ДO 600 ЕВРА ЗА ДОЦНЕЊЕ, БЕСПЛАТЕН БАГАЖ ПОД СЕДИШТЕ И ХОТЕЛ Нови 25 правила за летање во ЕУ од 2027 година

Европската Унија воведува нови правила со кои значително се менуваат правата на патниците во воздушниот сообраќај при доцнење, откажување на летови, пропуштени конекции и други проблеми за време на патувањето.

Новата Регулатива (ЕУ) 2026/2202 носи низа промени што ги прецизираат обврските на авиокомпаниите и ги зајакнуваат правата на патниците. Меѓу најважните се надомест до 600 евра, враќање на парите во рок од седум дена, правила за долги задржувања во авионот, хотелско сместување, храна и пијалаци, бесплатен личен предмет во кабината и можност патникот сам да организира алтернативен превоз ако авиокомпанијата не понуди соодветно решение навреме.

Новите правила ќе се применуваат од 23 октомври 2027 година во земјите членки на ЕУ.

Ова се 25-те најважни промени

1. Надомест по повеќе од три часа доцнење

Патникот ќе има право на надомест ако до крајната дестинација стигне со доцнење подолго од три часа.

2. Надомест од 250 до 600 евра

Висината на надоместот ќе зависи од должината на патувањето:

– 250 евра за патувања до 1.500 километри;

– 400 евра за летови во рамките на ЕУ подолги од 1.500 километри и за други патувања од 1.500 до 3.500 километри;

– 600 евра за подолги патувања.

Во одредени случаи надоместот од 600 евра може да биде намален за 50 отсто.

3. Поврат на парите по пет часа доцнење

Ако доцнењето при полетување достигне пет часа, авиокомпанијата мора без непотребно одложување да му понуди на патникот можност за враќање на парите.

4. Парите мора да бидат вратени во рок од седум дена

Ако патникот избере враќање на средствата наместо продолжување на патувањето, рефундацијата треба да биде извршена во рок од седум календарски дена, согласно правилата од регулативата.

5. Никој не може да ве принуди да прифатите ваучер

Авиокомпанијата може да понуди ваучер наместо враќање на парите, но патникот мора изречно да се согласи. Ваучерот не смее да биде поставен како единствено или однапред избрано решение.

6. Неискористениот ваучер повторно се претвора во пари

Кога ваучерот ќе истече, а не е искористен целосно, преостанатиот износ треба да му биде вратен на патникот најдоцна во рок од седум календарски дена.

7. Три часа за авиокомпанијата да обезбеди алтернативен превоз

Ако патувањето е прекинато, а авиокомпанијата во рок од три часа не понуди пренасочување со друг лет или со друго превозно средство под споредливи услови, патникот ќе може самиот да преземе чекори.

8. Можете сами да резервирате друг лет

По истекот на рокот, патникот може сам да организира алтернативен превоз, но треба да ја извести авиокомпанијата.

Трошоците мора да бидат неопходни, разумни и соодветни, а авиокомпанијата треба да ги надомести во рок од 14 календарски дена, до лимит од 400 отсто од целосната цена на билетот и релевантните посреднички провизии.

9. Нови правила за патниците „заробени“ во авионот

При долго задржување на пистата, авиокомпанијата мора, согласно безбедносните ограничувања, да обезбеди соодветно греење или ладење на кабината, бесплатен пристап до тоалетите и, кога е можно безбедносно, бесплатна вода за пиење.

10. По два часа мора да биде овозможено слегување од авионот

Ако задржувањето на пистата достигне два часа на аеродром во земја членка на ЕУ, авионот треба да се упати кон гејт или друга соодветна точка каде што на патниците ќе им биде овозможено да се симнат.

Исклучоци се можни поради безбедносни, имиграциски, контрола на воздушниот сообраќај или други безбедносни причини.

11. Храна и пијалаци на секои два часа

Патниците ќе имаат право на бесплатно освежување и пијалаци на секои два часа чекање.

Оброк треба да биде обезбеден по три часа, а потоа на секои пет часа, со максимум три оброци дневно.

12. Бесплатен интернет и два телефонски повици

Помошта што авиокомпанијата треба да ја обезбеди изречно ќе вклучува пристап до интернет и два телефонски повици.

13. Хотел кога е потребно ноќевање

Ако поради прекин на патувањето патникот мора да преноќи додека го чека летот или алтернативниот превоз, авиокомпанијата мора да обезбеди бесплатно хотелско сместување, како и превоз од аеродромот до хотелот и назад.

14. До три ноќевања во вонредни околности

Кога прекинот на патувањето е предизвикан од вонредни околности што не можеле да бидат избегнати, авиокомпанијата може да го ограничи хотелското сместување на три ноќевања.

Ова ограничување не се применува на ист начин за одредени патници со специфични потреби, меѓу кои се лицата со попреченост или намалена подвижност, бремените жени и други категории утврдени со регулативата.

15. Бесплатен личен предмет во кабината

Патникот ќе има право бесплатно да внесе еден личен предмет во кабината.

