Купувачите на мобилни телефони во Европската Унија веќе добиваат телефони направени според построги правила за трајност и поправливост, а од 18 февруари 2027 година следува уште една голема промена – батериите вградени во електронските уреди, по правило, ќе треба да можат да се извадат и да се заменат. Целта на ЕУ е телефонот да не мора да се фрли или да се замени само затоа што батеријата ослабела.

Нема да се вратат старите телефони со капаче

Тоа не значи дека новите „ајфони“ и „галакси“ задолжително ќе изгледаат како старите мобилни телефони, кај кои се вадеше задното капаче и батеријата се менуваше за половина минута. Според европската регулатива, батеријата се смета за лесно отстранлива ако корисникот може да ја извади со комерцијално достапни алати. Не смее да биде неопходен специјален сопственички алат, загревање на телефонот или употреба на растворувачи за негово расклопување.

Со други зборови, телефонот и натаму може да биде тенок, затворен и водоотпорен. Но производителот повеќе нема да има толку голема слобода батеријата практично да ја „зароби“ во уредот. Регулативата предвидува и инструкции за безбедно отстранување и замена, а компатибилната заменска батерија не смее да го нарушува нормалното функционирање и безбедноста на телефонот. Постојат и исклучоци и посебни правила, па затоа не е точно тврдењето што се шири на социјалните мрежи дека секој телефон едноставно ќе мора да има батерија што корисникот ја вади со рака.

Уште поважно за сопственикот е што производителот не смее преку софтвер да ја спречува замената на оригиналната батерија со друга компатибилна батерија. Европската регулатива изречно забранува софтверот да се користи за попречување на таквата замена. Батериите, исто така, ќе мора да бидат достапни како резервен дел најмалку пет години откако последниот примерок од конкретниот модел ќе биде пуштен на пазарот, по разумна и недискриминаторска цена.

Дел од промените веќе важат

Всушност, европската реформа на мобилните телефони не почнува во 2027 година. Од 20 јуни 2025 година за смартфоните и таблетите пуштени на пазарот на ЕУ важат нови правила за екодизајн. Батеријата треба да издржи најмалку 800 циклуси на полнење и празнење и по нив да располага со најмалку 80 отсто од почетниот капацитет. Воведени се и барања за отпорност на падови, гребење, прашина и вода.

За купувачот има уште една практична новина. Новата европска енергетска етикета за смартфоните покажува колку долго трае батеријата со едно полнење, колку циклуси издржува, колку телефонот е отпорен на падови и вода и – за првпат – колку лесно може да се поправи. Така купувачот може да спореди два телефона не само според камерата, процесорот и цената, туку и според очекуваниот век и поправливоста.

Производителите имаат и обврска да обезбедуваат клучни резервни делови во рок од 5 до 10 работни дена и тие да останат достапни до седум години по завршувањето на продажбата на конкретниот модел на пазарот на ЕУ. За оперативниот систем се бара подолга поддршка – најмалку пет години од моментот кога последниот примерок од моделот бил пуштен на пазарот.

Правилата важат за пазарот на ЕУ, не за пасошот на купувачот

На кого практично се однесува сево ова? На телефоните што се пуштаат на пазарот на Европската Унија.

Значи, правилото не зависи од државјанството на купувачот, туку од пазарот на кој производот се продава. Македонски државјанин што купува телефон во Шпанија, Германија, Хрватска, Словенија или во друга земја членка, купува производ што мора да ги исполнува важечките правила на ЕУ. Новите барања не значат дека стариот телефон што веќе го поседувате мора дополнително да биде преправен. Правилата се врзуваат за производите што се пуштаат на пазарот по датумите од кои конкретните обврски почнуваат да важат.

За Македонија ситуацијата е поинаква: како земја што не е членка на ЕУ, таа не е директно опфатена со регулативата на ист начин како 27-те членки. Сепак, практичниот ефект може да се почувствува и на македонскиот пазар. Големите производители обично продаваат европски верзии на своите модели на повеќе пазари, па телефон конструиран за исполнување на правилата на ЕУ може да стигне и во Македонија. Сепак, тоа не треба да се меша со директна правна обврска на ЕУ кон македонскиот пазар.

Најголемата промена затоа можеби нема да биде видлива на прв поглед. ЕУ постепено го менува економскиот модел според кој ослабената батерија, скапата поправка или недостигот од резервни делови го туркаат сопственикот кон купување нов телефон. Наместо уред што по две-три години станува кандидат за замена, европските правила треба да создадат телефони што подолго траат, полесно се поправаат и кај кои батеријата не е причина целиот уред да заврши како електронски отпад.

The post ЕУ ГО „ПОПРАВА“ МОБИЛНИОТ ТЕЛЕФОН ЗА ПОДОЛГО ДА ТРАЕ Од 2027 батеријата ќе може да ја смени секој, ако има алат и ако знае како appeared first on plusinfo.mk.