ИСТОРИСКИ МОМЕНТ ЗА ИНВЕСТИТОРИТЕ „СпејсИкс“ на Маски на 12 јуни излегува на берза

Од 12 јуни, дел од акциите на компанијата „СпејсИкс“ (SpaceX), кои досега можеа да ги поседуваат само Илон Маск и избрана група богати приватни инвеститори, треба да почнат да се тргуваат на берзата.

Најавеното лансирање на компанијата на берзата предизвика огромен интерес кај инвеститорите низ светот, а според проценките, вредноста на компанијата би можела да достигне дури 1,75 милијарди долари.

Компанијата  планира да собере околу 75 милијарди долари преку почетна јавна понуда (IPO), што би можело да стане најголемата ваква емисија во историјата на глобалните финансиски пазари.

Побарувачката веќе ги надмина очекувањата, па инвестициските банки, според медиумите, добиле двојно повеќе барања отколку што има достапни акции.

Посебно внимание привлече одлуката да се резервираат дури 30% од понудените акции, или во вредност од околу 22,5 милијарди долари, за мали инвеститори.

Ваквиот потег е невообичаен за големите IPO, кои генерално се доминирани од институционални фондови и големи инвеститори.

Дури и оние кои не се регистрираат директно за купување акции веројатно наскоро ќе станат ко-сопственици на „СпејсИкс“ преку пензиските фондови, бидејќи повеќето заштеди за пензионирање завршуваат во акции на големи компании.

Заинтересираните инвеститори ќе мора да исполнат одредени услови кај брокерските куќи, вклучително и отворање соодветни сметки и изразување интерес пред да се утврди конечната цена на акциите.

Некои брокерски компании веќе ги намалија минималните услови за учество со цел да им овозможат на повеќе граѓани пристап до една од најбараните инвестиции во годината.

„СпејсИкс“ објави дека квалификувани инвеститори од повеќе од 30 земји, вклучувајќи ги Сингапур, Германија, Франција, Велика Британија, Австралија, Индија и Обединетите Арапски Емирати, ќе можат да учествуваат во купувањето акции, во согласност со локалните прописи.

Оние кои нема да добијат акции за време на процесот на IPO ќе можат да ги купат по почетокот на тргувањето на берзата, кога се очекуваат значителни флуктуации на цените поради големата побарувачка.

Аналитичарите предупредуваат дека високата проценета вредност на компанијата подразбира континуиран силен раст во наредните години.

SpaceX моментално доминира на пазарот за комерцијални лансирања благодарение на ракетата Falcon 9 и сателитската мрежа Starlink, која обезбедува интернет услуги за милиони корисници ширум светот, според „BusinessTimes“.

Во исто време, компанијата интензивно ја развива ракетата Starship, клучен проект за идните мисии на Месечината и Марс.

Сепак, „СпејсИкс“ во проспектот наведува дека не очекува профитабилност во скоро време, што е еден од главните ризици за инвеститорите.

Експертите истакнуваат дека компанијата е во индустрија која бара огромни инвестиции, додека нејзината пазарна вредност во иднина ќе зависи од успехот на вселенските програми, развојот на вештачката интелигенција и конкуренцијата од други технолошки компании кои исто така планираат да излезат на берза.

Вистинскиот ризик, но и потенцијалот, лежи во вештачката интелигенција. Компанијата за вештачка интелигенција на Маск, xAI, е исто така вклучена во SpaceX, заедно со плановите за изградба на центри за податоци во вселената. Идејата е дека ваквите центри би можеле да обезбедат огромна компјутерска моќ, да се напојуваат од Сонцето и да се ладат од вселенски студ, а истовремено да градат бази на Месечината и Марс.

Во проспектот, „СпејсИкс“ проценува дека вкупниот пазар за неговите услуги вреди 28,5 милијарди долари, од кои дури 26,5 милијарди одат на вештачка интелигенција. Со други зборови, за да ја оправдаат моменталната вредност на компанијата, инвеститорите мора да веруваат дека индустријата за вештачка интелигенција ќе порасне до обем споредлив со целата економија на САД или Европа.

Дополнителен проблем за некои инвеститори е степенот на контрола на Маск врз компанијата. Во проспектот, тој е наведен како основач, главен извршен директор, главен директор за технологија и претседател на одборот. Иако поседува 42% од компанијата, неговите акции носат дополнителни права на глас, што значи дека ефикасно контролира 85% од SpaceX.

И покрај ова, интересот на инвеститорите покажува дека многумина веруваат дека SpaceX претставува една од клучните компании во идната вселенска економија.

Почетната јавна понуда на „СпејсИкс“ би можело да биде најголемата продажба на акции од ваков вид во историјата, но и почеток на серија слични IPO-и од компании поврзани со вештачката интелигенција, како што се Anthropic и OpenAI.

Компанијата  моментално продава само 5% од своите акции, во вредност од околу 75 милијарди долари, но штом ќе се отворат вратите, дополнителни акции во вредност од трилиони долари би можеле да се појават на пазарот во наредните месеци и години.

Тоа би можело да тестира колку реална побарувачка од инвеститорите постои за вештачка интелигенција и визијата на Маск за иднината.