АЛТЕРНАТИВИТЕ БЕЗ ЧАД НЕ ВЛИЈААТ ВРЗ КВАЛИТЕТОТ НА ВОЗДУХОТ ВО ЗАТВОРЕН ПРОСТОР Научни истражувања ја покажуваат разликата помеѓу цигарите и уредите за загревање тутун

Користењето на алтернативни тутунски производи во затворен простор не влијае врз квалитетот на воздухот внатре, за разлика од користењето на традиционални цигари кое има значително влијание во затворени простории, заклучија бројни странски, но и домашни експерти уште пред неколку години, анализирајќи ги и споредувајќи ги податоците од стотици истражувања и студии направени низ светот. Целта на овие истражувања е да се докажат клучните разлики меѓу традиционалните цигари и алтернативните производи без чад и да се потенцира дека станува збор за две различни категории производи, што е клучно при креирањето на јавно-здравствените политики во развиените земји во светот, во кои алтернативите без чад се еден од основните елементи на концептот за намалување на штетите.

Главната причина поради која се јавува разликата меѓу двете категории производи е начинот на кој се третира тутунот кај традиционалните цигари и уредите за контролирано загревање тутун. Кај цигарите, тутунот гори во услови на недоволно количество кислород при висока температура околу 800 степени Целзиусови. При вакви услови на согорување на тутунот, се создава чад кој содржи повеќе од 6.000 супстанции, меѓу кои има и цврсти честички, метали, но и јаглерод моноксид. Над 100 од овие супстанци имаат докажано или пак потенцијално негативно дејство врз здравјето на луѓето. Од друга страна, при користењето уреди што само го загреваат, но не го горат тутунот, се создава аеросол кој има сосема поразличен состав од чадот.

Сознанијата добиени на светско ниво, кај нас ги потврди студијата „Правни, економски и медицински согледувања кон концептот за намалување штети од користење тутун“ што ја спроведе Центарот за правни истражувања и анализи (ЦПИА) во 2023 година. Во делот на испитувањето на медицинските аспекти за намалувањето штети од користењето тутун, авторите на студијата анализирале податоци добиени во релевантни светски истражувања. Во еден дел од студијата, авторите го отвораат прашањето за влијанието на аеросолот генериран од уредите за контролирано загревање на тутунот, како и на чадот генериран од конвенционалните цигари врз индивидуалното здравје на корисникот на овие производи. Во поширок контекст на загадувањето на непосредната околина, како и влијанието врз здравјето на луѓето во близина, авторите наведуваат дека есенцијално е прашањето за влијанието на споменатите уреди врз квалитетот на воздухот во затворени простории.

– Користењето на уредите за контролирано загревање на тутунот практично не влијае врз квалитетот на воздухот во затворени простории од различен тип. Во амбиенталниот воздух во овој случај се присутни само три соединенија во значајни концентрации: глицеролот (кој не е полутант), ацеталдехидот и, секако, никотинот. Концентрациите на ацеталдехидот и никотинот се значително пониски од максимално дозволените вредности – пишува во студијата на ЦПИА.

Токму врз основа на собраните резултати, анализи и светски искуства, уредите што го загреваат тутунот до одредена температура, без да го горат, добија одобрение за помала изложеност на штетни супстанции за време на употреба од еден од најрелевантните здравствени регулатори во светот – Американската администрација за храна и лекови (FDA). ФДА ги класифицираше овие уреди во категоријата производи со „модифициран ризик“ (MRTP) и потврди дека нивната употреба значително го намалува производството на штетни и потенцијално опасни супстанции.