Министерството за финансии информира дека издавањето на државните хартии од вредност коишто од денеска котираат на официјалниот пазар на Македонска берза се дел од планираното задолжување на домашниот пазар согласно усвоениот Буџет и Ребаланс за 2026 година во Собранието. Дополнително издавањето на овие емисии на државни хартии од вредност се транспарентно објавени на веб страницата на Министерството за финансии во календарот на аукции на државни хартии од вредност за третиот и четвртиот квартал, којшто се објавува во текот на јуни 2026 година. На веб страницата се објавени и проспектите за одржување на аукциите со условите и датумот на одржување.

Денеска, претходно Министерството за финансии објави податоци за реализацијата на Буџетот за периодот 01 јануари-31 јули 2026 година согласно кои приходите во Буџетот се прибираат согласно планот и бележат раст во споредба со истиот период претходната година и истовремено навремено се сервисираат обврските.

Податоците за реализација на Буџетот за 2026 година покажуваат дека вкупните приходи заклучно со 31 јули се реализирани во износ од 204,553 милијарди денари што е 53,9% од планираното и бележат раст од 9,3% во споредба со истиот период претходната година. Приходите од даноци, како изворни приходи, се реализирани во износ од 117,963 милијарди денари или 55,33% од планот и со раст во споредба со истиот период претходната година од 10%.

Кај даночните приходи најголема реализација согласно планот од 62,8% е евидентирана кај Данокот на добивка од којшто во Буџетот се слеани 16,687 милијарди денари што е раст од 20,6% во споредба со седумте месеци од 2025 година. Реализација од 56,78% од планираното има кај ДДВ со остварени 53,026 милијарди денари или раст од 13,4% во споредба со периодот 01.01.-31.07.2025 година. Од Данок на личен доход се остварени 20,925 милијарди денари или 53,93% од планот и раст во споредба со истиот период лани од 11,9%. Увозните давачки се реализирани во износ од 9,361 милијарди денари што претставува 56,4% од планот и бележат раст од 10,3%. Истовремено е извршен и поврат на ДДВ кон компаниите во износ од 23,333 милијарди денари што е за 3,5% повеќе од извршениот поврат во периодот јануари-јули 2025 година.

На расходната страна значајна реализација има кај капиталните расходи во износ од 21,288 милијарда денари што е раст од 39,6% во споредба со реализацијата на капиталните расходи во првите седум месеци од 2025 година.

Извршена е исплата на 49,351 милијарда денари обврски по основ на стари долгови на странскиот пазар, како и 11,665 милијарди денари отплати кон домашни кредитори. Во овој период се исплатени и обврзници по основ на денационализација во износ од 308 милиони денари.

The post ИЗДАДЕНИ ДРЖАВНИ ХАРТИИ ОД ВРЕДНОСТ Од Финансии велат дека тоа е дел од планираното задолжување на домашниот пазар appeared first on plusinfo.mk.

Поранешниот министер за финансии Џевдет Хајредини смета дека самата постапка што Владата бара дополнително да се задолжува говори за лошата финансиска состојба во земјата.

– Тие се во тешка финансиска состојба и се обидуваат на секој начин да го прикријат тоа. Но самата одлука според која бараат дополнително да се задолжат ги демантира и говори дека нешто не е во ред со буџетот и дека состојбата со економијата оди кон лошо што пак се покажува и со статистичките податоци. Индустриското производство неколку месеци е во минус, расте долгот, а по оваа одлука ќе расте и инфлацијата бидејќи е под притисок на потребата за увоз на храна и енергенси. Меѓународните финансиски институции веќе ги намалија прогнозите за растот на БДП што е далеку од првичните планови на Владата за раст на економијата од 5,4% – вели Хајредини.

Економистот Маријанчо Николов гледа оправдување во ваквата одлука само во пониските каматни стапки на домашниот пазар, но се сомнева дека Владата може да носи промени на рамката на буџетските расходи и дефицитот, зашто тоа е задача само на Собранието.

– Не сум сигурен дали Владата може да го прошири задолжувањето на домашен пазар бидејќи изгледот на финансирање на дефицитот се дава во рамка која ја донесува Собранието. Не е познато дали со оваа промена Владата планира да го намали задолжувањето на странските пазари и колку оваа промена ќе влијае на дефицитот. Единствено објаснување за оваа постапка е дека каматните стапки во земјава се пониски од оние кои би се добиле на странските пазари бидејќи Еурборот (европската основна каматна стапка) од 4%, а при утврдувањето на каматата на основната се додаваат фиксната или варијабилната камата. Дополнително, Владата најверојатно смета да издава долгорочни хартии од вредност и со тоа да го намали вкупното задолжување што пак е политика на одложено задолжување и ја намалува можноста од задолжување на домашниот пазар во иднина – вели Николов.

