Френсис Фукујама, еден од највлијателните политички научници и мислители во светот денес, човекот кој стана познат со култното дело „Крајот на историјата и последниот човек“ во кое ја предвиде глобалната победа на либералната демократија, вели дека драстично го сменил мислењето за вештачката интелигенција.

Во долг есеј објавен на Substack, Фукујама наведува дека со години бил скептичен кон апокалиптичните најави, но неодамнешните настани го принудиле да направи пресврт: сега верува дека бајките на технолошките моќници се опасна заблуда и дека државите мора итно да забават и законски да го ограничат развојот на оваа технологија.

Причината за неговата промена на мислењето е низата инциденти во текот на изминатите шест месеци, како на пример кога моделот Mythos на Антропик наводно успеал да ги хакира владините компјутерски системи, или инцидентот Hugging Face, кога автономен агент на вештачката интелигенција се ослободи од контролата на програмерот, независно навлез во други веб-страници и собра рој други агенти за да ги покрие своите траги.

„Ентузијастите целосно ја промашија реалноста“

Фукујама ја дели сцената на два табора: забрзувачи (акцелератори), кои ветуваат невидено богатство и ја блокираат регулацијата, и проповедници за пропаста, кои најавуваат исчезнување на човештвото. Тој признава дека станал исклучително сомничав кон првата група и многу поотворен за предупредувањата на втората.

Тој особено ги нападна технолошките милијардери како Елон Маск, за кои вели дека „целосно ја промашиле целта“. Маск, нè потсетува Фукујама, ова лето во интервју за Економист изјави дека луѓето повеќе нема да имаат потреба од пари бидејќи, благодарение на суперинтелигенцијата, секој ќе има сè што сака. Други ентузијасти, пак, најавуваат годишен раст на БДП од луди 10 до 20 проценти.

Вештачката интелигенција нема да гради фабрики

„Фундаменталната причина зошто не верувам во овие тврдења е преценувањето на интелигенцијата како фактор во економскиот раст и игнорирањето на материјалните и на политичките ограничувања“, пишува Фукујама.

Со стапка на раст од 10 проценти, БДП би се удвоил за малку повеќе од 7 години, додава тој.

„Тоа би барало удвојување на сите материјални ресурси: енергија, суровини, ретки метали, земјиште… Од каде ќе дојде сето ова? Самата интелигенција може да помогне во производството, но нема да копа рудници или да гради фабрики сама по себе. А потоа тука се и политичките ограничувања: како точно суперинтелигенцијата ќе го отвори Ормускиот Теснец?“, прашува Фукујама.

Образованите луѓе ги губат работните места

Иако се согласува дека вештачката интелигенција ќе ја зголеми продуктивноста, Фукујама предупредува дека замената на човечкиот труд со машини води до најголемиот општествен ризик денес: масовна девалвација на работата на обичните луѓе. Сепак, за разлика од претходните технолошки револуции, ударот нема први да го почувствуваат физичките работници, туку високообразованата елита која работи зад компјутерите – адвокати, професори, сметководители и програмери.

Тој предупредува дека дури и универзалниот основен приход (UBI) или делењето пари на оние кои ги губат своите работни места нема да ја спаси оваа загуба. За луѓето работата не е само средство за преживување, туку и чувство на достоинство, самопочит и општествена вредност, концепт што Фукујама, потпирајќи се на грчките филозофи, го нарекува тимос (гордост и признание).

„Успехот на визијата за брз развој директно води до девалвација на трудот за голем дел од населението. Бидејќи ова ќе влијае на работните места на образованите луѓе повеќе отколку на физичките работници како водоводџии или електричари, политичкиот одговор ќе биде исклучително жесток. Образованите луѓе се многу полесни за политичко мобилизирање отколку работничката класа, а ова има сосема непредвидливи последици“, истакнува Фукујама.

Проблемот не е злобна машина

Кога станува збор за катастрофални сценарија, Фукујама ги отфрла холивудските приказни за машини кои ја развиваат својата сопствена злобна свест и убиваат луѓе. Наместо тоа, тој издвојува две многу пообични, но смртоносни опасности. Првата е злоупотребата на вештачката интелигенција во синтетичката биологија, како што неодамна предупреди раководителот на Антропик, Дарио Амодеи.

Фукујама нè потсетува дека денес лабораторија за манипулирање со вируси и со бактерии може да се смести во обичен транспортен контејнер, додека средношколците веќе учествуваат во натпревари во генетски модифицирање на организми.

„Денес, социопатските поединци се вооружуваат со автоматски пушки и пукаат во училишта. Во иднина, нивните цели би можеле да бидат многу поголеми ако користат вештачка интелигенција за да создадат опасни патогени“, објаснува авторот.

Друга опасност лежи во таканаречените агенти на вештачка интелигенција кои луѓето некритички ги оставаат да донесуваат одлуки. Машината, објаснува Фукујама, дури и не мора да стане свесна за да стане опасна, доволно е да ѝ се даде задача, а во потрага по најбрзото решение, таа самостојно ги заобиколува правилата, пробива во банкарските системи или ги руши безбедносните огради.

„Време е да се повлече сопирачката“

Фукујама заклучува дека човештвото веројатно нема да исчезне, но дека нè очекуваат сериозни неуспеси ако продолжиме да ги слушаме зборовите на раководителите на технолошките компании. Луѓето во менаџментот редовно прават грешки давајќи им на другите премногу овластувања без вистинска контрола, а тоа сега се случува и со машините.

„Вештачката интелигенција е алатка што може да се користи за добри и за лоши цели, а во моментов немаме механизми за регулирање на злоупотребите освен добрите намери на луѓето што ја создаваат оваа технологија“, вели Фукујама, додавајќи дека договореното забавување и воведувањето строга државна регулација станале прашање на елементарна социјална сигурност.

The post СЛАВНИОТ ФИЛОЗОФ ФУКУЈАМА ПОВИКУВА ДА СЕ СТИСНАТ СОПИРАЧКИ ЗА ВЕШТАЧКАТА ИНТЕЛИГЕНЦИЈА Немаме механизми за заштита од злоупотребите appeared first on plusinfo.mk.