„Македонија пристојно место на живеење“. Оваа позната мисла и идеја водилка на иконата на познатиот професор и врвен кривичар д-р Ѓорѓи Марјановиќ беше лајт-мотив на конференцијата со која Фондацијата „Ѓорги Марјановиќ“ одбележа 85 години од раѓањето на професорот, што се одржа на 28 мај во свечениот амфитеатар на Правниот факултет „Јустинијан Први“во Скопје.

Со сеќавања на ликот и делото на угледниот правник, на Конференцијата насловена како „Разговори со Ѓорѓи Марјановиќ“, повеќе говорници  презентираа размислувања како одговор на прашањето како Македонија може да стане пристојно место за живеење.

Конференцијата ја отвори деканот на Правниот факултет проф. д-р Сашо Георгиевски, по што свои обраќања имаа претседателката Гордана Силјановска – Давкова, поранешниот министер за надворешни работи Никола Димитров, Никица Мојсоска Блажевски, извршен директор на Македонија 2025 и новинарот Бранко Героски новинар. Осврт на животот на професорот даде Александар Марјановиќ, директор на фондацијата „Ѓорѓи Марјановиќ“.

„Се плашам дека вината за сè што се случува треба да ја побараме во нас и одговорот на поставеното прашање лежи токму во нас. Сè додека другите ги обвинуваме за состојбата во која се наоѓаме, ни нема спас. Тоа е првиот чекор. Второ, како што одредени луѓе и нивни одлуки во последните 30-тина години нè донесоа до оваа состојба, луѓе и ќе не однесат до посакувана цел. И тоа не било какви луѓе! Нам нѝ требаат лидери во секоја пора од општествениот живот кои ќе ја уживаат почитта на јавноста, луѓе со интегритет, морални вредности, култура на однесување и комуницирање, луѓе – на пример – како Ѓорѓи! Нѝ требаат луѓе кои ќе служат како добар пример, ќе бидат магнет за луѓето околу нив и ќе бидат носители на развојот во која било област. Она што многу добро го знам е дека вакви луѓе не се раѓаат, туку се создаваат“, рече Александар Марјановиќ, извршен директор на фондацијата „Ѓорѓи Марјановиќ“.

Фондацијата организира Академијата за идни лидери, директно поврзана за остварување на визијата на Ѓорѓи и Фонд за школување на деца без родители, поради неговата тажна судбина, рече Марјановиќ.

„Во годините пред нас, Фондацијата ќе работи на привлекување на истомисленици кои ќе се придружат во спроведување на овие активности за остварување на визијата на Ѓорѓи, но не како политичка партија, туку како граѓанска, непрофитна организација“, објасни тој.

Одговорите за прашањето како Македонија да стане пристојно место за живеење се бараа преку евоцирање емотивни спомени за професорот, за сопругот, за пријателот, но и за непомирливиот критичар.

„Професор Марјановиќ беше Сократ, ерудит, драмски лик, луциден интелектуалец, човек – даскал. Човек бунтовник, кој што уживаше во класичната музика, кој што го преведе Пруст, беше првото перо во југословенското кривично право, кој прв почна да го критикува членот 133 – вербалниот деликт и човек кој не стана декан и не стана сенатор“, рече Гордана Сиљановска Давкова.

„Не постоеше општествено и правно прашање за кое Марјановиќ немаше став, секогаш различен од останатите, бунтовен, не калкулираше, не правеше компромиси. Имаше чиста совест и кога критикуваше, употребуваше убав израз – драги душмани. Оваа синтагма ја отвора Волтеровската приказна на професор Марјановиќ. Тој остана совест на мојот факултет и на општеството. Беше остар и во надворешната политика – не поднесуваше двојни стандарди кон македонскиот случај. Велеше дека ние паднавме на евротестот, но и тие паднале на евротестот. И на прашањето за името – тој укажуваше на апсурдноста на спорот. И покрај ваквите ставови, никој не можеше да каже дека бил европесимист, туку дека Марјановиќ укажувал на европските вредности“, рече Сиљановска Давкова.

„Пристојно место за живеење е правната држава, заштитените права и слободи на граѓанинот, ограничената власт (силни институции, не силни поединци). Најважното, всушност, Марјановиќ ги промовираше Копенхагенските критериуми како врвен приоритет на македонската држава во време кога тоа не беше официјално потврдено како вакви критериуми. Горда сум што бев студентка на професорот Марјановиќ“, рече Сиљановска Давкова.

Со својата храброст, со срдечноста, но и со таа негова постојана егзалтација и посветеност на идејата Македонија да стане пристојно место на живеење, професорот Марјановиќ, всушност, покажа дека човечкиот фактор е клучниот и најважниот елемент на капацитетноста на едно општество да се реформира, да се трансформира и да се еманципира, порача Бранко Героски, новинар и уредник на порталот Plusinfo.mk.

