Дури во 14 и во 15 век било прифатено еквиноционалното време по кое должината на еден час е иста во текот на целата година.

Како се одвивала еволуцијата на календарите?

Египетски календар

Египќаните први го направиле календарот со кој времето се мерело со помош на годината. За една година Земјата врти цел круг околу Сонцето.

Како и сите историски народи, Египќаните најпрво користеле лунарен календар, базиран на Месечината. Времето во Египет најпрво се сметало од една полна Месечина до друга, а по секои три полни Месечини доаѓало до излевање на реката Нил, а тоа било повод за прославување празник, бидејќи земјата станувала плодна.

За да би знаеле кога доаѓаат празниците, Египќаните се обиделе да направат календар со помош на кој нема да зависат само од Месечината. Па така, нивните астрономи забележале дека на секои 12 месеци на небото се појавува ѕвездата Сириус, а периодот помеѓу двете појави на оваа ѕвезда го нарекле – година.

Како што се развивала астрономијата во Египет, така и годините се поделиле на 365 дена и на 12 месеци. Интересно е како ги броеле годините. Со доаѓањето на секој нов фараон на власт, броењето на годините започнувало од самиот почеток. Па така, во Египет, наместо да се каже 250-та година, таму се кажувало 15-та година откако фараонот „тој и тој“ е на власт.

Римски календар

Римјаните ги удриле темелите на современиот календар. Самиот збор „календар“ потекнува од латинскиот јазик – calendarium, а за Римјаните тоа претставувал назив за „книга на долгови“. Имено, првиот ден во секој месец бил период кога требало да се вратат сите долгови.

Во тоа време не постоеле називи за деновите во неделата, па Римјаните го делеле месецот на два дела, а не на четири седмици.

На почетокот, Римјаните користеле година која имале 10 месеци, а двата месеци ги додале подоцна. Годините се бореле од легендарното основање на градот Рим. Најголемиот дел од имињата на месеците биле римските редни броеви (први, втори, трети…).

Првиот месец во годината – јануари, го добил името по римскиот бог Јанус, додека месецот јули го добил своето име во чест на Јулиј Цезар, а август по неговиот наследник Октавијан Август.

Римјаните дури пресметале дека годината не трае 365 дена, туку 365 дена и 6 часа.

Еврејски календар

Поради тоа што десетте заповеди на Мојсеј велат дека седмиот ден треба да служи за одмор, Евреите тој ден го нарекле сабота. Подоцна имиња добиле и останатите денови во неделата, а кога било создадено христијанството, денот за празнување се преместил за недела.

Покрај тоа, Евреите во календарот вовеле и систематско броење на деновите, кое не зависело од моменталниот владител.

Нивниот календар ги броел годините од настанувањето на светот, додека, пак, христијаните го започнале броењето на годините од раѓањето на Исус Христос.

Јулијански календар

Најдолгата година во историјата траела 445 дена. Тоа била 46-тата година пред нашата ера. Тогаш римскиот император Јулиј Цезар го повикал астрономот Сосигениј од Александрија за да го поправи римскиот календар.

Римјаните знаеле дека годината трае 6 часа подолго од 365 дена, но до тогаш го користеле календарот без престапни години. Поради вишокот, се појавила разлика од 67 дена, па астрономот донел одлука да се воведе престапна година на секои четири години, односно месецот февруари на секоја четврта година да добива уште еден ден.

Грегоријански календар

Како што се развивала астрономијата, така било пресметанот дека годината не трае 365 дена и 6 часа, туку 365 дена, 5 часа, 48 минути и 46 секунди. Токму затоа, од времето на Јулиј Цезар па сè до 1582 година, се насобрале 10 дена разлика.

Поради тоа, папата Грегориј 13 одлучил да го измени Јулијанскиот календар и така се создал Грегоријанскиот календар.

Реформите ги извршил језуитскиот математичар Кристофер Клавијус, кој во 1582 година ја скратил годината за 10 дена, а наместо секоја четврта година да биде престапна, тој вовел правило годините кои се на почеток на столетието (1700, 1800, 1900) да прескокнуваат трипати како престапни, а секоја четиристота година да си останува престапна.

Денес, овој Грегоријански календар го користи целиот свет, освен некои православни цркви.

Извор: National Geographic

The post ЕВОЛУЦИЈА НА КАЛЕНДАРИТЕ Како Римјаните го сметале времето, а како Египќаните? appeared first on plusinfo.mk.