Личниот предмет е дефиниран како нерегистриран багаж со максимални димензии 40 × 30 × 15 сантиметри, или предмет што може да се смести под седиштето пред патникот.

16. Рачниот багаж на тркала не мора секогаш да биде бесплатен

Новите правила не значат дека секоја авионска карта автоматски ќе вклучува бесплатен куфер на тркала во кабината.

Сепак, ако одредена цена вклучува рачен багаж, таа опција треба да биде прикажана на јасен начин уште пред почетокот на резервацијата, за патникот да може да ја спореди вистинската цена.

Ако авиокомпанијата поради недостиг на простор или промена на авионот мора дозволениот рачен багаж да го префрли во багажниот простор, не смее да наплати дополнителна такса.

17. Бесплатна исправка на грешка во името

Едноставна правописна грешка во името на билетот повеќе не би требало да значи дополнителен трошок.

Ако барањето е поднесено најдоцна 48 часа пред планираното полетување, авиокомпанијата мора најмалку еднаш бесплатно да ја исправи правописната грешка или да изврши соодветно административно ажурирање на името.

Ова, сепак, не значи дека билетот може да се префрли на друго лице.

18. Пари назад и при сместување во пониска класа

Ако авиокомпанијата го смести патникот во повисока класа од платената, не смее да бара дополнително плаќање.

Ако патникот, пак, биде сместен во пониска класа, треба да добие поврат на дел од цената во рок од 14 дена.

Повратот изнесува најмалку 30 отсто од цената на летот за патувања до 1.500 километри, 50 отсто за повеќето средни релации и 75 отсто за подолгите летови.

19. Девет месеци за барање надомест – 30 дена за одговор

Патникот ќе има девет месеци од датумот на полетување наведен на билетот за да поднесе барање за надомест.

Авиокомпанијата треба да го потврди приемот и во рок од 30 календарски дена или да го исплати надоместот или да објасни зошто барањето е одбиено.

20. Нови правила за жалби

Авиокомпаниите и посредниците ќе мора да имаат механизам за решавање на жалбите.

Патникот ќе може да поднесе жалба во рок од 12 месеци од летот или од датумот кога летот требало да се реализира, односно во рок од три месеци од поднесувањето на барањето за надомест – зависно од тоа кој рок истекува подоцна.

Приемот на жалбата треба да биде потврден во рок од седум работни дена, а одговорот да биде доставен во рок од еден месец. Во оправдани случаи, конечниот одговор може да биде даден во рок од најмногу два месеца.

21. Што ако го пропуштите летот за поврзување?

Ако патникот го пропушти поврзаниот лет поради проблем со претходниот лет, авиокомпанијата што го извршува првиот лет ќе има обврска да обезбеди пренасочување и помош.

Ако не може да обезбеди пренасочување во рок од пет часа од времето на поаѓање наведено на билетот за пропуштениот лет, мора да понуди враќање на парите.

Ако патникот до крајната дестинација стигне со доцнење подолго од три часа, може да има право и на надомест.

22. Родителите и децата ќе треба да седат едно до друго

Детето во придружба треба да може да седи на соседно седиште со возрасниот што го придружува, без дополнителен трошок, доколку патуваат според истиот договор за превоз.

Ако нема слободни соседни места, авиокомпанијата треба да направи напори да ги смести заедно.

23. Детските колички до авионот

Бебињата и децата ќе може да ги користат своите колички до гејтот или до вратата на авионот без дополнителен трошок.

Предвидено е и приоритетно качување за децата со колички и нивните придружници.

24. Дополнителна заштита за лицата со попреченост

Информациите за патниците ќе треба да бидат достапни во пристапен формат.

При прекин на патувањето, лицата со попреченост или намалена подвижност ќе имаат право на соодветна помош, а при пренасочување треба да се избегнуваат дополнителни преседнувања кога тоа е можно.

25. Бесплатна вода и места за полнење уреди

Новите правила предвидуваат дополнителни обврски поврзани со условите на аеродромите, вклучително и достапност на бесплатна вода за пиење и места за полнење електронски уреди.

Што значи сето ова за патниците?

Новите правила имаат цел попрецизно да утврдат што треба да се случи кога патувањето со авион нема да се одвива според планот – од доцнење и откажување на летот, до пропуштена конекција или долго задржување во авионот.

Особено значајна промена е тоа што патникот, под одредени услови, ќе може сам да организира алтернативен превоз доколку авиокомпанијата не понуди соодветно решение во предвидениот рок. Во таков случај, неопходните, разумни и соодветни трошоци може да бидат надоместени до утврдениот лимит.

Авиокомпанијата нема автоматски да може да се повика на „вонредни околности“ за да избегне исплата на надомест. Таа ќе треба да докаже директна причинско-последична врска меѓу вонредниот настан и прекинот на летот, како и дека прекинот не можел да биде избегнат и покрај преземањето на сите разумни мерки.

Новата регулатива е усвоена од Европскиот парламент и Советот на ЕУ на 16 септември 2026 година и е објавена во Службениот весник на ЕУ на 2 октомври. Ќе се применува од 23 октомври 2027 година.