Тој смета дека ваквата одлука на Владата нема да влијае на банкарскиот сектор кој најчесто вложува дел од парите во државни хартии од вредност бидејќи се посигурни отколку да дава кредити на компаниите.

– 150 милиони евра не се голема сума пари кои банките би ги ангажирале во државни обврзници, бидејќи тие се доволно ликвидни и можат, се разбира според сопствената кредитна политика, да го кредитираат стопанството. Сепак, се надевам дека тоа нема да влијае на потенцијалот на банките да го кредитираат стопанството – вели Николов.

Тој додава дека Владата при ваквите одлуки треба да внимава на состојбите во светот и како тие ќе се одразат врз домашната економија.

Познат експерт, пак, вели дека ваквата одлука на владата ќе биде на штета на штедачите, бидејќи банките се стимулираат да одржуваат ниски каматни стапки.

– Владата најде Елдорадо на домашниот пазар и на ваков начин. Познато е дека за разлика од другите држави нашите банки имаат ниски каматни стапки и тоа Владата го користи во дослух со банките за да продолжи да се задолжува по ниски каматни стапки што пак е на штета на штедачите кои од банките добиваат исто така ниски камати за своите пари – вели тој.

Појаснувајќи ја владината одлука со која се зголемува максимално дозволениот износ на задолжувањето преку државни хартии од вредност на домашниот пазар, министерот за финансии Фатмир Бесими денеска рече дека се остава простор доколку треба да се обезбедат депозити на крај на година за да се одржи макроекономската стабилност и да може да реагираат и на домашниот пазар, покрај на меѓународниот.

Тој рече дека е клучно што Буџетот и номинално гледано останува на исто ниво во однос на растот и во однос на дефицитот.

– Тоа се плански проекции што се ставаат во Буџетот што даваат можност за подобра реализација на плановите што се поврзуваат со фискалната стратегија – рече Бесими.

Тој потсети дека веќе е обезбеден пакет од 600 милиони евра по програми од меѓународни финансиски институции.

Во врска со дилемата зошто се оди со опцијата да се задолжува државата на домашниот пазар во услови на другите поевтини извори за финансирање Бесими потенцира дека тоа е план за крај на годината и оти тоа сега е поевтино и од меѓународните финансиски институции кои се поврзани со Еурбор што е над 4%. На домашниот пазар задолжувањето е под тој процент, односно домашното задолжување е поевтино од Еурбор.

– Мораме да имаме простор да најдеме во која рамка може да се движиме. Во однос на задолжувањето тоа е рамка во која ние може да се движиме во управувањето на јавниот долг. Тоа што е важно за граѓаните е дека дефицитот остана ист и со релокацијата на средства расходите не се зголемуваат. Се прави релокација на средства за да се адресираат сите работи кои се случија во меѓувреме, пораст на платите во јавниот сектор, обезбедување средства за лекови во здравство, пензии и други работи – рече Бесими.

Владината одлука со која се менува одлуката од декември лани за утврдување максимален износ за нето задолжување преку домашниот пазар е донесена на 10 октомври и е објавена и во Службен весник.

„Врз основа на член од Законот за јавен долг, Владата на седницата одржана на 10 октомври 2023 година донесе Одлука за изменување на одлуката за утврдување на максималниот износ на нето-задолжување, преку издавање на државни хартии од вредност на домашниот финансиски пазар во 2023 година. Во Одлуката, зборовите 21.535.000.000 денари (350 милиони евра) се заменуваат со зборовите 30.920.000.000 денари (502 милиони евра). Оваа одлука влегува во сила со денот на објавувањето во Службен весник“, се вели во новата одлука.

Вкупниот јавен долг изнесува 8,336 милијарди евра. Надворешниот долг на централна влада изнесува 4.450 милијарди евра од кои заеми се 1.350 милијарди евра, а еврообврзници 3.100 милијарди евра. Внатрешен долг на централна влада изнесува 2.788 милијарди евра од кои во државни хартии од вредност се 2.759 милијарди евра, а во структурни обврзници 29,9 милиони евра.

The post ВЛАДАТА НАЈДЕ ЕЛДОРАДО ЗА НОВО ЗАДОЛЖУВАЊЕ Експерти предупредуваат дека државата е во лоша финансиска состојба appeared first on plusinfo.mk.