📽️ 500 ДЕНА БЕЗ СВЕТЛИНА, 70 МЕТРИ ПОД ЗЕМЈА И БЕЗ КОНТАКТ СО ЛУЃЕ Екстремната спортистка раскажува за животот во пештера

Шпанската екстремна спортистка Беатрис Фламини поминала речиси година и пол во пештера, на длабочина од 70 метри, без вообичаен контакт со надворешниот свет и без сигурна претстава за времето. Кога во април 2023 година тимот дошол да ја изведе на површината, таа била убедена дека поминале само околу 160 до 170 дена. Нејзиното искуство станало еден од најнеобичните експерименти за човечката издржливост и влијанието на изолацијата врз мозокот.

Беатрис Фламини, шпанска алпинистка и спортистка во екстремни дисциплини, влегла во пештера во областа Гранада на 20 ноември 2021 година. Нејзиниот престој под земја бил дел од проектот „Timecave“, осмислен за да се истражат промените во човечката перцепција на времето и последиците од продолжената изолација.

За време на експериментот, Фламини немала часовник ниту други вообичаени временски ориентири, а тимот што ја следел однадвор избегнувал директен контакт со неа. Истражувачи, психолози, спелеолози и други стручњаци го следеле проектот и нејзината состојба, без да ѝ го откриваат текот на времето.

Кога во април 2023 година конечно излегла од пештерата, Фламини била пречекана од тимот и блиските. Но, најголемото изненадување за неа било сознанието колку долго всушност била под земја.

– Сè уште сум заглавена на 21 ноември 2021 година. Не знам ништо за светот – рекла таа по излегувањето.

Мислела дека поминале само 160 до 170 дена

Без часовник, дневна светлина и редовни информации од надворешниот свет, Фламини постепено ја изгубила претставата за времето. На почетокот се обидувала да ги брои деновите, но со текот на времето ѝ станало сè потешко да ја одржува таа сметка.

Кога тимот пристигнал да ја изведе од пештерата, таа не очекувала дека експериментот е завршен. Верувала дека поминале околу 160 до 170 дена, а не повеќе од една година.

Нејзиното искуство им дало на истражувачите можност да проучуваат како отсуството на вообичаени временски сигнали влијае врз човечката перцепција. Кога човек нема сончева светлина, часовник, распоред или редовен контакт со други луѓе, биолошкиот ритам и чувството за денови и месеци може значително да се променат.

Звуци што ги слушала во тишината

Еден од најнеобичните делови од нејзиниот престој биле аудитивните халуцинации. Фламини раскажала дека во долгите периоди на тишина почнала да слуша звуци што не можела да ги поврзе со реален извор.

– Молчиш, а мозокот сам си измислува звуци – објаснила таа подоцна.

Во еден момент искуството станало толку убедливо што побарала од тимот да ѝ испрати уред за да ги сними звуците, уверена дека не станува збор за халуцинации.

Подоцна, сепак, ги опишала овие искуства како последица на долгите периоди на тишина и изолација. Според неа, не станувало збор само за физичка осаменост, туку и за начинот на кој мозокот се приспособува кога му недостигаат вообичаените надворешни дразби.

Научниците не се согласувале околу нејзината состојба

Искуствата на Фламини предизвикале различни реакции кај членовите на тимот што ја следел. Дел од нив биле загрижени за нејзината психолошка состојба и сметале дека звуците што ги слуша може да бидат знак на силен стрес.

Од друга страна, спортската психолошка Дебора Годоји Искјердо сметала дека Фламини добро се справува со ситуацијата и дека ваквите доживувања можат да се појават при екстремна изолација. Наместо веднаш да се прекине експериментот, предложила да ѝ се обезбедат повеќе книги и сложувалки, за да има со што да го ангажира умот.

Овој случај покажува колку е сложено да се процени психолошката состојба на човек кој подолг период живее без нормална социјална интеракција и временски ориентири. Сепак, искуството на една личност само по себе не е доволно за да се извлечат општи заклучоци за тоа како изолацијата влијае врз сите луѓе.

Како преживеала 500 дена под земја?

Фламини ја организирала секојдневната рутина со активности што можела да ги извршува во пештерата. Читала, пишувала, цртала, плетела волнени капи и вежбала за да ја одржува физичката кондиција.

За време на престојот прочитала околу 60 книги и, според објавените извештаи, испила приближно 1.000 литри вода. Таа се водела според сопствените телесни потреби: јадела кога била гладна, пиела кога била жедна и спиела кога чувствувала потреба.

Нејзиниот престој бил поддржан од тим што ѝ обезбедувал неопходни материјали и храна, како и отстранување на отпадот. Така, иако била изолирана од непосреден човечки контакт, експериментот не значел дека целосно била оставена без логистичка поддршка.

Еден од најтешките моменти, според нејзиното сведоштво, бил периодот кога пештерата ја нападнале муви. Таа раскажала дека инсектите се намножиле и дека ситуацијата ѝ предизвикала сериозни непријатности.

И покрај тешкотиите, Фламини подоцна изјавила дека никогаш не помислила да се откаже и дека, всушност, не сакала да излезе кога тимот дошол по неа.

Што се случило со нејзиното тело по излегувањето?

По излегувањето од пештерата, Фламини била прегледана од лекари и психолози. Првичните прегледи биле охрабрувачки, но долгото отсуство на нормални услови за движење и изложување на светлина оставило одредени последици.

Таа имала проблеми со рамнотежата и со нормалното одење, а по излегувањето носела очила за сонце за да се приспособи на силната дневна светлина. Се пожалила и на проблеми со краткорочното паметење, поради што понекогаш морала повторно да ги слушне прашањата што ѝ ги поставувале новинарите.

Нејзиниот случај привлекол внимание и поради можноста да помогне во истражувањето на биолошките ритми, концентрацијата, меморијата и психолошките реакции при долготрајна изолација.

Сепак, не треба сите последици да се припишуваат само на темнината или на престојот под земја: за да се утврдат причините и долгорочните ефекти, потребни се соодветни медицински и научни процени.

Експеримент што го привлече вниманието на светот

Приказната на Беатрис Фламини стана светска вест во април 2023 година, кога излезе од пештерата во близина на Мотрил, во покраината Гранада. Нејзиниот подвиг беше опишан како рекорден престој во пештера во изолација, иако точниот статус на рекордот зависи од критериумите и од тоа како се смета времетраењето на изолацијата.

За Фламини, целта не била само да постави рекорд, туку и да открие како ќе реагира нејзиното тело и ум во екстремни услови. По излегувањето, таа го опишала искуството како извонредно и тешко повторливо, нагласувајќи дека многу ѝ значела поддршката од професионалниот тим.

Нејзината приказна останува впечатлив пример за тоа колку длабоко може да се промени чувството за време кога човек е отсечен од вообичаениот ритам на животот – и колку е важно ваквите екстремни искуства да се разгледуваат и од човечки и од научен аспект.