НАСКОРО ГИ ПОМЕСТУВАМЕ СТРЕЛКИТЕ НА ЧАСОВНИКОТ Докторка објаснува дали е подобро зимското или летното сметање на времето
Иако стрелките на часовникот се поместуваат двапати годишно, прашањето што постојано се поставува е - кој временски систем е всушност поприроден и подобар за нашето здравје: летен или зимски?
Неврологот и епилептолог Ана Срук објаснува за Нет.хр зошто зимското сметање на времето е поприродно за нашето тело и зошто прилагодувањето на летното сметање на времето е потешко.
– Хронобиологијата, науката што ги проучува биолошките ритми, во голема мера се согласува дека стабилното стандардно (зимско) сметање на времето е поповолно за човечкото тело од летното сметање на времето – вели Срук.
Стандардното време е најблиску до „природниот“ дневен ритам: биолошки е најповолно кога пладнето на часовникот барем приближно се совпаѓа со времето на дневниот максимум на сончева светлина, а утринската светлина пристигнува доволно рано за да го стимулира будењето и да го синхронизира внатрешниот часовник.
– За време на летното сметање на времето, целиот друштвен распоред е поместен еден час понапред во однос на сончевиот ритам, што значи дека, според часовникот, сонцето изгрева подоцна, го достигнува својот врв подоцна и заоѓа подоцна – објаснува таа.
– Како резултат на тоа, утрото е потемно, што го отежнува раното станување, додека доцната вечерна светлина го одложува лачењето на мелатонин и го поместува времето на природна поспаност кон подоцнежните часови.
Последици врз здравјето
Потсетете се дека промената на стрелките на часовникот има последици врз нашето здравје: – Главната промена не се случува на стрелките, туку во нашиот биолошки часовник. Наместо само да изгубиме еден час сон, го нарушуваме фино подесениот систем на внатрешни ритми што ги регулираат речиси сите телесни функции – од лачење на хормони и регулирање на крвниот притисок до метаболизам и имунолошки одговор. Можеме да го сметаме циркадијалниот ритам како внатрешен распоред на работа на телото, долг приближно 24 часа, кој одредува кога телото е подготвено да биде будно и кога треба да забави и да заспие – објаснува Срук.
„Се заговара трајно задржување на зимското сметање на времето“
Оваа состојба на таа хронична „циркадијална нерамнотежа“, во кое работното и училишното време се регулирани од часовникот, а не од светлината, е поврзана со поголем ризик од нарушувања на спиењето, нарушено ментално здравје и негативни кардиометаболни исходи – додава таа.
– Токму затоа професионалните здруженија и сè поголем број истражувачи се залагаат за трајно задржување на стандардното време како биолошки поповолно решение за населението, иако дел од јавноста субјективно претпочита долги, светли летни вечери за слободно време и социјални активности – вели докторката.