КОЛКАВИ СЕ МИНИМАЛНИТЕ ПЛАТИ ВО ЕУ И ЗЕМЈИТЕ КАНДИДАТКИ Еве како стои Македонија

Околу 12,8 милиони работници во 22 земји од Европската Унија примаат минимална или пониска плата. Затоа милиони луѓе внимателно ги следат најавите за минимална плата за да видат дали ќе добијат пристојно зголемување во новата година, пишува Euronews..

Сепак, околу една третина од работниците со минимална плата не забележале зголемување во јануари 2026 година во споредба со јули 2025 година. Во четири држави, воопшто немало зголемување во текот на изминатата година.

Највисока и најниска бруто минималната плата во ЕУ

Еуронуз направи анализа базирна на податоците на Евростат  кои европски земји имаат највисоки минимални плати? Колку вредат овие плати во однос на куповната моќ? И како се менува рангирањето кога се споредуваат номиналните износи во евра со куповната моќ?

Меѓу земјите-членки на ЕУ, месечната бруто минимална плата се движи од 620 евра во Бугарија до 2.704 евра во Луксембург. Кога се вклучени земјите-кандидатки, Украина значително отстапува со износ од 173 евра, по што следува Молдавија со 319 евра.

Македонија со бруто-минимална плата од 586 евра е меѓу последните 4 држави во ЕУ и кандидатките за членство. Зад неа се Албанија Молдавија и Украина.

Пет земји имаат минимална плата над 2.000 евра. Заедно со Луксембург, тоа се Ирска (2.391 евра), Германија (2.343 евра), Холандија (2.295 евра) и Белгија (2.112 евра).

Под таа група е Франција со 1.823 евра, додека Шпанија паѓа на 1.381 евра, што покажува колку нивоата се разликуваат дури и меѓу соседните земји.

Затоа, Евростат ги дели минималните плати во три категории: над 1500 евра, помеѓу 1000 и 1500 евра и под 1000 евра.

Втората група ги вклучува Шпанија, Словенија, Литванија, Полска, Кипар, Португалија, Хрватска и Грција. Разликите меѓу нив се релативно мали.

Во Италија, Австрија и во трите нордиски земји, Шведска, Данска и Финска – не постои законски пропишана минимална плата.

Меѓу 29-те земји, 22 членки на ЕУ кои имаат законски пропишана минимална плата и седум кандидати, минималната плата е под 1.000 евра во 15 земји. Сите земји кандидати за ЕУ ​​се во таа најниска група, заедно со неколку источноевропски земји.

На пример, минималната плата е 924 евра во Чешка, 838 евра во Унгарија, 795 евра во Романија, 654 евра во Турција и 517 евра во Албанија. Три земји-кандидатки имаат повисока минимална плата од Бугарија.

Куповна моќ и минимална плата

Кога се споредуваат минималните плати меѓу земјите, стандардите за куповна моќ (PPS) се важни бидејќи трошоците за живот значително варираат. Кога платите се прилагодуваат според куповната моќ, разликите меѓу земјите стануваат значително помали отколку во номинални износи.

PPS овозможува пофер споредба бидејќи користи вештачка валута што го одразува она што луѓето во одредена земја всушност можат да го купат, изедначувајќи ја реалната куповна моќ со нето вредноста во евра.

Една PPS единица претставува вештачка валутна единица што, во теорија, овозможува купување на истата кошничка на стоки и услуги во секоја земја.

Имајќи го тоа предвид, во 22-те земји на ЕУ, минималната плата се движи од 886 во Естонија до 2.157 во Германија во однос на PPS.

Иако рангирањето се менува малку, првите 9 земји остануваат исти и во евра и во однос на PPS.

 

Освен Албанија, земјите-кандидатки за ЕУ ​​имаат подобри резултати во однос на PPS, со поголема куповна моќ.

Како се рангирани земјите?

Меѓу 27-те земји за кои се достапни податоци и во евра и во PPS, Романија е најголемиот добитник – нејзиното рангирање се искачи од 20-то на 12-то место.

Македонија во овој контекст се подобрува и од  26-то место според износите во евра се искачи на  20-то место според PPS. Зад неа од регионот се Албанија, Бугарија и Црна Гора.

Србија се помести од 22-ро на 17-то место, додека Турција напредуваше за три места.

Спротивно на тоа, Чешка и Естонија се најголемите губитници, секоја со пад од осум места. Чешка паѓа од 16-то на 24-то место, а Естонија од 18-то на 26-то место.

Меѓу земјите од ЕУ, минималната плата не се промени во Белгија, Естонија, Грција, Шпанија, Луксембург и Словенија помеѓу јули 2025 и јануари 2026 година.

Најголемите зголемувања се забележани во Бугарија, Унгарија, Литванија и Словачка, каде што минималната плата се зголеми за повеќе од 11 проценти во тој период.

Каде минималните плати не се променија?

Меѓу земјите од ЕУ, минималната плата остана непроменета во Белгија, Естонија, Грција, Шпанија, Луксембург и Словенија помеѓу јули 2025 и јануари 2026 година.

Бугарија, Унгарија, Литванија и Словачка забележаа најголеми зголемувања, секое од нив зголемено за повеќе од 11% во овој период.

Исто така, остана иста во Естонија, Шпанија и Словенија помеѓу јануари 2025 и јануари 2026 година. Во Романија, минималната плата во национална валута остана непроменета, но малку се намали во евра во двата периода.

Експертите од Европскиот институт за синдикати (ETUI) истакнуваат дека повисоката продуктивност е основа за одржливо повисоки плати и надоместоци. Економиите со посилна индустриска или финансиска активност имаат тенденција да бидат попродуктивни.

Како по правило, високотехнолошките индустрии исто така бележат поголема продуктивност, а посилната преговарачка моќ на работниците е уште еден клучен фактор.