„Тоа беше клучната, животородна идеја и најважниот предизвик на професорот: да создадеме, како што ќе рече тој, ‘општество кое се чувствува силно во себе и во својата внатрешна и меѓународна позиција’. Во таквото општество нема да постои порив да се казнуваат и да се дисциплинираат политичките противници и критичарите. Бидејќи, како што пророчки ќе предупреди Марјановиќ, ‘политичкиот деликт е феномен од релативна природа – оној што денес е деликвент, утре можеби ќе биде носител на власта’“, рече Героски.

Тој потенцираше дека од Марјановиќ и од други драги луѓе научил дека „основниот предуслов едно општеството да стане законито, праведно, хумано, самоуправно и самоодржливо – и на тој начин да се еманципира, да се либерализира и да изгради демократски институции, единствениот начин општеството да се упристои, што би рекол нашиот професор, е тоа да произведе елита на силни и храбри поединци како темел за одговорно и визионерско лидерство“.

Според Никола Димитров, поранешен министер за надворешни работи, „нашата Македонија ќе биде пристојно место за живеење тогаш кога законот ќе важи еднакво за сите, кога ќе има правда и одговорност, кога ќе има ред, кога способноста ќе биде поважна од партиското (не)членство. Нашите маки не се до граѓаните. Истите граѓани, кога одат во друга земја, успеваат. Нашите маки се во системот. Но, тој систем нема да се поправи сам по себе. Ни треба силна граѓанска енергија која ќе грми и ќе ги притиска партиите во вистинската насока. Ние во граѓанската сила Замисли, веќе почнавме и тоа таму каде што најмногу боли – здравството“.

За Никица Мојсоска Блажевски, извршен директор на Македонија2025, Македонија е убаво место за живеење.

„Економскиот просперитет на Македонија може да се постигне само преку јасна визија за иднината и заеднички напори и соработка. Нашата цел е да помогнеме во градење посилна нација и во создавање просперитетна иднина каде секој граѓанин ќе има пристоен животен стандард и можности за развој. Македонија2025 активно ги поддржува бизнисите и лидерскиот развој за да се постигнат овие цели“, рече таа.

На овој настан беа промовирани книгите „Собрани стручни трудови“ од Ѓорѓи Марјановиќ и „Разговори со професорот Ѓорѓи Марјановиќ“ од Бранко Секуловски. Книгите ги промовираа д-р Гордан Калајџиев и д-р Владимир Петрушевски Фили, а говореше и авторот Бранко Секуловски. Ова се нивните г0вори:

The post 🎥 КАКО МАКЕДОНИЈА ДА СТАНЕ ПРИСТОЈНО МЕСТО ЗА ЖИВЕЕЊЕ? Ликот и делото на Ѓорги Марјановиќ како инспирација appeared first on plusinfo.mk.

Додека едни безбедњаци не ги сфаќаат сериозно неговите ветувања и сметаат дека рускиот претседател само сака да се пофали со моќниот арсенал што го поседува руската армија, други велат дека првиот човек на Москва не се шегува и дека е крајно сериозен во намерите да предизвика нуклеарна катастрофа, проследена со страшни последици по животите на Европејците.

А што прави народот во случајов? Народот паничи! За тоа колку е паниката огромна говори податокот дека луѓето во многу земји, вклучувајќи ги Русија, Шведска, Финска и Хрватска, во последните денови го купуваат целиот јод во аптеките, што се смета за прва линија на заштита на тироидната жлезда од зрачење предизвикано од нуклеарна експлозија.

За нивото на страв укажува и фактот што на социјалните мрежи и во медиумите во последните денови сè почесто се зборува за можните последици од целосна нуклеарна војна. Според некои, постојното нуклеарно оружје може многукратно да го уништи целиот живот на Земјата. Ова може да се сфати и како неосновано претерување и преувеличување, но експертите предупредуваат дека жртвите би биле огромни дури и ако нападот е регионален, со релативно мал размер.

Сепак, она што нас најмногу нѐ интересира во моментов е како врз нас ќе се одрази евентуалната нуклеарна бомба која би била фрлена, на пример, врз Украина?! Ќе претрпиме ли изгореници од експлозијата? Ќе се соочиме ли со слепило? Ќе имаме ли доволно безбедна храна која не е радиоактивна? Ќе биде ли неопходно да се криеме во бункери и во скривници? Треба ли да внесуваме јод во организмот како заштита од зрачењето?

Одговорите на сите овие прашања ќе ги пронајдете подолу во текстот.