Микроскоп на англискиот научник Чарлс Дарвин (1809-1882) ќе биде продаден на аукција во Лондон за 250.000 до 350.000 фунти, соопшти аукциската куќа Кристи, која на 15 декември на колекционерите ќе им понуди вредни предмети и ракописи во рамки на Неделата на класичната уметност.

ICYMI: Charles Darwin’s microscope, which he gifted to his son, is headed for an auction in December https://t.co/Uui7oxxQC4 pic.twitter.com/eKJMPUvLAt

— Reuters (@Reuters) October 24, 2021

Микроскопот, направен по моделот на Чарлс Гулд, Дарвин го подарил на неговиот син Леонард (1850-1943) во 1864 година. Тој бил наследен и останал во семејството речиси 200 години.

– Голема чест ми е да им го претставам на колекционерите микроскопот на Дарвин, чија историја опфаќа шест генерации од неговото семејство. Инструмент од толку големо научно значење е исклучително редок, тој е единствениот микроскоп на Дарвин ставен на аукција, а познато е дека поседувал уште пет микроскопи – изјави Џејмс Хислоп од Кристи.

Charles Darwin’s earliest surviving microscope One of only six extant microscopes owned by Darwin, this is the first to come to auction — and possibly one that helped him find his calling: https://t.co/zScfF2JYnf pic.twitter.com/19i7vbFWhK

— Christie’s (@ChristiesInc) December 10, 2021

Научната кариера на Дарвин започна со неговото истражување за морскиот живот во Фирт оф Форт, залив во Северно Море во близина на источниот брег на Шкотска. Пролетта 1827 година Дарвин го претставил својот прв научен извештај пред Друштвото за природни науки „Плиниј“ на Универзитетот во Единбург во Шкотска.

The post СЕ ПРОДАВА МИКРОСКОПОТ НА ЧАРЛС ДАРВИН Со него беше откриена еволуцијата во 1827 година (ВИДЕО) appeared first on plusinfo.mk.

Човечкиот вид поголемиот дел од своето постоење на Земјата го живее во пошироки семејства, во кои мајките добиваат помош од другите членови на семејството.

Од почетокот на пандемијата, менталното и физичкото здравје на родителите се под екстремен притисок. Нивото на стрес, анксиозност и депресија е во пораст, па многумина се запрашаа – зошто е наеднаш толку тешко да се биде родител Зарем на човечкиот вид не му е природно самостојно да се грижи за своите деца и зарем не ги одгледувавме нашите младенчиња без училишта и градинки со милениуми?

Еволутивниот биолог Никола Раихани објаснува зошто тоа всушност не е природно за нас.

„Како вид, луѓето се неверојатно лошо обучени да се грижат за своите деца во изолација. Човечките семејства во својата организација се слични на меркатите. И покрај вкоренетото мислење дека модерното семејство се состои од мали, независни единици, реалноста е дека помагањето на другите ни значи многу во одгледувањето на потомството. Во поголемиот дел од човечката историја, оваа помош ја дава семејството. Во современите индустријализирани општества, каде што преовладуваат малите семејства – наставниците, бебиситерите и другите професионални негуватели ја заменија поранешната мрежа за поддршка“.

Повеќе за ова на порталот МАЈКА И ДЕТЕ.

The post ШТО МОЖАТ ДА НЕ НАУЧАТ МРАВКИТЕ И МЕРКАТИТЕ ЗА РОДИТЕЛСТВОТО? Стресот од родителството има објаснување во еволуцијата appeared first on plusinfo.mk.

Научниците веруваат дека ова ќе им помогне да ја расветлат еволуцијата на китовите што поминале од копно во море.

Фосилот со латинско име Phiomicetus Anubis е откриен во западната пустина во Египет, област која некогаш била покриена со море и која дала богата низа откритија во врска со еволуцијата на китовите.

Се проценува дека китот бил долг околу 3 метри, тежел 600 килограми и најверојатно бил врвен предатор.

И покрај неодамнешните откритија, пошироката слика за раната еволуција на китовите во Африка останува во голема мера мистерија, велат експертите.

The post ОТКРИЕН ФОСИЛ НА КИТ СО ЧЕТИРИ НОЗЕ Ќе се расветли ли мистеријата како китовите од копно поминале во море? ВИДЕО appeared first on plusinfo.mk.