ПРОПАДНА ПЛАНОТ ЗА ИТЕН ПРИЕМ НА УКРАИНА ВО ЕУ Редот важи за сите, ќе важи и за Зеленски

Идејата Украина експресно да стане членка на Европската унија, можеби веќе во следните неколку години, наиде на сериозен отпор во европските престолнини. Според информации на европските медиуми и од агенцијата Ројтерс, предлогот за забрзано пристапување на Киев во Унијата практично е ставен на „мраз“, бидејќи неколку влијателни членки сметаат дека таквиот процес би бил политички и институционално ризичен.

Привлечен, но нереален план

Планот за забрзано членство се појави во контекст на пошироки дипломатски разговори за идната архитектура на безбедноста во Европа и можните гаранции за Украина по војната со Русија. Во некои дипломатски кругови се разгледувало сценарио според кое Украина би можела да стане членка на ЕУ до крајот на деценијата, па дури и порано, доколку се применат специјални механизми за скратување на пристапниот процес.

Но, според извори на Ројтерс, повеќе европски влади веднаш реагирале резервирано. Еден висок европски дипломат изјавил дека идејата за забрзано членство „звучи политички привлечно, но во пракса е исклучително комплицирана“, додавајќи дека пристапувањето мора да остане процес заснован на конкретни реформи.

Падна ентузијазмот и на Каја и на Урсула

Шефицата на европската дипломатија, Каја Калас, неодамна изјави дека во моментов нема консензус меѓу земјите членки за конкретен датум за членство на Украина. „Не чувствувам дека земјите-членки се подготвени да дадат датум за пристапување“, рече таа, нагласувајќи дека проширувањето на ЕУ мора да се темели на заслуги и исполнување на условите.

Сличен став изрази и претседателката на Европската комисија, Урсула фон дер Лајен, која нагласи дека Украина направила значителен напредок во реформите, но дека процесот мора да се движи во рамките на европските правила. „Украина припаѓа во европското семејство, но пристапувањето е процес што се заснова на заслуги“, изјави таа во повеќе наврати.

Зеленски попусто лобираше

Од друга страна, украинскиот претседател Володимир Зеленски инсистира дека интеграцијата во ЕУ е прашање на безбедност и стабилност за неговата земја. „Нашата цел е јасна – Украина мора да стане членка на Европската унија“, порача Зеленски, додавајќи дека Киев е подготвен да ги исполни сите потребни реформи за да го забрза процесот.

Украинските власти во последните месеци активно лобираат за побрз пристапен процес, тврдејќи дека војната ја забрзала модернизацијата на институциите и дека земјата веќе направила значителни чекори во борбата против корупцијата и реформата на правосудството.

„Ако ја примиме Украина, што ќе им кажеме на другите?“

Сепак, дел од европските влади предупредуваат дека прераното членство може да го поткопа системот на проширување на ЕУ. Еден европски дипломат за Ројтерс изјавил дека „ако ги прескокнеме правилата за една земја, ќе биде многу тешко да им објасниме на другите кандидати зошто тие мора да ги почитуваат“.

Во неколку престолнини постои и сериозна загриженост за економските последици. Украина е голема земја со огромен аграрeн сектор и со значителни потреби за финансиска поддршка, што би имало директно влијание врз буџетот на Европската унија и распределбата на европските фондови.

Бриселските бирократи секогаш имаат алтернативни планови

Поради тоа, во Брисел се разгледуваат и алтернативни модели за интеграција. Една од идеите е Украина постепено да се интегрира во одделни европски политики – на пример, во единствениот пазар или во одредени економски програми – без веднаш да стане полноправна членка.

Во меѓувреме, дел од европските лидери предупредуваат дека ЕУ мора да се подготви институционално пред ново големо проширување. Тоа значи реформи во начинот на донесување одлуки, буџетската политика и распределбата на средствата меѓу членките.

Ситуацијата дополнително ја комплицира фактот што на ред за членство чекаат и други кандидати, особено земјите од Западен Балкан, кои со години се во пристапниот процес. Во некои европски престолнини се смета дека фаворизирањето на Украина може да создаде политичка тензија во регионот.

„Силен кандидат“ е утешната флоскула за Киев

И покрај резервите, европските лидери постојано нагласуваат дека иднината на Украина е во Европската унија. Прашањето, сепак, не е дали Украина ќе стане членка, туку кога и под кои услови тоа ќе се случи.

Засега е јасно дека идејата за „експресно“ членство нема доволно поддршка меѓу земјите членки. Украина останува силен кандидат, но патот кон Брисел, како што покажува актуелната дебата, ќе биде подолг и покомплициран отколку што многумина очекуваа.