме, за каква верба, за каква религија ламентираме? За религија на којашто не ѝ е гајле за реакциите, за црква која што се грижи само за својата каса… како што впрочем и секогаш било со онакви владици? Истите слики и истата застрашувачка неодговорност и лековерност ги гледавме и пред и за време најголемиот христијански празник, ги гледаме и денес, ќе ги гледаме веројатно и утре, за некој друг празник. А од 12-ти мај, барем според најавите, таквите слики ќе станат секојдневие и кај другата религиозна групација. Оттука, што сме ние – заложници на коекакви неодговорни владици денес, и на нивните партнери-оџи утре? Или, дај боже, Исламската верска заедница да испадне поодговорна и да го повлече објавеното, зашто кому тоа, во крајна линија, му служи? На Алах, на Бога? Којзнае, не би рекол. Попрво служи за нови поделби, за нови заболени, за нови жаришта. Пандемијата не е време за мерење на верската моќ и влијание, туку е место и време за најодговорно однесување на сите субјекти. Особено на оние со таква поддршка каква што – велат – имаат верските заедници! И дали МПЦ навистина мисли дека е единствената христијанска верска заедница во Македонија, дека Католичката црква нема верници, дека и другите помали цркви немаат свои поклоници? И што ќе се случи ако сите почнат со такви и слични процесии? Или, извинете, ама и културата и разумот се битни во одредени случаи, и почитувањето на здравјето и правата на другите, кои како вредности очигледно не се присатни кај врвот на Македонската православна црква.
Оттука, како што вели цитираниот митрополит, ние треба „да застанеме смирено, да стоиме со страв“ ама не само „во начелното Божествено Предание“ туку и во знак на почит на оние кои деноноќно водат битка со пандемијата, почит и кон сограѓаните, без оглед дали се верници или не. Такво нешто не видовме ни за Велигден, ниту во Струга! Напротив, видовме дрскост и безобразие, отворено непочитување на кризните мерки, загрозување на општата безбедност, застрашувачка неодговорност недостојна за една верска заедница!
Извор: Теодосиевски уметност