Да се зачистат скривниците

Професорот од Факултетот за безбедност Борис Мургоски во разговор за Плусинфо вели дека не верува дека Путин би имал храброст да го притисне црвеното копче.

Потребно е во овој период да ги проверат и да се подготват сите скривници и бункери во земјава. За секој случај.

Борис Мургоски Професор на Факултетот за безбедност

– Не би сакал да верувам дека рускиот претседател Владимир Путин е доволно луд за да направи такво нешто и да предизвика нуклеарна катастрофа. Сметам дека здравиот разум ќе преовлада и дека војната во Украина наскоро ќе згасне. Ваквите негови најави за евентуално користење на нуклеарното оружје засега ги сметам само како обична закана, односно предупредување до противниците. И не верувам дека ни самиот Путин има храброст да го притисне црвеното копче, со чија помош за само неколку минути ќе згаснат безброј многу животи, а ќе се уништат и безброј нови генерации – вели Мургоски.

Тој апелира до граѓаните да излезат од неизвесноста и да живеат без страв.

– Не смееме да си дозволиме да губиме воздух и здив поради стравот од евентуална нуклеарна експлозија некаде во светот. Мораме да се справиме со паниката и да излеземе од неизвесноста. Сепак, институциите не смеат да спијат и треба со ширум отворени очи да ја следат ситуацијата. Потребно е во овој период да ги проверат и да се подготват сите скривници и бункери во земјава. Не знам колку тие би помогнале при нуклеарна експлозија, ама потребно е да се спремни. За секој случај. Зошто да немаме простории каде што би можеле да се засолниме? За другите работи тогаш ќе размислуваме – рече Мургоски.

Ќе ни се сменат навиките

Владимир Петрушевски-Фили, професор во пензија на Институтот за хемија при Природно-математичкиот факултет, посочува дека ќе мора да смениме некои навики во животот доколку биде фрлена нуклеарна бомба врз Украина.

– Не сум сигурен дека пиењето јод ќе помогне за да се спречат последиците кои неминовно би се следувале доколку би се случила нуклеарна експлозија. Таа помош е прилично парцијална, бидејќи постојат еден куп радиоактивни изотопи коишто при фисиона реакција се ослободуваат и загадуваат. Сепак, многу е важна локацијата каде што би паднала бомбата. Но, доколку, да речеме, експлозијата би се случила во Украина, тогаш ќе нѐ снајде истото што нѐ снајде во 1986 година со Чернобил. И тогаш мерките беа прилично благи, а ако се сеќавате, не купувавме градинарски производи и внимававме каква храна внесуваме во организмот, бидејќи постоеше реална опасност таа храна да биде загадена, односно озрачена. Храната е таа што прва страда од радиоактивните дождови, бидејќи врз растенијата и врз почвата се лепат честичките кои се опасни за човекот. Сепак, доколку се случи таква катастрофа, веднаш ќе пристигнат совети и наредби, па бадијала е сега да разговараме на тема што би било доколку би било. Доволно ни е стресен животот и доволно е тешка неизвесноста во којашто нѐ држи рускиот претседател, па сметам дека добро би било да почнеме да размислуваме позитивно – објаснува Петрушевски.

Ако бомбата падне во Украина, додава тој, тогаш не треба да се плашиме од евентуални изгореници и други директни повреди од експлозијата.

– Премногу сме далеку за да почувствуваме било каква болка од евентуалната нуклеарна бомба која би паднала во Украина. Ефектот на зрачењето опаѓа со растојанието. Значи, ако експлозијата се случила на одалеченост од 100 километри, тогаш зрачењето ќе биде 100 пати посилно од тоа што ќе се чувствува на одалеченост од 1.000 километри. Ако растојанието биде 10 пати поголемо, тогаш ефектот ќе биде 100 пати помал. Па кога ќе пресметате колкава е одалеченоста помеѓу Македонија и Украина, тогаш ќе сфатите дека зрачењето овде би било прилично минимално. Доколку, не дај Боже, се случи таква катастрофа, бидете сигурни дека упатставата експресно ќе пристигнат. И тогаш треба да се дејствува, бидејќи однапред човек може да си наштети самиот на себеси – објаснува професорот.

Плусинфо побара мислење и од Дирекцијата за радијациона сигурност, но сѐ до објавувањето на текстот, одговор не добивме.

Колку треба да сте далеку за да преживеете?

Не постои јасен начин да се процени влијанието на една нуклеарна бомба, бидејќи тоа зависи од многу фактори, вклучително и временските услови на денот кога е фрлена, времето од денот кога е активирана, географската поставеност на местото каде што удира и дали експлодира на земја или во воздух.

Но, општо земено, постојат некои предвидливи фази на експлозија на нуклеарна бомба што можат да влијаат врз веројатноста за преживување.

