НАУЧНИЦИТЕ ДОЈДОА ДО ВАЖНО ОТКРИТИЕ Недостатокот на овој минерал во телото значително го зголемува ризикот од деменција

Деменцијата е една од водечките причини за инвалидитет и смрт кај постарите лица. Тоа е група на симптоми кои влијаат на меморијата, размислувањето, однесувањето и способноста за извршување на секојдневните активности.

Денес, деменцијата влијае на повеќе од 55 милиони луѓе ширум светот, а се проценува дека до 2030 година овој број ќе се зголеми на 78 милиони, со трошоци за нега кои би можеле да надминат два трилиони долари.

Превенцијата е клучна. Доказите покажуваат дека можеме да влијаеме на ризикот од деменција преку животни навики: балансирана исхрана, физичка активност, избегнување на пушење и прекумерен алкохол, но и управување со стресот и депресијата.

Зошто е важен магнезиумот

Магнезиумот (Mg) е четвртиот најзастапен електролит во телото и е важен за правилно функционирање на клетките и органите. Тој ја преминува крвно-мозочната бариера и игра клучна улога во развојот и функционирањето на нервниот систем. Иако точните механизми сè уште не се целосно познати, магнезиумот може:

– да ги заштити мозочните клетки од оксидативен стрес и воспаление,

– да ги одржи миелинските обвивки на нервите,

– да го намали оштетувањето предизвикано од прекумерно активирање на одредени рецептори и внес на калциум.

Студиите врз животни покажуваат дека недостатокот на магнезиум ја намалува меморијата, додека додатоците на магнезиум го подобруваат учењето и меморијата и ја намалуваат невроинфламацијата.

Што покажуваат истражувањата

Истражувањата врз луѓето даваат мешани резултати. Некои покажуваат дека поголемиот внес на магнезиум од храна и додатоци е поврзан со подобри резултати на когнитивни тестови или помал ризик од благи когнитивни оштетувања. На пример, студија на кинески возрасни лица над 55 години покажала дека луѓето со највисок внес на магнезиум имаат помал ризик од когнитивни проблеми, особено жените, пишува Science Direct.

Врз основа на досегашните истражувања, постои умерено сигурна поврзаност помеѓу магнезиумот во крвта и деменцијата и когнитивниот пад. Повеќето студии ја покажуваат таканаречената U-форма: Најнискиот ризик од деменција е јасен околу серумските нивоа на магнезиум од 0,85 mmol/L. Од друга страна, доказите за внес на магнезиум преку храна или додатоци се сметаат за послаби бидејќи резултатите од студиите не се секогаш конзистентни и не е утврдена јасна поврзаност доза-ефект.

Внес на магнезиум во исхраната: Поголемиот внес на магнезиум преку храна и додатоци е поврзан со подобри резултати на когнитивни тестови и помал ризик од благо когнитивно оштетување. На пример, студија во Кина на луѓе над 55 години покажала дека луѓето во највисокиот квартил на внес на магнезиум имале значително помал ризик од когнитивни проблеми, особено жените, пишува Science Direct.

Крвни биомаркери: Ниските нивоа на магнезиум во серумот се поврзани со Алцхајмерова болест, додека резултатите за цереброспиналната течност и другите биомаркери се помалку јасни. Серумот е сè уште најчесто користениот индикатор бидејќи го одразува нивото на активен јонизиран магнезиум.

Однос на калциум и магнезиум: Калциумот и магнезиумот се натпреваруваат за апсорпција, па затоа неурамнотежениот внес може да влијае на функцијата на мозокот. Студиите покажуваат дека оптималниот сооднос на калциум и магнезиум во исхраната може да го намали ризикот од деменција и да ги подобри резултатите на когнитивните тестови.

Од друга страна, долгорочните студии не секогаш потврдуваат јасна врска помеѓу внесот на магнезиум и деменцијата, а разликите може да зависат од односот на калциум и магнезиум во исхраната. Имено, калциумот и магнезиумот „се натпреваруваат“ за апсорпција, па затоа избалансираниот внес на двата минерали може да биде важен за оптимална функција.

Биомаркери на магнезиум и мозокот

Количината на магнезиум во крвта може да биде корисен индикатор за здравјето на мозокот. Ниските нивоа на магнезиум во серумот се поврзани со Алцхајмеровата болест, иако резултатите се различни за цереброспиналната течност и другите биомаркери. Ова сугерира дека следењето на нивоата на магнезиум во крвта може да помогне во проценката на ризикот од когнитивен пад.

Што знаеме и што сè уште треба да се истражи

Магнезиумот е ветувачки фактор за зачувување на мозокот и спречување на когнитивниот пад, но сè уште не е дефинитивен лек или „магично апче“. Сепак, веќе може да се извлечат некои практични препораки: балансирана исхрана богата со магнезиум (ореви, семки, мешунки, зелен лиснат зеленчук) може да помогне во зачувувањето на когнитивните функции, следењето на односот на калциум и магнезиум во исхраната е важно за оптимална апсорпција и функција на мозокот, а додатоците на магнезиум може да бидат корисни во случаи на докажан недостаток, но долгорочните ефекти сè уште се истражуваат.

Досегашните студии сугерираат дека магнезиумот има потенцијална улога во заштитата на мозокот, но доказите сè уште не се конечни. Потребни се големи студии кои ќе го следат долгорочниот внес на магнезиум од храна и додатоци, разни биомаркери, како и интеракциите со други хранливи материи како што е калциумот.

Како заклучок, магнезиумот е ветувачки, но сè уште релативно неистражен фактор за зачувување на когнитивното здравје. Редовната, балансирана исхрана, заедно со следењето на внесот на магнезиум, би можела да биде едноставен чекор во превенцијата на деменција.