ТРАМП ГИ ТУРКА САД КОН АВТОРИТАРИЗАМ Хјуман рајтс воч оценува дека во земјата се загрозени демократијата и човековите права

Невладината организација Human Rights Watch (HRW) предупреди дека претседателот Доналд Трамп ги турка САД кон авторитаризам, оценувајќи дека демократијата и човековите права се под сериозен напад, како на национално, така и на глобално ниво. Во својот најнов годишен извештај, организацијата наведува дека враќањето на Трамп во Белата куќа ја забрзало „експоненцијалната опаѓачка траекторија“ на човековите права, во контекст на веќе ослабените демократски стандарди во светот.

HRW предупредува дека „меѓународниот поредок базиран на правила се урива“ и оценува дека Трамп покажал отворено непочитување на човековите права, вклучително и сериозни прекршувања. Како примери се наведуваат рациите на имиграционата служба ICE, спроведени од маскирани и вооружени агенти, кои, според организацијата, вклучувале стотици непотребно насилни и злоупотребувачки акции, особено во Минесота.

Во извештајот се оценува дека американската влада користи расни и етнички поделби за политички цели и редовно се пресметува со наводни политички противници, со што се настојува да се прошири моќта на извршната власт и да се ослабат демократските механизми на контрола и рамнотежа. HRW заклучува дека овие појави укажуваат на намерно лизгање на САД кон авторитарен модел.

Организацијата, исто така, наведува дека САД се одговорни за присилни исчезнувања, откако 252 венецуелски мигранти биле испратени во затвор со висока безбедност во Ел Салвадор, што претставува кривично дело според меѓународното право. Според HRW, глобалната демократија е вратена на нивото од 1985 година, при што Русија, Кина и САД денес се помалку слободни отколку пред две децении.

Извештајот документира и тешки прекршувања на човековите права во други делови од светот. Во Авганистан, талибанските власти вовеле дополнителни ограничувања за жените, што HRW го опишува како „родов апартхејд“, додека во Иран се бележат масовни апсења, егзекуции и репресија врз етничките малцинства по политички мотивирани судења.

Што се однесува до Израел, организацијата повторно ги осуди дејствијата во Газа, наведувајќи „злосторства против човештвото, геноцид и етничко чистење“ врз Палестинците, со нагласување дека во 2025 година биле засилени убиствата, гладувањето и насилното раселување. Израел, со поддршка на Вашингтон, ги отфрли овие обвинувања.

Во регионот, HRW ја издвојува Србија поради големиот број напади и закани кон новинари, како и Босна и Херцеговина поради бавното гонење на воените злосторства. Унгарија е посочена за засилен напад врз владеењето на правото, вклучително и забрани за ЛГБТ настани и законски мерки против граѓанските организации, додека Италија се соочува со критики за репресивен модел на миграциска политика.

Извештајот од 529 страници е во остар контраст со поновите извештаи на американскиот Стејт департмент, за кои HRW оценува дека се поблаги кон земјите блиски до Трамп. Директорот на организацијата, Филип Болопион, предупреди дека со вториот мандат на Трамп, деценискиот напредок во човековите права е доведен во опасност.

HRW повикува на создавање нов стратешки сојуз на демократски држави и граѓанско општество, кои би се спротивставиле на глобалниот тренд на авторитаризам и назадување на правата, вклучително и правата на ЛГБТ заедницата, кои, според извештајот, бележат сериозно влошување во изминатата година.