ДАНСКАТА МИСИЈА НА ГРЕНЛАНД НЕ БЕШЕ ВЕЖБА Данска се подготвувала за воен одговор ако САД го нападнат островот

 

Данските војници пред една недела заминаа на Гренланд со боева муниција и со наредба да се спротивстават на непријателска инвазија, односно беа подготвени да одговорат со оружје на можна американска инвазија врз островот, објави данскиот јавен радиодифузен сервис ДР.

Самиот факт дека данските војници пристигнаа на арктичкиот остров со боева муниција сугерира дека вежбата „Арктичка издржливост“ всушност беше конкретна и сериозна подготовка за најлошото сценарио – американски напад на данската територија. ДР пишува дека боевата муниција им се дава на војниците само во случај на непријателска инвазија или државен удар.

„Вооружените сили мора да ја зајакнат својата способност да го спроведат одбранбениот план на Гренланд што е можно поскоро“, се вели во наредбата, врз основа на која воените и цивилните авиони почнаа систематски да транспортираат војници и опрема од Данска во Гренланд пред десетина дена.

„Данските вооружени сили ќе ја спроведуваат вежбата „Арктичка издржливост“ во Арктикот и Северниот Атлантик заедно со сојузниците на НАТО уште долго време. Активностите во Гренланд се продолжение на зголеменото присуство во Гренланд, кое почна во 2025 година. Зголеменото присуство во Гренланд е последица на променетата безбедносна и политичка ситуација“, се вели на веб-страницата на данските вооружени сили.

Политичка решителност во одбраната на суверенитетот

ДР истакнува дека постои силна политичка волја за спротивставување на американскиот напад и во владејачката коалиција и во опозициските партии. Никој не помислил дека Данска може воено да им парира на САД, но се заклучило дека треба да имаат план за сценарио на вооружена конфронтација и со тоа да ја зголемат политичката цена за американскиот претседател Доналд Трамп, доколку одлучи да оди по воен пат.

Ниту владата ниту опозициските партии не сметаат дека е веројатно Американците да го нападнат Гренланд, но во тој момент дури ни самиот Трамп не ја исклучуваше таквата можност.

– За жал, американскиот претседател не ја исклучи употребата на воена сила. Затоа, не можеме ниту ние да ја исклучиме – изјави данската премиерка Мете Фредериксен на почетокот на оваа недела.

Ризикот од американски напад на островот сега е значително помал, откако американскиот претседател Трамп во својот говор на Светскиот економски форум во Давос нагласи дека се откажува од употребата на сила во Гренланд и се свртува кон преговори со Данска.

Данските медиуми пишуваат за три клучни точки од идниот договор: воспоставување нови американски бази на Гренланд, американско право на вето врз експлоатацијата на гренландските ресурси од страна на трети земји и продолжување на данскиот суверенитет над најголемиот остров во светот, со можност за прогласување независност. Единствената новина во преговорите е тоа што САД би добиле суверенитет над новите бази, односно тие области би станале американска територија.

– Досега не можев да замислам ситуација каде данските војници одат на мисија со боева муниција. Тоа не беше симболична вежба, туку спроведување на одбранбен план. Мислам дека воената криза сега е завршена, но политичката криза околу суверенитетот е далеку од завршена – вели Стен Рининг, професор по воени студии на Универзитетот во Јужна Данска и експерт за НАТО.

Клучни беа отпорот во Конгресот и падот на берзата

На прашањето дали за мирно решавање на кризата со Гренланд е клучно Данска и другите земји да сигнализираат дека се подготвени да пружат отпор, Рининг одговори:

– Не, не мислам така. Трамп виде дека има отпор во Конгресот, дека берзите паднаа и дека каматните стапки се зголемија. Тоа го повреди и затоа се предомисли.

Данските медиуми проценуваат дека моментно неколку стотици дански војници се стационирани на Гренланд и дека нивниот број би можел да се зголеми на илјада до крајот на оваа година. Меѓу другите, во Гренланд се испратени оклопни пешадиски единици, инженери и морнарица. Дански борбени авиони Ф-35 (произведени во САД) исто така летаат над Гренланд за прв пат.