ЕВРОПСКАТА УНИЈА ПОЧНА ИСТРАГА ПРОТИВ „ШЕИН“ Платформата е обвинета дека ги манипулира корисниците

Европската Унија започнува прва формална постапка против модната платформа (Shein) според правилата на Законот за дигитални услуги (DSA), а случајот би можел да стане преседан за целиот сектор за дигитална трговија.

Истрагата опфаќа потенцијална продажба на нелегални производи, вклучувајќи секс кукли слични на деца, но и поширокото прашање на таканаречениот „зависен дизајн“ и транспарентноста на алгоритмите што го обликуваат однесувањето на милиони корисници во Европа.

Во Брисел нагласуваат дека ова не е изолиран инцидент, туку тест за кредибилитетот на европската дигитална регулатива.

-Законот за дигитални услуги ги штити клиентите, се грижи за нивната благосостојба и им дава пристап до информации за алгоритмите со кои комуницираат. Ќе процениме дали Shein ги почитува овие обврски и својата одговорност – изјави потпретседателката на Европската комисија, Хена Виркунен.

Во официјално соопштение, Комисијата наведе дека постапката се однесува на „продажба на нелегални производи во ЕУ, вклучувајќи содржина што може да претставува материјал за сексуална злоупотреба на деца, како што се секс кукли слични на деца“.

Иако правните квалификации на ваквите производи се разликуваат меѓу земјите-членки, европските институции сè повеќе заземаат унифициран пристап кога станува збор за заштита на малолетници и спречување на комерцијална нормализација на сексуализирани прикази на деца.

Вториот столб на истрагата навлегува во област што до неодамна беше резервирана за академска дискусија – дизајнот на дигитални платформи што поттикнуваат долгорочно ангажирање и импулсивно купување.

Комисијата предупредува дека „зависните функции можат негативно да влијаат на благосостојбата на корисниците и заштитата на потрошувачите на Интернет“.

Станува збор за системи на поени, награди, временски ограничени понуди и персонализирани известувања што создаваат чувство на итност и охрабруваат постојано враќање на апликацијата.

Европската организација на потрошувачи (BEUC) претходно предупреди против манипулативниот дизајн на веб-продавниците, истакнувајќи дека комбинацијата од персонализирани препораки и временски притисок може сериозно да ја наруши способноста на потрошувачите да донесуваат информирани одлуки.

Доколку ЕУ дефинира јасни граници на прифатлив дигитален дизајн во овој процес, последиците би можеле да одат подалеку од еден бизнис модел и да влијаат на целата индустрија за брза онлајн трговија.

Третиот елемент од истрагата се однесува на транспарентноста на системот за препораки. DSA ги обврзува главните платформи да објаснат како функционираат нивните алгоритми и да им дадат на корисниците поголема контрола врз персонализацијата на содржината.

Според извори од институциите на ЕУ, постои сомневање дека Shein не ги проценил соодветно ризиците поврзани со сопствените системи за упатување и не презел пропорционални мерки за нивно ублажување.

Во дигитална економија каде што алгоритмите одредуваат што корисникот ќе види, купи и колку долго ќе остане на платформата, прашањето станува политичко, а не само техничко.

Shein во официјална изјава рече дека сака да обезбеди безбедна и сигурна онлајн средина и дека ќе учествува конструктивно во овој процес. Компанијата нагласува дека инвестира значителни ресурси во модерирање на содржини и отстранување на забранети производи, како и дека соработува со регулаторите.

Покренувањето формална постапка не значи автоматска вина, а Законот за заштита на податоците (DSA) ѝ дозволува на компанијата да понуди корективни мерки за време на истрагата.

Сепак, потенцијалните казни, до 6% од глобалниот годишен промет, покажуваат дека станува збор за инструмент со реални финансиски последици.

Случајот Шеин се вклопува во пошироката стратегија на Европската Унија за поставување глобални стандарди во регулирањето на дигиталниот пазар.