ВРЕМЕТО БУКВАЛНО НЀ УБИВА! Наглиот скок на температурите го зголемува ризикот од инфаркт, а заладувањето води кон мозочен удар
Научниците предупредуваат: екстремните временски промени претставуваат сериозен стрес за организмот, особено за срцевите болни и лицата со висок крвен притисок
Наглите промени на времето – од ненадејно затоплување до нагло заладување – не се само непријатност, туку и сериозен ризик за здравјето. Она што некогаш се сметало за „бапски приказни“, денес е потврдено и од науката: метеоропатијата е реална состојба која го погодува секој трет човек и може да има опасни последици.
Во последниве години речиси и да нема човек кој не ги почувствувал екстремните временски осцилации. Во еден ден преминуваме од кратки ракави во зимска јакна, а таквите нагли промени претставуваат вистински шок за организмот. Овој негативен одговор на телото се нарекува метеоропатија – состојба позната уште од времето на Хипократ, која денес зафаќа околу 35 проценти од светската популација.
Симптомите, како главоболка, болки во зглобовите и нагли промени во расположението, често се јавуваат 24 до 48 часа пред временската промена. Додека здравите луѓе понекогаш едвај ги забележуваат, кај хронично болните тие можат да бидат тригер за сериозни, па и животозагрозувачки состојби.
Најголем удар врз срцето и крвните садови
Најголем товар за време на временските турбуленции поднесува кардиоваскуларниот систем. Токму затоа, најризична група се срцевите болни и лицата со висок крвен притисок.
Истражувањата покажуваат дека наглото заладување е особено опасно. Студија спроведена во централна Германија утврдила дека пад на температурата од само 2,9 степени Целзиусови во рок од 24 часа го зголемува ризикот од исхемичен мозочен удар за 11 проценти, а кај луѓето со претходен ризик – дури за 30 проценти. Причината е што студот ги стеснува крвните садови, го зголемува крвниот притисок и ја згуснува крвта, што може да доведе до создавање згрутчувања на крвта (тромбови).
Од друга страна, ни наглото покачување на температурата не е безопасно. Американска студија на Универзитетот во Мичиген покажала дека секое зголемување на температурната разлика од пет степени го зголемува ризикот од инфаркт за околу пет проценти.
Болки во зглобови, главоболки и замор
Освен што го погодуваат срцето и мозокот, временските промени предизвикуваат и добро познати болки во коските и зглобовите. Многу луѓе тврдат дека можат да го „осетат“ дождот во старите повреди или лузни. Објаснувањето лежи во промените на атмосферскиот притисок, кои влијаат врз притисокот во зглобовите.
Сличен механизам стои и зад главоболките. Падот на атмосферскиот притисок доведува до ширење на крвните садови во мозокот, а нивното повторно стегање создава пулсирачка болка, најчесто во слепоочниците или тилот, понекогаш проследена со вртоглавица и мачнина.
Постојаното прилагодување на организмот го исцрпува и нервниот систем, што резултира со несоница или прекумерна поспаност, намалена концентрација и забавени реакции.
Влијание и врз психата
Временските промени не влијаат само физички, туку и психички. Раздразливост, анксиозност, апатија, па дури и депресивни епизоди, често се јавуваат при нагли временски осцилации. Оваа состојба, позната како метеонеуроза, се јавува кога телото постојано се обидува да се прилагоди на новите услови, држејќи го организмот во состојба на „зголемена готовност“.
Кој е најранлив и како да се заштитиме?
Иако секој може да ги почувствува последиците, најосетливи се жените во средни години, постарите лица и децата. Најзагрозени сепак се хронично болните – се проценува дека дури 70 проценти од лицата со кардиоваскуларни заболувања страдаат од метеоропатија.
Бидејќи не можеме да влијаеме на времето, решението е во зајакнување на организмот. Лекарите препорачуваат:
- најмалку 7–8 часа сон
- доволен внес на течности, особено вода
- избегнување алкохол и кофеин
- лесна исхрана богата со витамини и омега-3 масни киселини (риба, јаткасти плодови)
- редовна умерена физичка активност и престој на свеж воздух
Како брза помош при симптоми, може да помогнат и едноставни методи: следење на биометеоролошката прогноза, масажа на слепоочниците со етерично масло од нане, чаеви од маточина или камилица, како и самомасажа за подобрување на циркулацијата.
На долг рок, најдобра заштита е постепено „калење“ на организмот – на пример, туширање со наизменично топла и ладна вода, што ја подобрува способноста на крвните садови да се адаптираат на температурни шокови.
Иако временските промени не можеме да ги контролираме, можеме да го подготвиме телото подобро да се справи со нив.