ПО 130 ГОДИНИ СЕ ГАСИ ЖЕЛЕЗАРНИЦАТА ВО ЗЕНИЦА Колку Федерацијата придонесе да банкротира овој индустриски објект?

Со исклучување на печката и со сирената за евакуација на работниците, симболично заврши производството на челик во босанско-херцеговската компанија  „Нова Жељезара“ од Зеница која работеше повеќе од 130 години.

Стотици работници се испратени дома на принуден годишен одмор, додека речиси 2.000 вработени ќе се најдат во неизвесност и страв од губење на работните места. Падот на компанијата сега се заканува и со верижна реакција што би можела да влијае на до 500 кооперативни компании во Босна и Херцеговина.

Генералниот директор на „Нова Жељезара“ Ахмед Хамзиќ, заедно со работниците во ноќната смена, ги следеше последните активности.

-Сè уште не можам да поверувам дека државата не го заштитила домашниот производител на време и дека дозволила целиот економски систем на Босна и Херцеговина да биде загрозен. Сите реакции што следеа ги гледам како последни обиди да се бара оправдување и да се префрли вината на нас кои инвестиравме со месеци, ги намаливме минусите и имавме јасна визија како да го донесеме овој гигант на зелена гранка – изјави Хамзиќ.

Тој забележува дека на 3 април, Управата официјално испратила писмо до Владата на Федерацијата на Босна и Херцеговина, Сојузното министерство за енергетика, рударство и индустрија и Советот на министри на Босна и Херцеговина за одлуката за прекин на производството.

Нова Жељезара Зеница минатата година работеше со загуба од речиси 97 милиони марки. Иако овој дефицит беше донекаде намален во тековната година, опстанокот на отворениот пазар не беше можен, првенствено поради конкуренцијата од Азија и дампинг цените.

Кризата во Зеница беше продлабочена од фактот што Железара веќе две години бележи загуби поради неуспехот да се донесе Одлуката за заштита на домашното производство на челик. Советот на министри на БиХ во неколку наврати одби да ја усвои таа мерка, додека министрите од ХДЗ БиХ гласаа против неа.

Експертите и синдикатите предупредуваат на катастрофални последици.

– Сите земји во регионот и светот ја штитат својата челична индустрија на различни начини, со квоти, царини, субвенции и помош, бидејќи челичната индустрија е основа на целата економија. Без свој челик, Босна и Херцеговина не е суверена држава – изјави Кенан Мујкановиќ од Синдикатот на металурзи на Зеничко-Добојскиот кантон.

Претседателот на Трговската комора на Тузланскиот кантон, Недрет Кикановиќ вели дека Босна и Херцеговина го изгубила својот најголем извозник и дека тоа ќе влијае на целата индустрија.

Додека Европската Унија ги заострува условите за увоз на челик за да го заштити своето производство од евтини кинески производи, вакви мерки отсуствуваат во Босна и Херцеговина.

Владата на Федерацијата на Босна и Херцеговина сега сака да избегне банкрот и се надева дека ќе ја стабилизира компанијата преку Енергоинвест.

„Наместо банкрот, Владата на ФБиХ започнува процес на консолидација и реструктуирање со цел зачувување на производството, работните места и стабилноста на домашната индустрија“, се наведува во соопштението за медиумите на Владата.

Тие додаваат дека обврските на компанијата кон јавните претпријатија, како што се „Електропривреда БиХ“, „Енергоинвест“ и „Железница ФБиХ“, континуирано растат и дека не постои јасно дефиниран план на сопствениците за опстанок на компанијата. Во овој контекст, Владата го призна „Енергоинвест“ како оперативен носител на процесот на консолидација, потпирајќи се на искуството на таа компанија во управувањето со сложени системи.