Сочувство за „градот“ со наводници
Страотно е ова што му го прават на градот. Невиден хорор, злосторство без казна, дивеење контра сите нормални, цивилизирани начини на однесување. Скопје веќе нема ништо: нема сообраќајници, нема јавен превоз, нема возови, нема сообраќајна полиција, нема никаква полиција, нема градски луѓе, нема градска администрација, нема градоначалник, нема никаква градска власт…
Како да му честиташ јубилејна годишнина на еден понижен, извалкан, уништен, заборавен град? Тешко, многу тешко, бидејќи мораш да говориш само во минато свршено време, но не и во сегашно, уште помалку во идно. И не е ова само песимистичка мисла по повод 80-годишнината од ослободувањето на Скопје од фашистичкиот окупатор. Не е ни парастос – скраја да е – иако заличува на тоа односно не е далеку од тоа. Но денешно Скопје е сѐ што не сакавме да биде, „град“ за којшто многу генерации настојчиво и приврзано работеа да не го дозволат овој хаос, да се спротивстават на сељачизмот, малограѓанштината, неморалот, криминалот…
Да, „град“ со наводници, зашто Скопје денес личи на сѐ друго освен на град, уште помалку на главен град, а најмалку на – метропола! Можеби има и други градови несакани – или дури омразени? – од нивните граѓани, но Скопје дефинитивно е пример за таков „град“. Можеби има и други градови што се гушат во смет, во отровен воздух, во криминал, во омраза од секаков вид…, но ова Скопје дефинитивно е таков „град“-првенец. Зашто, не може поинаку да се објасни сето ова што му го прават на градот, односно „градот“. Тоа мора да е посебен вид на омраза, на одбивност, што ли? Зашто, човек едноставно не може да најде друга причина за вакво однесување кон градот. Можеби ја има, можеби има илјадници причини, или „причини“ – онолку колку што има граѓани односно „граѓани“ – но зарем е можно еден град толку да им грешел на луѓето во него?
Ако за периодот на т.н. социјализам се говореше дека она што е општесвено е ничие, нели сега е друго време? Ако во времето на тој колнет социјализам некои други, демек, ни ја кроеја капата па постојано ни беше мала бидејќи нашите умни глави беа поголеми, еве сега самите си ја кроиме веќе три децении. И?
Страотно е ова што му го прават на градот. Невиден хорор, злосторство без казна, дивеење контра сите нормални, цивилизирани начини на однесување. Скопје веќе нема ништо: нема сообраќајници, нема јавен превоз, нема возови, нема сообраќајна полиција, нема никаква полиција, нема градски луѓе, нема градска администрација, нема градоначалник, нема никаква градска власт… Има само градски дивјаци, урбани примитивци, метронасилници, архитекти полоши од сите претходно спомнати а урбанисти на кои човек не би им доверил да средат два селски сокака. Просто е неверојатно во еден главен град да може да се изгради, урне, размести, премести, отвори или затвори… сѐ што некој будала ќе намисли, се разбира со поддршка на некој моќник. А будали на градов никогаш не му недостасувале!
Оттука, наместо честитка, на градов можеме да му упатиме само сочувство. Сочувство што со вакви граѓани издржува и понатаму. Колку-толку. Можеме и да се сеќаваме на неговите поубави денови, ако тоа ни е некаква утеха. Па и е, кога немате иднина, ниту сегашност. Минатото, спомените, времето на процутот на градот – оној без наводници – моделирањето на неговото модернистичко тело и развојот на компатибилната душа на младите генерации кои уживаа во него се веќе историја што бледнее. Денешните млади тоа не го паметат. А можеби и не сакаат да го паметат. Сега имаат други интереси, идоли, херои, наметнувани низ деценииве како некаква „нова вредност“. Божем Западна, а всушност фејк, лажна, примитивна, провинциска. И постојано регрутираат нови сили, помлади и помлади, оние на кои улицата им е семејство. И најдобар пријател.
Но, повторно, како да нема кој да се спротивстави. Други тоа го објаснуваат како „ново време“. Нема ново и старо време. Има само квалитетно време, а оние кои на младите оваа лакрдија од време им го наметнуваат како ново сѐ, како и градот, луѓе со наводници. И ги има сѐ повеќе и повеќе, се множат секојдневно. И тоа е единствената реалност што овој „град“ денес ја познава. Таа и реалноста на многу зли и злонамерни, лоши и грди лица долга три децении. Тие – со наша помош, се разбира, или барем на дел од нас! – ја креираа оваа грдотија од „град“, ни ја сервираа оваа реалност, со тенденција и понатаму да бидат нејзини господари. Меѓутоа, за да бидеш господар, па и на светот, мораш да имаш – слуги. А тие ги имаат во „граѓаните“ на овој „град“.
П.С.
Ете, „градот“ го доживеа и тоа: почесен граѓанин да му биде – воен злосторник!
Извор: Теодосиевски уметност