Како што е наведено во видеото изработено од тимот „AsapScience“, кој има за цел да предвиди колкава е веројатноста да се преживее нуклеарна експлозија, приближно 35 отсто од енергијата на нуклеарната експлозија се ослободува во форма на топлинско зрачење. Бидејќи топлинското зрачење се движи приближно со брзина на светлината, првото нешто што ќе ве погоди е блесок на заслепувачка светлина и топлина. Самата светлина е доволна за да предизвика нешто што се нарекува блиц слепило – обично привремена форма на губење на видот што може да трае неколку минути.

Видеото ни сервира анализа за бомба од 1 мегатон, која е 80 пати поголема од бомбата детонирана над Хирошима, но многу помала од многу модерни нуклеарни оружја. За бомба со таква големина, луѓето до 21 километар би доживеале блескаво слепило на ведар ден, а луѓето до 85 километри ќе бидат привремено заслепени во ведра ноќ. Топлината е проблем за оние што се поблиску до експлозијата. Благите изгореници од прв степен може да се појават на оддалеченост до 11 километри, а изгореници од трет степен може да имаат лица оддалечени до 8 километри. Изгорениците од трет степен, кои покриваат повеќе од 24 отсто од телото, веројатно би биле фатални доколку луѓето веднаш не добијат медицинска нега.

Овие растојанија се променливи, во зависност не само од времето, туку и од она што го носите на себеси – белата облека може да рефлектира дел од енергијата на експлозијата, додека потемната облека ќе ја апсорбира. Малку е веројатно дека тоа ќе направи голема разлика за оние што се доволно несреќни да бидат во центарот на експлозијата.

Температурите во близина на местото на експлозијата на бомбата во Хирошима се проценуваа на 300.000 Целзиусови степени, што е приближно 300 пати потопло од температурата на која се кремираат телата. Но, за оние малку подалеку од центарот на експлозијата, има и други ефекти што треба да се земат предвид, освен топлината. Експлозијата на нуклеарна бомба го оддалечува воздухот од местото на експлозијата, создавајќи ненадејни промени во воздушниот притисок што може да скрши предмети и да урне згради.

Во радиус од 6 километри од бомба од 1 мегатон, експлозивните бранови би создале 180 метрички тони сила на ѕидовите на сите двокатни згради и брзина на ветерот од 255 км/ч. Во радиус од 1 километар, максималниот притисок е четирипати поголем од тој износ, а брзината на ветерот може да достигне 756 км/час. Технички, луѓето можат да издржат толку голем притисок, но повеќето луѓе би биле убиени при уривањето на зградите.

Ја преживеавте експлозијата? На ред е радијацијата! 

Не ни бега труењето предизвикано од силната радијација – и нуклеарните последици. Тимот научници од „AsapSCIENCE“ тврди дека тековните ефекти на планетата се подолготрајни отколку што може да очекувате.

По самата експлозија, ослободената радијација е втората најголема закана од бомбата. Радијацијата е најсилна веднаш по експлозијата, но добрите вести се дека потоа брзо се намалува. Радиусот на кој ќе се прошири радијацијата од експлозијата зависи од моќноста на бомбата.

Седум часа по експлозијата, радијацијата ќе биде намалена на 10% од првичното количество, а по 48 часа ќе се намали на 1%.

На пример, една симулациска студија објавена во 2019 година покажа дека нуклеарна војна меѓу САД и Русија ќе ја втурне Земјата во нуклеарна зима за неколку дена поради нивото на чад и саѓи што се ослободуваат во атмосферата.

Знаеме и дека радиоактивните честички можат да патуваат неверојатно далеку, а една неодамнешна студија покажа дека остатоци од радиоактивен јаглерод од тестовите на нуклеарни бомби во Студената војна се пронајдени во Маријанскиот Ров, најдлабоката точка на светските океани.

Оние кои ќе ја преживеат експлозијата, но потоа се изложени на овој нуклеарен, односно радиоактивен отпад, можат да се соочат со многу здравствени проблеми подоцна во животот.

Радиоактивниот отпад може да биде разнесен од ветрот и да ги загади почвата и водата, но и животните и растенијата што ги користиме за прехранување. Со други зборови, радијацијата буквално ќе го раскине синџирот на исхрана.

Ова може да го зголеми ризикот од разни болести, како рак, но и мутации и секакви нарушувања кај луѓето.

The post ШТО ЌЕ СЕ СЛУЧИ СО НАС АКО ПУТИН СЕПАК ГО ПРИТИСНЕ ЦРВЕНОТО КОПЧЕ Нема ли да биде пострашно од Чернобил? appeared first on plusinfo.mk.